Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Т нь Х ХХК, М ХХК-д холбогдуулан орон сууцыг өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоолгох, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг бүрдүүлж өгөхийг даалгуулах нэхэмжлэл гаргасан. Учир нь Т орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн боловч барилгын материалын үнэ өссөн шалтгаанаар орон сууцны үнийг нэмэх саналтай, Т зөвшөөрөөгүй тул орон сууцыг бусдад худалдсан гэж Х ХХК тайлбарласан. М ХХК нь Цонх угсралтын ажлын хөлсөнд маргааны зүйл болох орон сууцыг Х ХХК-д шилжүүлсэн, Т-той гэрээ байгуулаагүй гэж татгалзсан.
• Нэхэмжлэгч: Т нь орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн тул орон сууцыг өмчлөх эрхтэй бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг хариуцагч нараас гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Х ХХК нь Ковид-19 цар тахлын улмаас барилгын материалын үнэ нэмэгдсэн тул орон сууцны үнэд өөрчлөлт оруулах саналыг Т зөвшөөрөөгүй учир орон сууцыг бусдад худалдсан гэж маргасан. М ХХК нь Т-той гэрээ байгуулаагүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-08-10, Дугаар: 182/ШШ2023/02310
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, Т-ыг орон сууцыг өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоож, үл хөдлөх эд хөрөнгө бүртгүүлэхтэй холбоотой бичиг баримтуудыг Х ХХК-д даалгаж, М ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 343.1, 343.3. Т, Х ХХК-ийн хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан, Т орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн, үнэ нэмэх тохиролцоонд хүрээгүй нь гэрээ цуцлах үндэслэл болохгүй. Х ХХК нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг захиалагчийн өмчлөлд шилжүүлэхэд шаардагдах баримт бичгийг гаргаж өгөх үүрэгтэй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-11-10, Дугаар: 210/МА2023/01964
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Х ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Орон сууцны барилга бүрэн баригдаж ашиглалтад ороогүй тул өмчлөх эрхийг тогтоох боломжгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 343.3. Орон сууцны барилга бүрэн баригдаж ашиглалтад ороогүй, өмчлөх эрхийг бүртгэсэн баримтгүй, ирээдүйд бий болох эд хөрөнгө тул орон сууцыг захиалагчийн өмчлөлд шилжүүлэх боломжгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-01-22, Дугаар: 001/ХТ2024/00042
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу дүгнэсэн, орон сууцны барилга ашиглалтад орсон байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Х, Т нарын хооронд Иргэний хуулийн 343.1-т заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн.
• Хариуцагч Х ХХК нь Ковид-19 цар тахлын улмаас бараа материалын үнэ өссөн гэх тайлбараа нотлох баримтаар нотлоогүй.
• Х ХХК нь Т-той байгуулсан гэрээг цуцлаагүй байхдаа гуравдагч этгээд В-тэй дахин гэрээ байгуулсан нь гэрээний 1.4, 4.2.6-д заасан “гүйцэтгэгч тал гэрээний зүйлийг гуравдагч этгээдэд худалдахгүй” байх үүргээ зөрчсөн.
• Гуравдагч этгээд В Х ХХК-тай гэрээ байгуулах үед тухайн орон сууцтай холбоотой маргааны талаар мэдэж байсан нь хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн тайлбараар тогтоогдсон. Иймд В-гийн хувьд Иргэний хуулийн 114.1, 250.1-т заасан давуу эрх хамгаалагдахгүй.
• Давж заалдах шатны шүүх маргааны үйл баримтын талаар болон хариуцагч татгалзлаа нотлох үүргээ биелүүлээгүй байдалд хуульд нийцсэн дүгнэлт хийгээгүй, ажлын үр дүн бодитоор бий болж, орон сууцны барилга ашиглалтад орсон байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1, 40.2-г зөрчсөн.
• М ХХК нь тухайн барилгын ерөнхий гүйцэтгэгчийн хувьд нэхэмжлэлийн 2 дахь шаардлага буюу үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг гаргуулахад шаардлагатай бичиг баримтыг бүрдүүлж өгөхийг даалгуулах шаардлагатай холбоотойгоор нэхэмжлэгч хамтран хариуцагчаар оролцуулсан нь үндэслэлтэй байхад түүнд холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу.
• Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэргийн оролцогчийн гаргаж өгсөн нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзэж, тухайн хэрэгт ач холбогдолтой эргэлзээгүй талаас нь үнэлсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-той нийцсэн.
• Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "Иргэний хуулийн 343.1-д зааснаар Т-ыг Баянзүрх дүүрэг, 5-р хороо, "Поларис апартмент-1", С блок, 1-р орц, 9 давхар, 000 тоот хаягт байрлах 57,44 м.кв 2 өрөө орон сууцыг өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоож, үл хөдлөх эд хөрөнгө бүртгүүлэхтэй холбоотой бичиг баримтуудыг нэхэмжлэгч Т-од хүлээлгэж өгөхийг хариуцагч Х ХХК, М ХХК-д тус тус даалгасугай" гэж өөрчилсөн.
• Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 2 дахь заалтад хариуцагч Х ХХК-аас 531,310 төгрөг, хариуцагч Х ХХК, М ХХК-аас 70,200 төгрөг тус тус гаргуулж нэхэмжлэгч Т-од олгосугай гэж өөрчилсөн.