Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "..." ХХК нь "..." ХХК-д зээл олгосон бөгөөд зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй тул зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, хохирол гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээний зарим заалтыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, шимтгэл болон даатгалын хураамж гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: "..." ХХК нь 2,456,652,772 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "..." ХХК нь 2018.07.18-ны 12/18-128 тоот "Зээлийн гэрээ"-ний 2.1.7, 2018.11.28-ны 12/18-254 тоот "Зээлийн гэрээ"-ний 1.7 дахь заалтуудыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, 6,000,000 төгрөгийн шимтгэл, 4,126,358 төгрөгийн даатгалын хураамж гаргуулахыг шаардсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-07-30, Дугаар: 181/ШШ2020/01965
• Шийдвэр: Хариуцагчаас 2,456,652,772 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох, зээлийн гэрээний 2.1.7 болон 1.7 дахь заалтуудыг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож, нэхэмжлэгчээс 6,000,000 төгрөгийг хариуцагчид олгох, үлдсэн 4,126,358 төгрөгийг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох, төлбөрийг сайн дураар төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 452.2.2, 453.1, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 22.1, 22.2, 24.1, Иргэний хуулийн 202.1, 202.5, 492.1, 492.1.1, 493.1, Банкны тухай хуулийн 6.2, 6.2.3, Иргэний хуулийн 175.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-10-30, Дугаар: 2203
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх даатгалын хураамж гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 2 дахь заалтын "...6,000,000 төгрөг" гэснийг "...10,126,358 төгрөг" гэж, "сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдсэн 4,126,358 төгрөгийг гаргуулах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэснийг хасч, тогтоох хэсгийн 4 дэх заалтын "...110,950 төгрөг" гэснийг "...176,971 төгрөг" гэж тус тус өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-05-18, Дугаар: 210/МА2022/00515
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч нь даатгалын хураамжийг гаргуулах шийдвэрийг, хариуцагч нь нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах шийдвэрийг тус тус эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх үндсэн нэхэмжлэлийн хувьд зээл, барьцааны гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар хуульд нийцсэн дүгнэлт хийж, нэхэмжлэгч нь үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү шаардах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй гэж үзсэн нь Иргэний хуулийн 221.1, 225.1, 451.1, 451.2, 453.1, 156.1, 156.2-т заасныг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Зээлдэгч үүргээ гүйцэтгээгүй хугацааг хэтрүүлсэн тул зээлдүүлэгч барьцааны зүйлийг худалдан борлуулахыг шаардах эрхтэй бөгөөд Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д заасныг зөв хэрэглэсэн.
• Сөрөг нэхэмжлэлийн тухайд, Монголбанкны ерөнхийлөгчийн 2018.07.23-ны А203 тоот тушаалаар батлагдсан журмын дагуу шимтгэл авах эрхтэй боловч, нэхэмжлэгч шимтгэлийн хэмжээг 1 хувиар тогтоосон үндэслэл болон зарцуулалтаа нотлоогүй тул шимтгэлд суутгасан 6,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 492.1.1-д нийцсэн.
• Нэхэмжлэгч "..." ХХК нь даатгалын зуучлагчийн хувиар оролцож, гурван талт гэрээ байгуулсан боловч, даатгуулагчийн эдлэх эрх, үүргийг зуучлагч гэрээгээр шилжүүлэн авсан гэх үндэслэл тогтоогдоогүй, мөн зээлийн гэрээнд даатгалын хураамжийг өөрийн өмнөөс төлөхийг банкинд хүлээн зөвшөөрсөн агуулга тусгагдаагүй тул даатгалын хураамжийг буцаан гаргуулсан давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.
• Хариуцагчийн батлан даагчаас эхлээд, сүүлд нь барьцаа хөрөнгөөр үүргийг хангуулах ёстой гэх гомдол нь нэхэмжлэгч батлан даагчийг хариуцагчаар татах хүсэлт гаргасныг шүүх татгалзсан захирамж хүчин төгөлдөр байгаа тул үндэслэлгүй.
• Хариуцагчийн санхүүгийн хүндрэлтэй нөхцөлийн улмаас зээл төлөх боломжгүй талаар мэдэгдэхэд банк арга хэмжээ аваагүйгээс зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү авах эрхээ алдсан гэх гомдол нь Иргэний хуулийн 223.2, 224.2.3-т заасан "үүрэг гүйцэтгүүлэгч хугацаа хэтрүүлсэн" нөхцөлд хамаарахгүй тул үндэслэлгүй.