Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ байгуулагдсан эсэх болон хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан эсэхтэй холбоотой иргэний маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компанид зориулж өөрийн болон бусдаас авсан зээлээр нийт 33 сая төгрөгийг бэлэн мөнгөөр хүлээлгэн өгсөн боловч тухайн мөнгийг буцаан авч чадаагүй тул үндсэн зээл болон түүний хүү, хохирлыг гаргуулах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бичгээр гэрээ байгуулаагүй байсан ч мөнгийг шилжүүлэн өгсөн нь зээлийн харилцаа үүсгэсэн гэж үзэн, зээлийн үндсэн мөнөн дээр зээлийн хүү болон бусдаас авсан зээлийн хүүг нэхэмжлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ байгуулагдсан бодит баримт байхгүй, мөн нэхэмжлэлийн шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагч компаниас зээлийн үндсэн мөнгийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. Учир нь мөнгөн хөрөнгийг шилжүүлэн өгсөн үйлдэл нь бичгээр гэрээ байгуулаагүй байсан ч зээлийн гэрээ байгуулсанд тооцогдох тул зээлийн үндсэн мөнгийг шаардах эрхтэй байсан ба нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан хугацаа нь хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй тул хариуцагч үүргээс татгалзах эрхгүй гэж дүгнэв. Гэвч нэхэмжлэгч өөрийн санаачилгаар бусдаас авсан зээлийн хүүг хариуцагчаас нэхэмжлэх нь хариуцагчийн үүрэгт хамаарахгүй тул хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мөнгөн хөрөнгийг шилжүүлэн өгсөн үйлдэл нь бичгээр гэрээ байгуулаагүй байсан ч зээлийн гэрээ байгуулсанд тооцогдоно (Иргэний хууль 281.1, 282.1).
• Гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа нь шаардлага гаргах эрх үүссэн үеэс эхлэн тоологдох бөгөөд энэ хугацаа дуусаагүй бол үүрэг гүйцэтгэгч үүргээс татгалзах эрхгүй (Иргэний хууль 75.2.1, 82.1).
• Нэхэмжлэгч өөрийн санаачилгаар бусдаас авсан зээлийн хүүг хариуцагчаас нэхэмжлэх нь хариуцагчийн үүрэгт хамаарахгүй тул энэ нь хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 219.1).