Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "С" ХХК нь Ц.О-ээс 2016 оны 5 сарын 3-ны өдөр 2.260.000 төгрөг зээлж авсан нь зээлийн гэрээгээр сарын 6.5 хувийн хүүтэй 6 сарын хугацаатай байсан. Зээл авснаас хойш зээлийн үүргээ биелүүлэхгүй байгаа тул "С" ХХК нь хариуцагч Ц.О-ээс үндсэн зээл 2.260.000 төгрөг, хүү 881.400 төгрөг, алданги 1.571.700 төгрөг, нийт 4.713.100 төгрөг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: "С" ХХК нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхгүй байгаа тул хариуцагчаас 4.491.750 төгрөг гаргуулах шаардлагаа тодорхойлсон.
• Хариуцагч: Ц.О- нь зээл авсан нь үнэн, алдангийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, үндсэн мөнгийг хүүтэй нь 2017 оны 6 сарын дотор өгч эхэлнэ гэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Хариуцагч Ц.О-ээс 4.491.750 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч "С" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 221.350 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид 86.818 төгрөг гаргуулж олгож шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, 286.1, 286.2 зүйл, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хуулийн 7.1.1 зүйл.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Ц.О- (төлөөлөгч Н.Төгсбаяр)
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр 4.491.750 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэснээс дараах хэсгийг хариуцагч тал хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Ц.О- нь анх 2.260.000 төгрөг зээлж аваагүй бөгөөд Цэрэнмарал гэдэг нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн бэр охиноос 2.000.000 төгрөгийг 6,5 хувийн хүүтэй 6 сарын хугацаатай зээлж авсан. Иймд хариуцагчийн зүгээс нэхэмжлэгчид үндсэн зээл 2.000.000 төгрөг, хүү 780.000 төгрөг, 1.390.000 төгрөгийг нийт 4.170.000 төгрөгийг төлөх ёстой гэж үзэж байна.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4 зүйл.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Ц.О- (төлөөлөгч Н.Төгсбаяр)
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрээр хариуцагчаас 4.491.750 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэснээс дараах хэсгийг хариуцагч тал хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Ц.О- нь анх 2.260.000 төгрөг зээлж аваагүй бөгөөд Цэрэнмарал гэдэг нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн бэр охиноос 2.000.000 төгрөгийг 6,5 хувийн хүүтэй 6 сарын хугацаатай зээлж авсан. Иймд хариуцагчийн зүгээс нэхэмжлэгчид үндсэн зээл 2.000.000 төгрөг, хүү 780.000 төгрөг, 1.390.000 төгрөгийг нийт 4.170.000 төгрөгийг төлөх ёстой гэж үзэж байна.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт алдангийн талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй, шийдвэрийн тогтоох хэсэгт хуулийг оновчтой сонгон хэрэглээгүйг давж заалдах шатны шүүх залруулж, зөвтгөөгүй нь буруу гэж үзсэн.
• Иргэний хуулийн 232.6 зүйлээр хугацаа хэтрүүлсэн тал нь хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0,5 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр төлөхөөр тогтоосон анзыг алданги гэх ба энэ нь үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга юм.
• Зээлдэгч зээлсэн мөнгө болон түүний хүүг хугацаанд нь буцаан төлөөгүй тохиолдолд барьцаалан зээлдэх газар барьцаалагдсан хөрөнгийг худалдан борлуулах замаар үүргийг хангуулах тухай зээлдэгчид нэн даруй бичгээр мэдэгдэнэ. Ийнхүү мэдэгдсэнээс хойш арав хоногийн дотор зээлдэгч үүргээ гүйцэтгээгүй бол барьцааны зүйлийг комиссын буюу дуудлага худалдаагаар худалдаж, борлуулсан үнийн дүнгээс үүргийг хангуулж үлдсэн мөнгийг буцаан олгохоор Иргэний хуулийн 286.3 зүйлээр зохицуулсан.
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн орлого, эд хөрөнгө, хувьцааг барьцаалсан боловч барьцааны зүйлийг хуульд заасан журмаар худалдан борлуулж, үнээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхээ хэрэгжүүлээгүй, энэ талаарх баримт хэрэгт авагдаагүй байхад шүүх хариуцагчаас алданги гаргуулж шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцээгүй гэж үзсэн.