Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүдэлтэй төлбөр буцаан авах болон бусдын хөрөнгийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч дүүдээ зориулж автомашины төлбөрт нийт ойролцоогоор 49 сая төгрөг шилжүүлсэн боловч хариуцагч тээврийн хэрэгслийг хүлээлгэж өгөөгүй, мөн банк бус санхүүгийн байгууллага нэхэмжлэгчийн төлсөн 10 сая орчим төгрөгийг үндэслэлгүй авсан гэж үзэн нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчиж, тээврийн хэрэгслийг хүлээлгэж өгөөгүй тул төлсөн мөнгийг буцаан авах, мөн банк бус санхүүгийн байгууллагаас хууран мэхэлсэн мөнгийг гаргуулах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгслийг зээлийн төлбөрөө барагдуулж чадаагүй тул хураан авсан бөгөөд гэрээний үүрэг зөрчөөгүй, нэхэмжлэгч өөр этгээдийн өр төлбөрийг сайн дураар төлсөн тул мөнгийг эргүүлэн авах эрхгүй гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч, заримг нь хэрэгсэхгүй болгосон тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Хариуцагч тээврийн хэрэгслийг хүлээлгэж өгөх үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч худалдах, худалдан авах гэрээгээ цуцалж, төлбөр буцаан авах эрхтэй байна (Иргэний хууль 205.1). Банк бус санхүүгийн байгууллага нэхэмжлэгчийн төлбөрийг хариуцагчийн регистрийн дугаартай холбон зээлийн төлөлт болгон тооцсон тул энэ нь үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн хэрэг биш, харин өөр этгээдийн өр төлбөрийг сайн дураар төлсөн асуудал учраас банк бус байгууллагаас шууд гаргуулах боломжгүй (Иргэний хууль 496.1). Хариуцагч тээврийн хэрэгслийг бусдад худалдан борлуулсан гэх сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл баримтаар нотлогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон (Иргэний хууль 219.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдан авагч хүлээсэн үүргээ биелүүлж чадаагүй, худалдагч тал тээврийн хэрэгслийг хүлээлгэж өгөх боломжгүй болсон тул худалдах, худалдан авах гэрээгээс татгалзаж, төлбөр буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Өөр этгээдийн өр төлбөрийг өөрөө мэдэж буюу андуурч төлсөн тохиолдолд тухайн өр төлбөртэй этгээдээр зардлаа нөхөн төлүүлэхээр шаардах боломжтой боловч энэ нь үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн хэрэг биш (Иргэний хууль 496.1).
• Гэрээний чөлөөт байдлын зарчмаар үнийг тохиролцож, хөрөнгийг худалдан борлуулсан атлаа бага үнээр худалдаж борлуулсан зөрүүг хохирол гэж үзэх нь гэрээний улмаас учирсан хохирлоос үзэн нягтлах боломжгүй (Иргэний хууль 189.1, 219.1).