Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "А" ХХК нь "Т" ХХК-д 2019 оны 5-р сард 50 сая төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд зээлийн гэрээний хугацаа 2020 оны 5-р сард дууссан. "Т" ХХК зээлээ төлөөгүй тул "А" ХХК нь зээлийн үүрэгт 145,781,041 төгрөг, мөн фидуцийн зүйл болох 3 ачааны автомашин, 3 чиргүүлийг гаргуулан авахаар нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: "А" ХХК нь "Т" ХХК-аас зээлийн гэрээний үүрэгт 145,781,041 төгрөг, фидуцийн зүйл болох 3 ачааны автомашин, 3 чиргүүлийг гаргуулан авахаар нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: "Т" ХХК нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, компанийн хувьцаа эзэмшигч өөрчлөгдсөн, өмнөх хувьцаа эзэмшигч өр төлбөрийг хариуцна гэж тайлбарласан. Мөн зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-03-29, Дугаар: 102/ШШ2024/01637
• Шийдвэр: Хариуцагч "Т" ХХК-аас 145,781,041.10 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч "А" ХХК-д олгосон. Фидуцийн гэрээний дагуу тээврийн хэрэгслийг шилжүүлэн авах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 453.1, 235.1-д зааснаар зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр, үүрэг зөрчигдсөн. Хариуцагчийн хувьцаа эзэмшигч өөрчлөгдсөн нь үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Зээлийн үүрэг биелүүлэхийг мэдэгдсэн мэдэгдлийг хүлээн авсан тул хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-05-20, Дугаар: 210/МА2024/01064
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар буруу дүгнэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 235.1-д зааснаар зээлийн гэрээний хөөн хэлэлцэх хугацаа 2020.05.14-ний өдрөөс тоолоход 2023.05.14-ний өдөр дууссан. Нэхэмжлэгч 2023.07.26-нд нэхэмжлэл гаргасан нь хугацаа хэтэрсэн. Хувьцаа эзэмшигч Т.Ч нь компанийн эрх бүхий албан тушаалтанд хамаарахгүй тул түүнд мэдэгдэл хүргүүлснээр хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдаагүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-07-04, Дугаар: 001/ШХТ2024/00941
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу дүгнэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх үйл баримтыг зөрүүгүй тогтоож, зээлийн гэрээ байгуулагдсан болон хувьцаа худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан нөхцөл байдлыг адил дүгнэсэн.
• Маргааны зүйл нь зээлийн гэрээний шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан эсэх байсан.
• "Т" ХХК-ийн 50 хувийн хувьцаа эзэмшигч Т.Ч-д 2020.08.18-ны өдөр мэдэгдэл хүргүүлсэн бөгөөд тэрээр татгалзсан талаараа хариу мэдэгдээгүй нь үүргийн зөрчлөө зөвшөөрсөн гэж үзэх үндэслэлтэй.
• Компанийн тухай хуулийн 84.10-т "Хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийн нийт гаргасан хувьцааны 20 буюу түүнээс дээш хувийг нэгдмэл сонирхолтой этгээдтэй хамтран эзэмшдэг этгээд нь энэ хуулийн 84 дүгээр зүйлд заасан хариуцлагыг эрх бүхий албан тушаалтны нэгэн адил хүлээнэ" гэж заасан. Иймд Т.Ч нь эрх бүхий албан тушаалтны нэгэн адил хариуцлага хүлээнэ.
• Давж заалдах шатны шүүхийн Т.Ч нь эрх бүхий албан тушаалтанд хамаарахгүй тул түүнд мэдэгдэл хүргүүлснээр "Т" ХХК-д мэдэгдсэн гэж үзэхгүй гэх дүгнэлт үндэслэлгүй.
• Фидуцийн зүйлээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагын тухайд, шүүх эхлээд үндсэн үүрэг, түүний хэмжээг тогтоох ёстой. Үндсэн шаардлага тогтоогдсон бол мөнгөн, эсхүл фидуцийн зүйлийн аль нэгээр хангуулах нь нэхэмжлэгчийн сонголтын асуудал юм.
• Зээлийн гэрээний үүрэгт 145,781,041.10 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.