Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Зээлийн төлбөрт тооцон хөрөнгө шилжүүлэх гэрээний нэмэлт нөхцөл"-ийн дагуу оффисын барилга шилжүүлсний 2%-ийн татварыг "Х" ХК төлөх эсэх талаар маргаан үүссэн.
• Нэхэмжлэгч: "И" ХХК нь "Х" ХК-ийг 293,553,140 төгрөгийн татварыг холбогдох татварын дансанд "И" ХХК-ийн нэрээр төлөхийг даалгахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "Х" ХК нь "Зээлийн төлбөрт тооцон хөрөнгө шилжүүлэх гэрээний нэмэлт нөхцөл"-ийн 1.1.3-т газар эзэмших эрхийг шилжүүлэх үеийн татварыг зохицуулсан, үл хөдлөх эд хөрөнгө шилжүүлсний татварыг нэхэмжлэгч төлөх үүрэгтэй гэж нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-11-17, Дугаар: 181/ШШ2023/03649
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 198.1, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 10.1, 10.1.1, 20.2.2-т зааснаар үл хөдлөх эд хөрөнгө борлуулсан, шилжүүлсэн орлогод ногдох 2%-ийн татварыг нэхэмжлэгч төлөх үүрэгтэй. Гэрээний 1.1.3-т энэ татварын талаар заагаагүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-03-01, Дугаар: 210/МА2024/00420
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн нэхэмжлэлийг хангасан.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 198.6, 186.1-д заасны дагуу талуудын харилцан санал солилцсон баримт бичиг, нэгдсэн санал, гэрээний зорилгыг харгалзан үзэхэд зээлийн гэрээний үүрэгт барьцааны зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийг шилжүүлэхтэй холбоотой зардлыг "Х" ХК хариуцан төлөхөөр тохирсон.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-06-25, Дугаар: 210/МА2024/00420
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хууль хэрэглээний ноцтой алдаа гаргаж, нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талууд 2018-12-17-ны өдрийн "Зээлийн төлбөрт тооцон хөрөнгө шилжүүлэх гэрээ"-гээр "И" ХХК-ийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийг "Х" ХК-ийн өмчлөлд шилжүүлэхээр тохирсон.
• Уг гэрээний 3.1.4-т "Хөрөнгөтэй холбоотой төлбөр, татвар хураамж, хуримтлагдсан бусад төлбөрийг барагдуулах, эдгээрийн улмаас Хөрөнгө бүрэн буюу хэсэгчлэн шилжээгүйтэй холбоотой үүсэх үр дагаврыг бүрэн хариуцна" гэж заасан нь үл хөдлөх эд хөрөнгө шилжүүлэхтэй холбоотой татварыг "И" ХХК хариуцахыг илэрхийлж байна.
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх 2018 онд "Х" ХК-д шилжсэн боловч тухайн үед Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 17.2.5-д заасан 2%-ийн татварыг төлөөгүй байна.
• 2022-01-17-ны өдрийн "Зээлийн төлбөрт тооцон хөрөнгө шилжүүлэх гэрээний нэмэлт нөхцөл" гэрээгээр үл хөдлөх эд хөрөнгийн бодит эзэмшил, газар эзэмших эрхийг шилжүүлэх талаар тохирсон.
• Нэмэлт гэрээний 1.1.3-т заасан "үл хөдлөх хөрөнгийн ашиглалт, эзэмших эрхтэй газрыг шилжүүлэхтэй холбогдон гарах зардал, төлбөр, үүссэн өр, татвар, хураамжийг Төлбөр авагч бүрэн хариуцна" гэх томьёололд үл хөдлөх эд хөрөнгө борлуулсны орлогын 2%-ийн татвар хамаарахгүй.
• "Г" ХХК-ийн 2021-09-06-ны өдрийн албан бичигт банк бүх татвар, хураамжийг хариуцах санал хүргүүлсэн боловч "Х" ХК-ийн хариу 2021-10-05-ны өдрийн албан бичигт газар эзэмших эрх, эд хөрөнгийн ашиглалт, эзэмшлийг шилжүүлэхтэй холбоотой зардлыг хариуцахаар дурдсан нь борлуулалтын орлогын 2%-ийн татварыг хариуцахыг зөвшөөрсөн агуулга биш юм.
• Талууд нь бизнесийн харилцаанд тогтмол оролцдог мэргэшсэн аж ахуй эрхлэгчид тул гэрээний зохицуулалтын агуулга, үр дагаврыг мэргэжлийн үүднээс ойлгох боломжтой.
• Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 198.6-г буруу тайлбарлаж, гэрээний зорилгыг харгалзан талуудын нэгдмэл санааг тодруулах ажиллагааг хийгээгүй.