Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний гүйцэтгэл боломжгүй болсон тул гэрээ цуцлах, төлбөрийг буцаан гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч байгууллагын төлөөлөгчтэй авто зогсоолын үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийн ойролцоогоор 20 сая төгрөгийг хариуцагчийн дансанд шилжүүлсэн боловч хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гарч ирээгүй тул төлбөрийг буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагчийн дансанд мөнгө шилжүүлсэн тул хариуцагч байгууллага гэрээний үүргээ биелүүлж, төлбөрийг буцаан олгох ёстой гэсэн.
• Хариуцагч: Гэрээ нь байгууллагын нэрээр байгуулсангүй, мөн тухайн хөрөнгө нь дундын өмчлөлийн эд хөрөнгө тул байгууллага өмчлөх эрх гаргаж өгөх эрхгүй, мөнгийг буцаан олгох үүрэггүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь хариуцагч байгууллагын гүйцэтгэх захирал нь байгууллагын дүрэм, удирдах зөвлөлийн тогтоолоор эрх бүхий этгээдээр томилогдсон байсан тул түүний хийсэн гэрээ нь байгууллагын эрх зүйн харилцаанд хамаарна. Мөн тухайн үл хөдлөх хөрөнгө нь улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй, өмчлөх эрх шилжих боломжгүй байсан тул гэрээний гүйцэтгэл боломжгүй болсон гэж үзэн, гэрээг цуцалж, гүйцэтгэлийг харилцан буцаан өгөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 205.1, 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч байгууллагын удирдлагын этгээд нь байгууллагын нэрээр хэлэлцээр хийж, мөнгийг байгууллагын дансаар хүлээн авсан бол тухайн хэлэлцээр нь хуулийн этгээдийн эрх зүйн харилцаанд хамаарна.
• Худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжих боломжгүй (бүртгэлгүй) байсан тул гэрээний гүйцэтгэлийг харилцан буцаан өгөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 205.1, 243.1).
• Үл хөдлөх хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээ нь өмч шилжих үйлдэл болон үүрэг гүйцэтгэх үйлдэл гэдгийг зааглан, гүйцэтгэх боломжгүй болсон тохиолдолд гэрээ цуцлагдах үндэслэл болно.