Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Б нь Говь-Алтай аймаг дахь Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвд номын санчаар ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэрт гарсан бөгөөд 33 жил төрийн албанд ажилласан тул нэг удаагийн буцалтгүй тусламж авах эрхтэй гэж үзжээ.
• Нэхэмжлэгч: Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын яамны харъяа Говь-Алтай аймаг дахь Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвөөс дутуу олгосон тэтгэмжид 11,397,626 төгрөг, 2017 оны ээлжийн амралтын олговор 600,000 төгрөг, үндэслэлгүйгээр суутгаж авсан 1,723,000 төгрөгийг тус тус гаргуулах.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дагуу байгууллагад олгосон төсвийн хэмжээгээр 12 сарын тэтгэмж олгож, үүнээс төлбөр суутгасан, ээлжийн амралтын олговорт 85,611 төгрөг олгосон гэж маргажээ.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-09-30, Дугаар: 133/ШШ2020/00651
• Шийдвэр: Хариуцагчаас үндэслэлгүй суутгагдсан 1,563,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Боловсролын тухай хуулийн 43.1.4, 43.5, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 43.3, 63.1.1, 63.4, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41.1.1, 41.1.5, 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.2.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2021-01-12, Дугаар: 205/МА2021/00002
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.Б, Хариуцагч байгууллагын төлөөлөгч С.Бурмаа
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохдоо өмнө шүүхээр шийдвэрлэгдсэн маргааныг хэрэгсэхгүй болгохгүйгээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцээгүй, мөн ээлжийн амралтын олговор гаргуулах шаардлагыг шийдвэрлэхдээ орхигдуулсан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас ээлжийн амралтын 600,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, 36 сарын мөнгөн тэтгэмжээс дутуу олгосон 11,397,626 төгрөг гаргуулах тухай хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 117.1, 162.4.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-05-18, Дугаар: 205/МА2021/00002
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.Б
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, тэтгэмжийн дутуу олгогдсон мөнгийг хэрэгсэхгүй болгохдоо Боловсролын тухай хуулийн заалтуудыг нарийвчлан уншиж дүгнээгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгч Б.Б нь төрийн үйлчилгээний албан хаагч бөгөөд түүнд өндөр насны тэтгэвэрт гарахад олгох тэтгэмжийн харилцааг Төрийн албаны тухай хуулиар зохицуулахгүй. Тус хуулийн 30.2-т заасан 36 сарын үндсэн цалингийн дунджаас хэтрэхгүй нэг удаагийн буцалтгүй тусламж нь төрийн жинхэнэ албан хаагчид хамаарна.
• Төрийн албан хаагчийн хөдөлмөрийн харилцаатай холбоотой, Төрийн албаны тухай хуулиар зохицуулаагүй бусад асуудлыг Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 42.1-д зааснаар зохицуулна. Үүнд, өндөр насны тэтгэвэр авах эрх үүссэн ажилтанд ажил олгогч нь нэг сар, түүнээс дээш хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх тэтгэмж олгоно.
• Ажил олгогч нь Б.Б-д 24 сарын тэтгэмжид 11,258,400 төгрөг олгохоор шийдвэрлэж төсвийн хүсэлтээ хүргүүлсэн боловч төсөв батлагдаагүйгээс зөвшөөрөгдсөн 12 сарын цалинтай тэнцэх 5,629,200 төгрөг олгосон нь хууль зөрчөөгүй.
• Боловсролын тухай хуулийн 43.1.4-т заасан зохицуулалт нь багш, ажиллагчдын ээлжийн амралтын хугацааг тодорхойлсон бөгөөд номын санчийн албан тушаал багтаагүй тул нэхэмжлэгчид тэтгэмж олгоход баримтлах хэм хэмжээ биш.
• Боловсролын тухай хуулийн 43.5, 3.1.15-д заасан "үйлчилгээний бусад ажилтан"-д номын санч хамаарах боловч энэхүү зохицуулалт нь зөвхөн "төрийн болон орон нутгийн өмчийн ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэг"-т ажилладаг "боловсролын туслах ажилтан"-аар хязгаарлагдана. Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төв нь ерөнхий боловсролын сургуулиас өөр чиг үүрэгтэй байгууллага юм.
• Засгийн газрын 2014 оны 405 дугаар тогтоолоор баталсан "Төрийн жинхэнэ албан хаагчид нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох" журам нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болохгүй.
• Нэхэмжлэгчийн тэтгэмжийг дутуу олгосон гэх гомдол үндэслэлгүй.
• Өмнө нь Говь-Алтай аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2017-04-04-ний өдрийн 151 дүгээр шийдвэрээр энэхүү маргааныг шийдвэрлэж нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд уг шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон тул нэхэмжлэгч дахин хандсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 65.1.6, 115.1, 117.1-д нийцэхгүй.