Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "X банк" ХХК нь "Онон Өлзий" ХХК-д 70 сая төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд уг зээлийн 42.9%-д "ЗБДсан" батлан даалт гаргасан. "Онон Өлзий" ХХК зээлийн үүргээ биелүүлээгүй тул "X банк" ХХК нь "ЗБДсан"-гаас батлан даалтын гэрээний дагуу 29,615,586 төгрөг нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: "X банк" ХХК нь "ЗБДсан"-гаас 29,615,586 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. "Батлан даалтын гэрээ"-ний 1.6, 3.1.2, 3.4.1 заалтуудын дагуу зээлдэгч үүргээ зөрчсөнөөс хойш 90 хоног өнгөрсөн, банк зээл төлүүлэх арга хэмжээг авсан тул батлан даагч үүргээ гүйцэтгэх ёстой. Барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулсны дараа батлан даалтын үүрэг гүйцэтгэнэ гэсэн заалт гэрээнд байхгүй.
• Хариуцагч: "ЗБДсан" нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, "Батлан даалтын гэрээ"-ний 1.6, 3.2.3, 3.2.4, 3.4.1-д заасан нөхцлүүдийг "X банк" ХХК хэрэгжүүлээгүй, мөн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулаагүй тул хариуцах үүргийн хэмжээ тодорхойгүй байна гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-02-14, Дугаар: 101/ШШ2019/00508
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 458.1. Хариуцагчийн баримтаар нотлогдоогүй татгалзлыг үндэслэн, үндсэн зээлийн үлдэгдэл тодорхойгүй гэж үзсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-04-15, Дугаар: 679
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж чадаагүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагч "ЗБДсан"-гаас 27,885,000 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 1,730,586 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 458.1, 460.1, 460.4. Нотлох баримтыг зөв үнэлж, үндсэн зээлийн үлдэгдлийг 65,000,000 төгрөгөөр тооцон, батлан даагчийн хариуцах үүргийг 42.9%-иар тодорхойлсон.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-07-04, Дугаар: 00515
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруутгасан үндэслэлээ тайлбарлаагүй, баримтыг зөв үнэлээгүй, үндсэн зээлийн үлдэгдэл тодорхойгүй байхад дүгнэлт хийсэн, Иргэний хуулийн 460.1-ийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад найруулгын өөрчлөлт оруулж, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан, хэргийн оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчөөгүй.
• "Батлан даалтын гэрээ" нь Иргэний хуулийн 458.1-д нийцсэн, хүчин төгөлдөр хэлцэл байна.
• ЗБДсан-гийн тухай хуулийн 9.1.1-д заасны дагуу сангийн үйл ажиллагаа хууль зөрчөөгүй.
• Иргэний хуулийн 460.2-т зааснаар үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгээгүй, эсхүл үүргээ гүйцэтгэж чадахгүй нь илт тодорхой байвал үүрэг гүйцэтгүүлэгч үүрэг гүйцэтгэхийг батлан даагчаас шаардах эрхтэй.
• Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй үндэслэлээр зээлдүүлэгч гэрээг цуцалж, шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь хуулийн зохицуулалт, гэрээний заалтыг зөрчөөгүй.
• Батлан даагч нь зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгээгүйн хариуцлагыг үүрэг гүйцэтгэгчтэй хамтран хариуцах үүрэг хүлээсэн тул шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа дууссаны дараа нөхөх хариуцлага хүлээнэ гэх хариуцагчийн тайлбар үндэслэлгүй.
• Анхан шатны шүүх хариуцагчийн татгалзлыг баримтаар нотлогдоогүй байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь нотлох баримт үнэлэх журмыг зөрчсөн.
• Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, талуудын хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг зөв тодорхойлсон.
• Үндсэн зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг 65,000,000 төгрөгөөр тооцоход татгалзах зүйлгүй гэсэн нэхэмжлэгчийн саналыг үндэслэн батлан даагчийн хариуцах үүргийг тодорхойлсон нь Иргэний хуулийн 458.1, 460.4-т нийцсэн.
• Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд найруулгын алдааг залруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.