Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр олгох эрсдэлийн хүрээ болон гэрээний заалтыг тайлбарлах маргаан. Даатгуулагч тал хашааг автомашин мөргөсөн үйл явдлыг гуравдагч этгээдийн санамсаргүй үйлдлийн улмаас учирсан хохирол гэж үзэн, даатгалын компаниас нөхөн төлбөр шаардсан боловч хохирол нь гэрээнд заасан үндсэн эрсдэлд хамаарахгүй гэх үндэслэлээр маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгалын гэрээнд нэмэлт эрсдэл болон гуравдагч этгээдийн санамсаргүй үйлдлийн улмаас учирсан хохирлыг хамгаалахаар заасан тул нөхөн төлбөр авах эрхтэй гэж үзэв.
• Хариуцагч: Даатгуулагч тал зөвхөн үндсэн эрсдэлийг даатгуулсан бөгөөд тухайн хохирол нь гэрээнд заасан нэмэлт эрсдэлийн хүрээнд хамаарахгүй тул нөхөн төлбөр олгох боломжгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь шүүхэд гаргаж өгсөн гэрээний баримтаар хариуцагч тал зөвхөн үндсэн эрсдэлийг зөвлөж баталгаажуулсан байсан тул нэхэмжлэгч тал нэмэлт эрсдэлд хамгаалагдаагүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгалын гэрээнд үндсэн эрсдэлд хамаарах гал түймэр, байгалийн гамшиг зэрэг нөхцөлийг заасан боловч автомашин мөргөлт нь тухайн заалтад хамаарахгүй тул нөхөн төлбөр олгох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 431.1).
• Нэхэмжлэгч тал гуравдагч байгууллагуудын хоорондын хамтран ажиллах гэрээг үндэслэл болгосон боловч уг гэрээ нь даатгуулагч болон даатгагчийн хоорондын даатгалын гэрээний эрх зүйн харилцаанд хамааралгүй тул түүний үндсэн дээр нөхөн төлбөр шаардах эрхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.1, 40.2).
• Даатгалын нөхөн төлбөр олгох нь гэрээнд заасан эрсдэлийн нөхцөл биелсэн байх ёстой тул гуравдагч этгээдийн үйлдлээс үүссэн хохирол нь гэрээний нэмэлт эрсдэлийн хүрээнд тодорхойлогдоогүй байсан тул нөхөн төлбөр олгох боломжгүй.