Тогтоол №7642·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Л.Э-, Г.О- нар нь Д.М-аас зээл авч, үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалсан бөгөөд зээлийн төлбөрт жуулчны бааз барих ажлыг гүйцэтгэсэн хэдий ч төлбөрийн үлдэгдэл болон барьцааны гэрээний талаар маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Л.Э-, Г.О- нар нь Д.М-аас ажлын хөлсний үлдэгдэл 46,361,668 төгрөг гаргуулах, барьцааны гэрээг дуусгавар болгож, барьцааны хөрөнгийг чөлөөлүүлэхийг хүссэн. Тэдний гүйцэтгэсэн ажлын нийт хөлс 151,590,667 төгрөгөөс зээлийн төлбөр, алданги, урьдчилгааг хасахад үлдэх мөнгө нь дээрх хэмжээ болсон гэж тайлбарласан.
- **Хариуцагч**: Д.М- нь Л.Э-, Г.О- нараас үндсэн зээл 40,000,000 төгрөг, хүү 8,400,000 төгрөг, алданги 24,200,000 төгрөг буюу нийт 72,600,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Жуулчны баазын ажлын хөлсийг 61,964,000 төгрөгөөр тохирсон тул нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн ажлын хөлсний үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-07, **Дугаар**: 183/ШШ2019/01847
- **Шийдвэр**: Л.Э-аас 59,774,000 төгрөг гаргуулж Д.М-д олгож, Д.М-аас 46,361,668 төгрөг гаргуулж Л.Э-д олгосон. Бусад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.6, 343.1, 153.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-28, **Дугаар**: 1834
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Ажлын хөлсний үнийн дүнг тохиролцоогүй байхад шүүх нэхэмжлэгчийн тайлбарт үндэслэж дүгнэлт хийсэн нь буруу, мөн ажлын хөлсийг хуулийн этгээдээс шаардах ёстой гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн Д.М-аас Л.Э-д олгох ажлын хөлсний хэмжээг 46,361,668 төгрөгөөс 89,626,667 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Талууд ажлын хөлсний хэмжээг тохиролцоогүй тул ИХ-н 344.2-т заасныг баримтлан зах зээлийн дундаж үнэлгээгээр тооцсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 210/МА2019/01548
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх ажлын хөлсийг тохиролцсон биш гэж үзэж, шинжээчийн дүгнэлт болон нэхэмжлэгчийн тайлбарт үндэслэн ажлын хөлсийг нэмэгдүүлсэн нь үндэслэлгүй, мөн нэхэмжлэгч нар нь барилгын материалд нэг ч төгрөг гаргаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүх зээл, хүүгийн хэмжээг Иргэний хуулийн 281.1, 282.1-д нийцүүлэн, алдангийг 232.6-д нийцүүлэн тооцсон нь зөв.
- Талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан нь Иргэний хуулийн 343.1-д нийцсэн.
- Ажлын хөлсний хэмжээ, төлөх журам, хугацааг талууд тохиролцоогүй тул Иргэний хуулийн 344.1, 344.2-д заасны дагуу зах зээлийн дундаж үнэлгээгээр тооцсон нь үндэслэлтэй.
- Шинжээчийн дүгнэлтээр ажлын нийт үнэлгээ нэхэмжлэгчийн шаардсанаас илүү байсан ч шүүх нэхэмжлэгчийн тодорхойлсон 151,590,667 төгрөгөөс тооцсон нь ИХШХШТХ-ийн 26.2, 115.2-г зөрчөөгүй.
- Д.М- нь ажлын хөлсөнд 61,964,000 төгрөг төлсөн нь баримтаар тогтоогдсон тул үлдэх 89,626,667 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 343.1, 344.1, 344.2-т нийцсэн.
- Ажлын үр дүнг хүлээн авсан, гүйцэтгэлтэй холбоотой шаардлага гаргаагүй тул Л.Э- үүргээ биелүүлсэн гэж үзэх нь Иргэний хуулийн 343.1, ИХШХШТХ-ийн 42.4-г зөрчихгүй.
- Ажлын хөлсний үлдэгдэл мөнгийг зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой гэж үзэх буюу үүргүүдийг харилцан тооцох үндэслэл баримтаар нотлогдоогүй.
- Ажил гүйцэтгэх гэрээ нь хуулийн этгээдийн хооронд байгуулагдсан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй.
- Давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийн тогтоох хэсэгт "нэхэмжлэгч...хариуцагч" гэснийг залруулаагүй, улсын тэмдэгтийн хураамжийн заалтыг тодорхой бус өөрчилсөн нь ИХШХШТХ-ийн 73, 118.5-д нийцээгүй.
- Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тооцооллыг залруулж, Д.М-аас төлсөн нийт 543,300 төгрөг, Л.Э-аас төлсөн нийт 459,958 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, Л.Э-аас 456,820 төгрөг гаргуулж Д.М-д, Д.М-аас 606,083 төгрөг гаргуулж Л.Э-д олгохоор шийдвэрлэсэн.