Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Б.Э- нь хариуцагч З.Н-д 150,000 ширхэг амны хаалт нийлүүлсэн боловч үнийн үлдэгдэл болох 57,500,000 төгрөг болон хүүгийн төлбөр 11,410,000 төгрөгийг аваагүй тул нийт 68,910,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: З.Н- нь 2020.04.10-ны өдөр Т.Э-ээр дамжуулан 100,000 ширхэг амны хаалт худалдан авах санал тавьж, нэг ширхэг амны хаалтыг 600 төгрөгөөр тохиролцон худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан. Гэрээний дагуу амны хаалтыг Эрүүл мэндийн яамны дэргэдэх агуулахад хүлээлгэн өгсөн. З.Н- нь 2020.06.20-ны өдөр 32,500,000 төгрөгийг төлсөн бөгөөд үлдэгдэл 57,500,000 төгрөг болон хуульд заасан хүүгийн төлбөр 11,402,330 төгрөгийг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Б.Э-тэй худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүсээгүй, харин харилцан туслалцах, эсхүл зуучлалын харилцаа үүссэн. Амны хаалт худалдан авах тохиролцоо байгаагүй, харин зарагдахгүй байгаа маскыг зарж өгөхөд тусалсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-05-26, Дугаар: 181/ШШ2023/01671
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 410.1-д заасныг баримтлан талуудын хооронд ердийн зуучлалын гэрээ байгуулагдсан гэж дүгнэсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-08-02, Дугаар: 210/МА2023/01507
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх худалдах, худалдан авах гэрээний харилцааг буруу тодорхойлсон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, З.Н-ээс 57,500,000 төгрөг гаргуулж, Б.Э-т олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 11,410,000 төгрөг гаргуулах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 222.5-д заасныг баримтлан талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсан гэж дүгнэсэн. Мөнгөн төлбөрийн үүрэг гүйцэтгэх тодорхой хугацаа тогтоогүй тул хүүгийн төлбөрийг хэрэгсэхгүй болгосон.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-12-15, Дугаар: 001ШХТ2023/01293
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч З.Н-
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэргийн бодит байдлыг үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх З.Н- нь амны хаалтыг бодит эзэмшилдээ хүлээн авч, өөрийн хяналтад байлгаж, үнийн зохих хэсэг болох 32,500,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн байдлыг үнэлэн худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзсэн нь үндэстэй.
• Гэрч Т.Э-ын мэдүүлгээр З.Н- нь Б.Э-ын нийлүүлсэн амны хаалтыг цааш худалдан борлуулж, 32,500,000 төгрөгийг Б.Э-т хүлээлгэн өгсөн нөхцөл байдал тогтоогдсон.
• Нэхэмжлэгч нь амны хаалтыг худалдан авч байгаа этгээд хэн болох талаар мэдээлэлгүй, үнэ, тоо ширхгийг яам, эсхүл худалдан авагчтай тохиролцон тогтоогоогүй, төлбөрийг өөрөө хүлээн аваагүй бөгөөд энэ бүх үйлдлийг түүний нэрийн өмнөөс хийх эрхийг З.Н-д шилжүүлсэн баримт байхгүй.
• З.Н- нь амны хаалтыг худалдахад хувийн ашиг сонирхолгүй, туслалцаа үзүүлсэн гэж дүгнэхээргүй байна.
• Талууд 150,000 ширхэг амны хаалтыг нэг бүрийг нь 600 төгрөгөөр худалдахаар тохиролцсон, нийт үнэ 90,000,000 төгрөг бөгөөд үүнээс 32,500,000 төгрөгийг хүлээн авсан тул үлдэх 57,500,000 төгрөгийг нэхэмжлэх нь Иргэний хуулийн 243.1-д заасан шаардах эрхийг үгүйсгэхгүй.
• Мөнгөн төлбөрийн үүрэг гүйцэтгэх тодорхой хугацааг гэрээгээр тогтоогоогүй тул Иргэний хуулиар тогтоосон хүүг тооцох үндэслэлгүй.