Тогтоол №10724

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "ӨМХК" ХХН нь "А" ХХК, ОХУ-ын иргэн ЦВП, "Ф" ХХК-д холбогдуулан гэм хорын хохиролд 481,328,761 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нь "Б" ХХК-ийн шаардах эрхийг шилжүүлэн авсан бөгөөд хариуцагч "А" ХХК нь "Б" ХХК-ийн эзэмшлийн талбайд хууль бусаар жонш олборлож, нөхөн сэргээлт хийгээгүйгээс аюултай нөхцөл байдал үүсгэж, харуул хамгаалалтын зардал гаргуулсан гэж үзжээ.
• Нэхэмжлэгч: "ӨМХК" ХХН нь "А" ХХК-ийн хууль бус үйл ажиллагааны улмаас үүссэн харуул хамгаалалтын зардал болон шинжээчийн зардалд нийт 481,328,761 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "А" ХХК нь харуул хамгаалалтын зардал нь өөрийн хууль бус үйлдэлтэй шалтгаант холбоогүй, харин гуравдагч этгээдүүдийн хууль бус олборлолтоос үүссэн, мөн харуул хамгаалалтын хөлс нь зах зээлийн үнээс хэт өндөр гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-05-30, Дугаар: 183/ШШ2024/02385
• Шийдвэр: Хариуцагч "А" ХХК-аас 64,200,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 417,128,761 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгч ЦВП, "Ф" ХХК нарт холбогдох шаардлагаасаа татгалзсаныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-д зааснаар "А" ХХК-ийн хууль бус олборлолтоос үүссэн нэмэлт харуул хамгаалалтын зардал болох 55,200,000 төгрөг, шинжээчийн зардал 9,000,000 төгрөгт гэм хорын шалтгаант холбоо тогтоогдсон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-09-23, Дугаар: 210/МА2024/01802
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчдын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41.1.7.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-12-05, Дугаар: 001/ШХТ2024/01582
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч М.А, өмгөөлөгч П.Ц, хариуцагч нарын өмгөөлөгч У.Т
• Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах, эсхүл хүчингүй болгох.
• Шийдвэр: Магадлал болон шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад "...64,200,000..." гэснийг "...9,000,000..." гэж, "...417,128,761..." гэснийг "...472,328,761..." гэж, шийдвэрийн 3 дахь заалтад "...478,950..." гэснийг "...158,950..." гэж тус тус өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, нэхэмжлэгч талын гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хариуцагчийн хууль бус үйлдэл нь Говьсүмбэр аймаг дахь сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2021-07-29-ний өдрийн шийтгэх тогтоолоор тогтоогдсон.
• Нэхэмжлэгчийн шаардлагад дурдсан харуул хамгаалалтын зардал нь хариуцагчийн хууль бус үйлдэлтэй шалтгаант холбоотой эсэх нь эргэлзээтэй. Хариуцагчийн хууль бус олборлолтын улмаас үүссэн нөхөн сэргээлтийн зардлыг шүүхийн шийдвэрээр шийдвэрлэсэн бөгөөд гүйцэтгэх ажиллагаа дуусгавар болсон.
• "Б" ХХК-ийн эзэмшлийн лицензтэй талбайд осол гарах, хүн мал унаж осолдох аюултай нөхцөл байдал үүссэн нь нөхөн сэргээх зардалд хамаарахгүй, өөр хор уршиг гэдгийг нэхэмжлэгч баримтаар нотлоогүй. Харуул хамгаалалтын зардлыг зайлшгүй хохирол гэдгийг хангалттай нотлоогүй.
• Иргэний хуулийн 497.1-д заасан хор уршиг нь хариуцагчийн хууль бус үйлдлийн улмаас үүссэн, хохирлын хэмжээ нь зөрчил, хууль бус үйлдэлд тохирсон, зайлшгүй шинжийг агуулсан нөхцөлд хамгаалах зүйл болдог. Нэхэмжлэгч нь гэмт хэрэг гарснаас хойш үргэлжлүүлэн гаргасан харуул хамгаалалтын зардал нь дээрх шинжийг агуулсан, зайлшгүй арилгах гэм хор болох нь тогтоогдоогүй.
• "Б" ХХК нь эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шинжээчийн зардалд төлсөн 9,000,000 төгрөг нь Иргэний хуулийн 227.3-т заасан хохирол мөн тул нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хангасан нь хуульд нийцсэн.
• "Б" ХХК нь шаардах эрхээ "ӨМХК" ХХН-д шилжүүлсэн байхад шүүх "ӨМХК" ХХН-ийг эрх залгамжлагчаар тогтоосон нь буруу боловч хэргийн шийдэлд нөлөөлөөгүй. "ӨМХК" ХХН нь эрх залгамжлагч биш бөгөөд шаардах эрхийг шилжүүлж авсан этгээд юм.
• Өмгөөллийн тухай хуулийн 19.4-т зааснаар өмгөөллийн хуулийн этгээд өмгөөллийн үйл ажиллагаанаас бусад төрлийн үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглодог. "Шаардах эрх шилжүүлэх" замаар хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх үйл ажиллагаа явуулах нь энэ заалтыг зөрчдөг.