Орхон аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг зээлийн гэрээний үүргээр сольсон болон гэрээний дагуу тохиролцсон алдангийн хэмжээг тогтоох маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар хүнд даацын машин худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсны дараа үлдэгдэл төлбөрийг зээлийн гэрээний үүргээр солихыг Иргэний хууль 236.1.3-т заасны дагуу тохиролцсон байна. Хариуцагч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөх ёстой үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч үндсэн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу хугацаа хэтэрсэн үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан өдрийн 0.5 хувийн алдангийг гаргуулж өгөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Анхнаасаа алданги тохиролцоогүй, машиныг ханасан үнээр авсан тул алдангийн хэмжээг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурьтай байв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хүлээн зөвшөөрч шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх алдангийн хэмжээг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас алдангийн 10 сая төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь хариуцагч нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөрийн зарим хэсгийг төлж барагдуулсан тул үлдэгдэл төлбөр болон алдангийн хэмжээг тооцохдоо бодит төлөгдсөн дүнг харгалзан үзэх ёстой, мөн алдангийн хэмжээг Иргэний хууль 232.8-д заасны дагуу хэтрүүлэн тооцохгүй байх шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдах, худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг зээлийн гэрээний үүргээр сольсон тул талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэв (Иргэний хууль 281.1, 236.1.3).
• Хариуцагч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөх ёстой үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул алданги төлөх үүрэг хүлээсэн (Иргэний хууль 232.6).
• Алдангийн хэмжээг тооцохдоо гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрүүлж болохгүй гэсэн зарчмыг баримтлан, бодит үлдэгдэл болон төлөгдсөн дүнг үндэслэн алдангийн хэмжээг хязгаарлан тогтоов (Иргэний хууль 232.8).