Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Барьцаалан зээлдүүлэх журмаар олгосон зээлийн үлдэгдэл төлбөр болон бусад зардлыг гаргуулах иргэний маргаан. Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй тул зээлдүүлэгч тал барьцаалах эд хөрөнгийг хураан авч, үнэлгээ тогтоосон байна. Нэхэмжлэгч тал барьцаалах эд хөрөнгийн үнэлгээг зээлээс хассаны дараа үлдсэн зээлийн үлдэгдэл, торгууль, татвар, үнэлгээний төлбөрийг гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн үлдэгдэл төлбөр, алданги, татвар болон үнэлгээний төлбөрийг гаргуулна гэж үзэв.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгслийг хурааж авсан тул зээлийн үүргийг эд хөрөнгөөр бүрэн төлсөн гэж үзэж, үлдэгдэл төлбөр нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй гэж маргав.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг өөрчилж, зарим зардлыг гаргуулахыг тогтоов. Зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулах нь үндэслэлгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон боловч, нэхэмжлэгч тал хариуцагчийн эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэлд холбоотой татвар, торгууль болон үнэлгээний төлбөрийг өөрөө төлсөн тул эдгээр зардлыг хариуцагчаас нөхөн төлүүлэх ёстой, учир нь эдгээр нь хариуцагчийн өөр этгээдийн өр төлбөр байсан тул (Иргэний хууль 496.1), мөн үнэлгээний төлбөрийг барьцаалуулагч хариуцах ёстой (Иргэний хууль 159.2) байна. Мөн тээврийн хэрэгслийг дуудлага худалдаагаар борлуулсан болох нь баримтаар нотлогдоогүй тул зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг шууд тооцох боломжгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээг зээлдүүлэгчид шилжүүлж, эд хөрөнгийг хураан авсан нь барьцааны гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзнэ.
• Барьцаалан зээлдүүлэх журмаар олгох мөнгөн зээлд зөвхөн хөдлөх хөрөнгийг барьцаалж, дуудлага худалдаагаар борлуулж үүрэг гүйцэтгэх журамтай тул баримтаар нотлогдоогүй тохиолдолд зээлийн үлдэгдлийг шууд тооцох боломжгүй (Иргэний хууль 286.2, 159.1).
• Өөр этгээдийн өр төлбөрийг (татвар, торгууль г.м) сайн дураар эсвэл андуурч төлсөн тохиолдолд тэр этгээдээр зардлаа нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 496.1).