Тогтоол №10167

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: БР нь УГ, НЭ нартай 2019 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдөр зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, Дархан-Уул аймгийн 18 м.кв талбай бүхий 1 өрөө орон сууц болон цайны газрын тоног төхөөрөмжийг 42,000,000 төгрөгөөр худалдахаар тохирч, УГ, НЭ нар 39,990,200 төгрөгийг төлсөн байна. БР нь хариуцагчдыг төлбөр төлөх хугацаа хэтрүүлж, үүргийн зөрчил гаргасан гэж үзэн гэрээнээс татгалзаж, эд хөрөнгийг чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: БР нь зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээнээс татгалзаж, хариуцагч УГ, НЭ нарын хууль бус эзэмшлээс орон сууц, цайны газрын тоног төхөөрөмж, эд хэрэгслийг чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: УГ, НЭ нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, нийт төлбөрөөс ихэнх хэсгийг төлсөн, үүргийн зөрчил гаргаагүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-09-26, Дугаар: 135/ШШ2022/01321
• Шийдвэр: БР-ийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 106.1, 243.1-д зааснаар зохигчийн хооронд худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан, хариуцагч нар төлбөрийн үүргийн дийлэнх хэсгийг төлсөн, үлдэх төлбөрийг төлөөгүй нь ялимгүй зөрчил тул гэрээнээс татгалзах үндэслэлгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-12-13, Дугаар: 209/МА2022/00104
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.5, 106.1-д зааснаар гэрээ нь үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холбоотой бөгөөд улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байна. Иймд хэлцлээр шилжүүлсэн зүйлээ харилцан буцаах үр дагавар үүснэ.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-02-02, Дугаар: 001/ШХТ2023/00122
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хэргийг хянаагүй, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж дүгнэсэн нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Зохигчдын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ бөгөөд Иргэний хуулийн 262.1-д заасан зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинжийг агуулаагүй.
• Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээг бичгээр байгуулж, нотариатаар гэрчлүүлэх хэлбэрийн шаардлагыг Иргэний хуулийн 109.1-д заасан бөгөөд зохигчид энэ шаардлагыг зөрчөөгүй.
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр үүсэх нь Иргэний хуулийн 110.1 болон Улсын бүртгэлийн тухай хуулиар зохицуулагддаг боловч энэ нь гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд нөлөөлөх хэлбэрийн шаардлага биш юм. Давж заалдах шатны шүүх гэрээг улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүйгээс хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь буруу.
• Хариуцагч нар нийт төлбөрийн дийлэнх хэсгийг төлсөн ба төлөгдөөгүй үлдэгдэл төлбөр нь үүргийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэхгүй.
• Нэхэмжлэгч нь үүргийн зөрчил гарсан тохиолдолд гэрээнээс татгалзах саналыг нөгөө талдаа мэдэгдэж, нэмэлт хугацаа олгох Иргэний хуулийн 204 дүгээр зүйлд заасан журмыг хэрэгжүүлээгүй.
• Иймд гэрээнээс татгалзах үндэслэл бүрдээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй.