Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Я.Н нь 2010 онд аймгийн Засаг даргын захирамжаар 700 м.кв газар өмчилж авсан боловч 2014 онд Засгийн газрын 1000 айлын орон сууц хөтөлбөрийн хүрээнд тус газарт барилга баригдаж эхэлсэн.
• Нэхэмжлэгч: Я.Н нь өмчлөлийн газар дээр баригдсан барилгыг буулгуулж, газар чөлөөлүүлэх, эд хөрөнгөд учирсан хохирол гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Дорнод аймгийн Засаг дарга нь уг газар нь хотын ерөнхий төлөвлөгөөнд ногоон байгууламж, зам талбайгаар тусгагдсан байсан тул газар өмчлүүлэх тухай хууль зөрчиж олгогдсон, мөн нийтийн эрх ашгийн үүднээс төсөл хэрэгжиж байгаа тул нөхөн олговрын хэмжээг бодит үнэлгээнд тулгуурлан тогтоохыг хүссэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2017-12-19, Дугаар: 156/ШШ2017/01150
• Шийдвэр: Барилгыг буулган газар чөлөөлүүлэх шаардлагыг хангаж, эд хөрөнгөд учирсан гэм хорыг арилгуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 9.4.2, 106.1, 510.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2018-04-10, Дугаар: 226/МА2018/00005
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нөхөн олговрын асуудлыг шийдвэрлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчилж, нэхэмжлэгчид 80.000.000 төгрөг гаргуулж олгож, эд хөрөнгөд учирсан гэм хорыг арилгуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 9.4.2, 106.1, 510.1, Иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 32.1, 32.6.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2018-06-11, Дугаар: 226/МА2018/00005
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нөхөн олговрын хэмжээг бодит үнэлгээнд тулгуурлалгүй, хэт нэг талыг барьж тогтоосон.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийг өөрчилж, газар чөлөөлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас 40.000.000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн газарт Засгийн газрын хөтөлбөрийн хүрээнд барилга баригдсан нь тогтоогдсон.
• Иргэний өмчийн газрыг улсын тусгай хэрэгцээг үндэслэн нөхөх олговортойгоор солих буюу эргүүлэн авахдаа хуульд заасан журмыг (урьдчилан тохиролцох, өөр газар олгох, эсхүл газрын үнийг төлөх) зөрчсөн.
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн газарт барилгын ажил гүйцэтгүүлсэн нь өмчлөгчийн эрхийг зөрчсөн.
• Анхан шатны шүүх газар чөлөөлүүлэх шаардлагыг хангасан нь тухайн газарт барилгын ажил явагдсан бодит нөхцөл, нөхөн олговор төлөх хариуцагчийн тайлбарыг харгалзаагүй байна.
• Давж заалдах шатны шүүх нөхөн олговор гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 32.1, 32.6-д нийцсэн боловч нөхөн олговрын хэмжээг нэхэмжлэгчийн амаар тогтоосон нь учир дутагдалтай.
• Тухайн байршилд бусдаас газрыг нөхөх олговортойгоор эргүүлэн авсан жишиг үнэ, хариуцагчийн зөвшөөрсөн хэмжээг харгалзан 40.000.000 төгрөгийг нөхөн олговорт гаргуулах нь зүйтэй.
• Нэхэмжлэгч газраа буцаан авах эсхүл нөхөх олговор гаргуулах утгатай нэхэмжлэл гаргасан байхад хоёр шатны шүүх гэм хорын хохирол гаргуулах шаардлага гаргасан гэж үзсэн нь буруу.