Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээИргэн · Хяналт шат·2024.10.10
Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол
📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - Үйл явдал: Нэхэмжлэгч З.Э нь хариуцагч С.Х, Т.А нараас 2018 онд 29,000,000 төгрөгөөр орон сууц худалдан авахаар амаар тохиролцож, 2020 онд бичгээр гэрээ байгуулсан бөгөөд орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн. Гэвч хариуцагч нар нь 2023 онд уг орон сууцыг гуравдагч этгээд Г.О-д худалдаж, өмчлөх эрхийг шилжүүлэн улсын бүртгэлд бүртгүүлжээ. - Нэхэмжлэгч: Орон сууцны хууль ёсны өмчлөгчөөр тогтоолгох, улсын бүртгэлийн гэрчилгээг гаргуулахтай холбоотой бичиг баримтуудыг хүлээлгэн өгөхийг хариуцагч нарт даалгах, алданги 14,500,000 төгрөг гаргуулах, С.Х, Т.А болон Г.О нарын хооронд 2023.01.06-ны өдөр байгуулагдсан "Худалдах-худалдан авах гэрээ"-г хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах. - Хариуцагч: Нэхэмжлэгчтэй байгуулсан 2020.03.17-ны өдрийн "Үл хөдлөх эд хөрөнгө зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ"-г хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд Г.О нь орон сууцыг З.Э-ын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх, ашиглалтын зардал 8,685,922 төгрөг гаргуулах. 🏛️ АНХАН ШАТ - Өдөр: 2024-03-21, Дугаар: 181/ШШ2024/01165 - Шийдвэр: Нэхэмжлэгч З.Э-д хариуцагч нараас 14,500,000 төгрөг гаргуулж олгох, З.Э-ыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, гэрчилгээ гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох, 2023.01.06-ны өдрийн "Худалдах-худалдан авах гэрээ"-г хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулахыг хэрэгсэхгүй болгох, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох, З.Э-ыг орон сууцнаас албадан чөлөөлүүлэх шаардлагыг хангах, ашиглалтын зардал гаргуулахыг хэрэгсэхгүй болгох. - Үндэслэл: Иргэний хуулийн 110.1, 232.4-т зааснаар алданги гаргуулах, Иргэний хуулийн 106.1, 147.1-д зааснаар З.Э-ыг орон сууцнаас чөлөөлүүлэх. 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - Өдөр: 2024-06-10, Дугаар: 210/МА2024/01226 - Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, хариуцагч, гуравдагч этгээд - Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй. - Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, З.Э-ыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, улсын бүртгэлд бүртгэхийг Улсын бүртгэлийн ерөнхий газарт даалгах, хариуцагч нараас 14,500,000 төгрөг гаргуулан З.Э-д олгох, 2023.01.06-ны өдрийн "Худалдах-худалдан авах гэрээ"-г хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох, Г.О-н бие даасан шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох. - Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6-д зааснаар З.Э нь орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн тул өмчлөх эрх үүссэн. Иргэний хуулийн 250.1-д зааснаар нэг эд хөрөнгийг хэд хэдэн этгээдэд худалдсан бол түрүүлж гэрээ байгуулсан этгээдийн эрхийг хамгаална. ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - Өдөр: 2024-09-16, Дугаар: 001/ШХТ2024/01041 - Гомдлол гаргагч: Бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээдийн өмгөөлөгч - Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилсөн. - Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын 1 дэх заалтыг өөрчилж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг "Иргэний хуулийн 243.1, 232.6 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагч С.Х, Т.А нараас 14,500,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч З.Э-д олгож, үндсэн нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хангаж, орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, бүртгэхийг даалгах, 2023.01.06-ны өдрийн "Худалдах-худалдан авах гэрээ"-г хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах тухай нэхэмжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж өөрчлөн, шийдвэрийн 3 дахь заалтыг "Иргэний хуулийн 106.1, 147.1, 110.1 дэх хэсэгт зааснаар орон сууцыг З.Э-ын эзэмшлээс албадан чөлөөлүүлэх, ашиглалтын зардал 8,685,922 төгрөг гаргуулах" тухай гуравдагч этгээдийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж тус тус өөрчилж, магадлал болон шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээдийн өмгөөлөгч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон. 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 250.1-ийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. Учир нь энэхүү заалт нь хөдлөх эд хөрөнгийг нэгэн зэрэг худалдсан тохиолдолд хамаарах бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгийн тухайд улсын бүртгэл нь өмчлөх эрх үүсэхэд чухал ач холбогдолтой. - Иргэний хуулийн 183.1-д зааснаар улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн эрхийг буруу ташаа болохыг мэдэж байснаас бусад тохиолдолд үнэн зөв гэж тооцно. Г.О нь бүртгэл буруу ташаа гэдгийг мэдэж байсан нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул түүний өмчлөх эрх хуулиар хамгаалагдана. - Нэхэмжлэгч З.Э нь орон сууцны үнийг төлж, хууль ёсоор эзэмшиж байгаа хэдий ч улсын бүртгэлд өмчлөх эрхээ хамгаалж чадаагүй тул өмчлөгчөөр тогтоох боломжгүй. - Иргэний хуулийн 106.1-д заасан "хууль бус эзэмшил" гэх урьдчилсан нөхцөл тогтоогдоогүй тул Г.О-н З.Э-ыг орон сууцнаас чөлөөлүүлэх шаардлагыг хангах үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 94.6-д зааснаар шударга эзэмшигч өөрийн шаардлага хангагдах хүртэл эд хөрөнгийг буцааж өгөхөөс татгалзах эрхтэй. - Иргэний хуулийн 110.1-д зааснаар үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрх хэлцлийн үндсэн дээр нэг этгээдээс нөгөөд шилжиж байгаа бол уг хэлцлийг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газар бүртгүүлснээр өмчлөх эрх шинэ өмчлөгчид үүснэ. - Иймд үндсэн нэхэмжлэлээс хариуцагч нараас алданги гаргуулах шаардлагыг хангаж, үлдэх шаардлага, сөрөг нэхэмжлэл болон бие даасан шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.