Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: 2023 оны 02 дугаар сарын 02-ны өдөр Өмнөговь аймгийн Даланзадгад сумаас Улаанбаатар чиглэлийн хатуу хучилттай замын 21 дэх километрт Toyota Land Cruiser Prado маркийн тээврийн хэрэгслийг Э жолоодон явж байхад зам дээр гэнэт гарч ирсэн тэмээг мөргөж, тээврийн хэрэгсэлд 31,726,400 төгрөгийн бодит хохирол учирсан. Тэмээний эзэн Х-д Замын хөдөлгөөний дүрмийн 27.2.з-ийг зөрчсөн үндэслэлээр 20,000 төгрөгийн торгох шийтгэл оногдуулсан нь хүчин төгөлдөр болсон.
• Нэхэмжлэгч: Л нь тээврийн хэрэгсэлд учирсан хохирол 31,726,400 төгрөг, хохирлын үнэлгээний 1,417,000 төгрөг, нийт 33,143,400 төгрөгийг хариуцагч Х-ээс гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Х нь тээврийн хэрэгслийн жолооч Э Замын хөдөлгөөний дүрмийн 12.2-т заасныг зөрчиж, хурд хэтрүүлсний улмаас осол гаргасан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-11-12, Дугаар: 143/ШШ2024/00389
• Шийдвэр: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Хариуцагч Х-ийн Замын хөдөлгөөний дүрмийн 27.2.з-ийг зөрчсөн үйлдэлд торгох шийтгэл оногдуулсан ч энэ нь гэм хорын хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл болохгүй бөгөөд түүний эс үйлдэхүй болон учирсан хохирол хоёрын хооронд шалтгаант холбоогүй гэж дүгнэсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-01-29, Дугаар: 203/МА2025/00006
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хариуцагчийн хууль бус үйлдэл, гэм буруугийн талаарх баримтыг үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Хариуцагч Х-ийн хууль бус үйлдэл болон гэм бурууг нотолсон баримт хэрэгт авагдаагүй, жолоочийн Замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн эсэх талаарх шинжээчийн дүгнэлт байхгүй тул жолоочийг гэм буруугүй гэж үзэх үндэслэлгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-06-06, Дугаар: 001/ШХТ2025/00355
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хэргийн нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь шинжлэн судлаагүй, хууль бус үйлдэл, гэм буруугийн талаарх баримтыг үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хариуцагч Х нь өмчлөлийн тэмээгээ хатуу хучилттай зам дээр шөнийн цагаар хариулгагүй байлгаснаар Замын хөдөлгөөний дүрмийн 27.2.з-т заасныг зөрчсөн гэм буруутай. Түүний гэм буруугийн хэлбэр нь болгоомжгүй буюу хайхрамжгүй хандсан байна.
• Хариуцагчийн эс үйлдэхүйгээс зам тээврийн осол гарч, нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд гэм хор учирсан нь шалтгаант холбоотой.
• Осол өвлийн улиралд, харанхуй үед болсон бөгөөд жолооч Э нь Замын хөдөлгөөний дүрмийн "харанхуй үед болон үзэгдэлт хангалтгүй нөхцөлд жолооч өөрийн үзэгдэх хүрээн дотор тээврийн хэрэгслээ зогсоох боломжтой хурдыг сонгож явна" гэсэн заалтыг зөрчсөн.
• Нүүдлийн мал аж ахуйтай Монгол орны хувьд орон нутгийн замд мал, амьтан гэнэт гарч ирэх магадлал өндөр тул замын хөдөлгөөнд оролцогч анхааралтай хандах ёстой.
• Ослын улмаас хариуцагчийн тэмээ үрэгдсэн, хохирлыг 1,500,000 төгрөгөөр үнэлсэн.
• Орон нутгийн замд мал, амьтнаас үүдэлтэй ослууд ихээр гардаг тул удирдлага, эрх бүхий байгууллагууд урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг хангалттай аваагүй байна.
• Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар гэм хорыг хариуцагч Х болон жолооч Э нар хамтран хариуцах үндэслэлтэй.
• Нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд учирсан гэм хор 33,143,400 төгрөгийн 50 хувь болох 16,571,700 төгрөгийг хариуцагч Х-ээс гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.