Тогтоол №31688

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг тогтоолгох, хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө болох газар, зуслангийн байшин, автомашин, банкны дансны мөнгө зэргийг хуваах, мөн нэхэмжлэгчээс хариуцагчид орон сууцны үнэ, зээлийн үлдэгдэл гаргуулах, гуравдагч этгээдээс банкны дансны мөнгө гаргуулах тухай маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Т.О, Г.Б нар. Т.О нь гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг, сургалтын төлбөр, дундын хөрөнгө хуваах, амьжиргааны зардалд зарцуулсан мөнгө 74,200,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Г.Б нь Б.С-ээс 7,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.С. Гэрлэлт цуцлуулахыг зөвшөөрч, хүүхдүүдийг эхэд нь үлдээх, тэтгэлэг төлөхийг хүлээн зөвшөөрсөн. Т.О-оос орон сууцны үнэ 48,000,000 төгрөг, цалингийн зээлийн 50% болох 8,790,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Гуравдагч этгээд**: Т.Э. Т.О-ын Хаан банкны дансанд буй өөрийн 27,000,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-18, **Дугаар**: 142/ШШ2019/01193 - **Шийдвэр**: Т.О, Б.С нарын гэрлэлтийг цуцалж, хүүхдүүдийг эх Т.О-ын асрамжид үлдээж, Б.С-ээс хүүхдийн тэтгэлэг, сургалтын төлбөр гаргуулах. Зуслангийн байшин, газрыг Т.О болон хүүхдүүдийн өмчлөлд үлдээж, Б.С-д 2,006,240 төгрөг олгох. Хаан банкны дансны 3,000,000 төгрөгийг 5 гишүүнд хувааж Б.С-д 600,000 төгрөг олгохоор зохигчдын эвлэрлийг баталсан. Т.О-оос 16,290,000 төгрөг гаргуулан Б.С-д, Б.С-ээс 7,000,000 төгрөг гаргуулан Г.Б-д олгох. Прадо-120 автомашиныг гэр бүлийн дундын хөрөнгөөр тогтоолгох, мотоциклийг Б.С-гийн хуваарьт хөрөнгөөр тогтоолгох, 40,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.5, 40.1.1, 40.1.2, 48.1 болон Иргэний хуулийн 126.1, 126.2.1, 127.1.1, 129.1.1, 130.2, 130.3-т заасныг баримтлан гэрлэлт цуцлах, хүүхдийн эрх ашгийг хамгаалах, хамтран өмчлөх хөрөнгийг хуваах, зохигчдын эвлэрлийг баталсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-11-15, **Дугаар**: 210/МА2019/01193 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Т.О, Хариуцагч Б.С - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч Т.О нь Прадо-120 автомашиныг дундын өмчөөр тогтоолгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон, түүнээс 16,290,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэснийг эс зөвшөөрсөн. Хариуцагч Б.С нь автомашиныг дундын өмч биш гэж үзсэн, орон сууцны үнэ 48,000,000 төгрөг, цалингийн зээлийн 50% болох 8,795,000 төгрөгийг гаргуулах шаардлагыг бүрэн хангаагүйг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 4, 5, 8 дугаар заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Прадо-120 автомашин нь зохигчдын хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө болох нь тогтоогдсон тул анхан шатны шүүх үүнийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй. - Автомашиныг худалдан авахад Т.О 10,000,000 төгрөг, Б.С 6,000,000 төгрөг, Б.С-ийн цалингийн зээлээс 16,000,000 төгрөг, байрны мөнгөнөөс 12,500,000 төгрөг нийт 42,500,000 төгрөг зарцуулсан. - Тус автомашиныг Б.С 25,000,000 төгрөгөөр зарсан тул “Далайван Аудит” ХХК-ийн 35,000,000 төгрөгийн үнэлгээг үндэслэн хуваах нь зүйтэй. - Т.О-оос Б.С-д 36,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй. - Б.С-ийн орон сууцны үнэ 48,000,000 төгрөг нь түүний хуваарьт өмч болох нь тогтоогдсон. - Б.С-ийн цалингийн зээлийн үлдэгдэл 17,590,454 төгрөгийн 50 хувь болох 8,790,000 төгрөгийг Т.О-оос гаргуулах нь үндэслэлтэй. - Автомашины үнэ 28,000,000 төгрөгөөс цалингийн зээлийн төлбөр 8,790,000 төгрөгийг хасч 19,210,000 төгрөгийг Б.С төлөх ёстой. - Б.С-ийн хуваарьт өмч болох байрны үнэ 40,500,000 төгрөгөөс Т.О-д төлөх 19,210,000 төгрөгийг хасч, Т.О-оос нийт 21,290,000 төгрөг гаргуулан Б.С-д олгох нь зүйтэй. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 4, 5, 8 дугаар заалтад дээрх өөрчлөлтүүдийг оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гэр бүл цуцалсан боловч гэр бүлийн дундын өмчлөлийн маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б.******* нь гэр бүл цуцалж, дундын өмчөөс өөрт ногдох хэсгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: П.******* нь гэр бүл цуцалж, дундын өмчөөс өөрт ногдох хэсгийг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-02-15, **Дугаар**: 92 - **Шийдвэр**: Завхан аймгийн Улиастай сумын Богдын гол багийн ******* тоот хаягт байрлах хувийн орон сууцыг хариуцагч П.*******гийн өмчлөлд үлдээж, гэр бүлийн гишүүдэд оногдох нийт 45,000,000 төгрөгийг П.*******гээс гаргуулж нэхэмжлэгч Б.*******, хүү Ш., охин Ш. нарт олгосон. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн гэр бүлийн дундын өмчийг хуваах. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-04-08, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.*******, Хариуцагч П.******* - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь өмч хуваахдаа хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 8 дахь заалтад өөрчлөлт оруулж, 11 дэх заалтыг хүчингүй болгон, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Завхан аймгийн Улиастай сумын Богдын гол багийн ******* тоот хаягт байрлах орон сууцыг хариуцагч П.*******гийн өмчлөлд үлдээж, нэхэмжлэгч болон хүүхдүүдэд нийт 45,000,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь алдаатай. - Тухайн орон сууцыг нэхэмжлэгч Б.*******ын өмчлөлд үлдээж, Б.*******оос гэр бүлийн гишүүдэд оногдох хувь хөрөнгөөс 15,000,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагч П.*******д олгох нь зүйтэй. - Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.2-т заасныг удирдлага болгон анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гэрлэлт цуцлах, дундын өмчлөлийн хөрөнгө болох орон сууцыг хуваах, хүүхдийн тэтгэлэг тогтоох. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Мөнхзаяа нь Г.Энх-Амартай гэрлэлтээ цуцлуулж, орон сууцыг өөрийн болон хүүхдүүдийн өмчлөлд үлдээж, хариуцагчаас тэн хагасыг гаргуулж, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Энх-Амар нь нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй, орон сууцыг хуваах, хүүхдийн тэтгэлэг тогтоохыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-12-16, **Дугаар**: 101/ШШ2022/05320 - **Шийдвэр**: Гэрлэлтийг цуцалж, орон сууцыг нэхэмжлэгч болон хүүхдүүдийн өмчлөлд үлдээж, 60,034,600 төгрөгийг хариуцагчид олгож, хүүхдийн тэтгэлгийг тогтоосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 130.3, 131.1, 131.2, 131.3, Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.3, 24.1, 29.1, 29.2.1, 29.2.2. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-04-07, **Дугаар**: 210/МА2023/00642 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Г.Мөнхзаяа - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх орон сууцыг үнэлсэн үнэлгээг буруу тооцсон, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буруу хуваарилсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 5, 7 дахь заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх орон сууцны үнийг буруу тооцож, дундын хөрөнгийг хуваахдаа Иргэний хуулийн 130.3-т заасныг буруу хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх орон сууцны зах зээлийн үнийг нарийвчлан тогтоож, нэхэмжлэгчээс хариуцагчид олгох мөнгөн дүнг 60,034,600 төгрөгөөр тогтоосон. - Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хуваарилалтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.2, 58.1, 60.1 болон Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1, 7.1.2-т зааснаар дахин тооцож, нэхэмжлэгчийн илүү төлсөн 2,692,783 төгрөгийг улсын төсвөөс буцаан олгож, хариуцагчаас 70,200 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгохоор өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хөрөнгө хуваалцтай холбоотой нэхэмжлэлийн улмаас үүссэн маргаан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхэд хөрөнгө хуваалцлыг тодорхойлж, үүнтэй холбоотой мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэхээр давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчилж, зарим хэсгийг хэвээр үлдээсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хавтаст хэрэгт хангалттай баримт байхгүй байна. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт заасан хөрөнгийн үнэлгээ, хуваалцлыг өөрчилж, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэл болгон шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны өмчлөх эрх, хүүхдийн тэтгэлэг, харилцан тооцооны асуудлаар үүссэн маргааныг шийдвэрлэхтэй холбоотой. АНХАН ШАТ: Орон сууцыг хуваарьт өмчлөлд тооцох, нэхэмжлэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, гараашийг хариуцагчийн өмчлөлд үлдээх шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой хариуцагчийн гаргасан гомдлыг хүлээн авч, хянан хэлэлцсэн. Шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, зарим зүйл заалтыг өөрчлөн найруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэр бүлийн дундын өмч болох орон сууц, авто зогсоолын өмчлөх эрхийг шийдвэрлэхдээ холбогдох хуулийн зүйл заалтыг хэрэглэсэн. Улсын тэмдэгтийн хураамжийг холбогдох журмын дагуу тооцож, буцаан олгосон. Шүүх хуралдааны оролцогч талуудад магадлалыг танилцуулан, хяналтын журмаар гомдол гаргах эрхийг нь мэдэгдсэн.