Тогтоол №10394·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: И.Б нь Г.Ц-д холбогдуулан худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, байрны үнэ 35,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: И.Б нь "хариуцагчийн хүү Ц.Н банкнаас зээл авахын тулд миний байрыг барьцаанд тавих зорилгоор орон сууцны нэрийг шилжүүлээд өгөөч гэхэд нь зөвшөөрч өөрийн байрыг түүний эцэг Г.Ц-н өмчлөлд шилжүүлэх гэрээ хийсэн. Тухайн үед орон сууц худалдах санаа зорилго байгаагүй" гэж мэдүүлсэн.
- **Хариуцагч**: Г.Ц нь "хүү Ц.Н гэрээнд гарын үсэг зураадах гэсэн, нотариатч дээр очиход нэг эмэгтэй сууж байсан нь нэхэмжлэгч И.Б байна, түүнтэй ямар нэгэн хэлцэл хийсэн, ярьж тохирсон зүйл байхгүй" гэж тайлбарласан. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Н нь "худалдах-худалдан авах гэрээ дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл байсан нь үнэн боловч хожим нь нэхэмжлэгч зээлээ төлж чадахгүй байна, худалдаад авчихаач гэснээр харилцан тохиролцсон, гэрээнд заасан 22,000,000 төгрөгийг төлсөн тул нэхэмжилж буй 35,000,000 төгрөгийг төлөхгүй" гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-07-20, **Дугаар**: 139/ШШ2023/00286
- **Шийдвэр**: Г.Ц-с 16,050,000 төгрөгийг гаргуулан И.Б-д олгож, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1, 56.5-д зааснаар худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус, талууд шилжүүлсэн зүйлээ харилцан буцаах, боломжгүй бол үнийг төлөх үүрэгтэй. Орон сууцны бодит үнийг 30,000,000 төгрөг гэж үзэн, хариуцагчаас төлөгдсөн 13,950,000 төгрөгийг хасаж, үлдэх 16,050,000 төгрөгийг гаргуулсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-18, **Дугаар**: 218/МА2023/00016
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: И.Б болон Г.Ц нарын байгуулсан худалдах-худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох нь тогтоогдсон, анхан шатны шүүх хохирлын хэмжээг хэрэгт байгаа баримтад тулгуурлан бодитой тогтоосон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-12, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/01442
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Н
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх болсон үйл явдлыг буруу дүгнэсэн, Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлд заасан хуулийн заалтуудыг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- 2011-07-09-ний өдрийн орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзсэн шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 56.1.2-т нийцсэн. Зээл авах зорилгоор хийгдсэн уг хэлцэл нь хүсэл зориггүйгээр хийгдсэн тул хүчин төгөлдөр бус.
- Нэхэмжлэгч хүчин төгөлдөр бус гэрээний үр дагаврыг арилгуулж, орон сууцны үнийг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч дүр үзүүлэн хэлцэл хийсэн боловч хожим худалдахаар тохиролцож, үнэ төлсөн гэж маргасан.
- Шүүх орон сууцны бодит үнэ, талууд харилцан мөнгө шилжүүлсэн үйл баримтыг үндэслэж, хариуцагчийн үүргийг тогтоосон нь үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгчийн ээж В-н үйлдсэн "Байрны тооцоо дууссан" гэх бичгийн баримтыг хариуцагч нотлох баримт болгон татгалзсан боловч, шүүх байрны зах зээлийн үнэ, хариуцагч байрыг бусдад худалдсан баримтад тулгуурлан сууцны үнийг 30,000,000 төгрөг гэж үзсэн нь Иргэний хуулийн 493.2-т нийцсэн.
- Талуудын хооронд мөнгө шилжүүлсэн баримтуудыг үндэслэн харилцан тооцоо хийж, нийт 13,950,000 төгрөгийг орон сууцны үнэд тооцон, үлдэх 16,050,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
- Дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэлд орон сууцыг 22,000,000 төгрөгөөр худалдахаар тусгасан ч талуудын хувьд худалдах, худалдан авах хүсэл зориг анхнаасаа байгаагүй тул тохиролцоо гэж үзэх боломжгүй. Иймд хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдол үндэслэлгүй.