Говь-Алтай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон хугацаа хэтрүүлсний хариуцлага буюу алданги төлөх үүрэг. Эрчим хүч нийлүүлэгч компани нь дулааны эрчим хүчээр хангах гэрээний дагуу үүргээ биелүүлсэн боловч хэрэглэгч байгууллага нь төсвийн санхүүжилт олгогдоогүй шалтгаанаар төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй байна. Үүнээс үүдэн нийлүүлэгч тал төлбөрийн үлдэгдэл болон гэрээнд заасан алданги гаргуулах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Дулааны эрчим хүчний төлбөр болон гэрээний дагуу тооцсон алданги гаргуулах шаардлагатай, учир нь хариуцагч тал гэрээний төлбөр төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй байна.
• Хариуцагч: Алданги төлөх боломжгүй, учир нь орон нутгийн төсвийн орлого бүрдээгүй, санхүүжилт орж ирсэн даруйд нь төлбөрөө төлж байгаа тул хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөрийн хэсгийг гаргуулж, алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь хариуцагч тал төсвийн байгууллага бөгөөд орон нутгийн төсвөөс санхүүжилт орж ирээгүйн улмаас төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн нь үүрэг гүйцэтгэгчийн гэм буруугаас болоогүй тул хариуцагчийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 222.2). Мөн хариуцагч тал төлбөр төлөх үүргээ хэсэгчлэн биелүүлсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлагаас хангагдсан хэсгийн дагуу төлбөрийн үлдэгдлийг гаргуулж олгох нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хугацаа хэтрэхэд хүргэсэн нөхцөл байдал нь үүрэг гүйцэтгэгчийн гэм буруугаас болоогүй бол түүнийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 222.2).
• Үүрэг гүйцэтгэгчийн гэм буруугүй нөхцөл байдлын улмаас хугацаа хэтэрсэн бол тэрээр хугацаа хэтрүүлсний хариуцлага буюу алданги төлөх үүргээ хүлээхгүй (Иргэний хууль 222.2).
• Худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаанд талууд гэрээнд заасан үнийн тарифаар төлөх үүрэгтэй байдаг (Иргэний хууль 243.1).