Хөвсгөл аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэлт, гэрээ цуцлах эрх болон алдангийн хэмжээтэй холбоотой маргаан. Худалдагч тал тээврийн хэрэгслийг эзэмшүүлэх үүргээ биелүүлсэн тул үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг нэхэмжилсэн. Хариуцагч тал тээврийн хэрэгслийн техникийн согогтой байсан тул гэрээний хэлбэрээс татгалзаж, авсан мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тээврийн хэрэгслийг эзэмшүүлсэн тул үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг төлөх ёстой.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгслийн техникийн асуудалтай байсан тул гэрээ цуцлах эрхтэй, мөн алдангийн хэмжээ гэрээнд тохиролцоогүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын хэсгийг хангаж, алдангийг багасган, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч тал тээврийн хэрэгслийн техникийн согогтой байсан гэх байдлаа нотлох баримтаар баталгаажуулж чадаагүй тул гэрээ цуцлах үндэслэлгүй, мөн худалдагч тал эд хөрөнгийн эзэмшил, өмчлөх эрхийг шилжүүлсэн тул зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинж хангагдсан гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх олж авч байгаа этгээдийн эзэмшилд шилжүүлснээр өмчлөх эрх шилждэг тул худалдагч тал эд хөрөнгийг шилжүүлсэн нь өмчлөх эрх шилжүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 111.1, 111.2.1).
• Тээврийн хэрэгслийг эзэмшүүлж, өмчлөх эрхийг шилжүүлсэн тул талуудын харилцаа зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шинжтэй (Иргэний хууль 262.1).
• Гүйцэтгэх үүрэг биелүүлээгүй тал нь гэрээнд заасан алдангийг төлөх үүрэгтэй тул шүүх гэрээний нөхцөл болон хэргийн нөхцөл байдалд үндэслэн алдангийн хэмжээг багасгах эрхтэй (Иргэний хууль 232.4, 232.8).