Тогтоол №26578

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрч, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг цар тахлын улмаас үүссэн хүнд нөхцөл байдал, гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй зэргээс шалтгаалан төлөх боломжгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас үндсэн зээл болон зээлийн хүү гаргуулж, нэмэгдүүлсэн хүүгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зээлийн хүүг үндэслэлгүй нэхэмжилсэн, барьцааны хөрөнгийн өмчлөгчийг гуравдагч этгээдээр оролцуулаагүй нь хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэнийг тогтоож, зээлдэгч нь гэрээний хугацаа хэтрүүлэн төлбөр хийгээгүй, зээлдүүлэгч нь үүргээ биелүүлэхийг шаардсан боловч хангагдаагүй тул нэхэмжлэлийн шаардлага хуульд нийцсэн гэж үзсэн. Цар тахалтай холбоотой зээлийн хүүг багасгах, чөлөөлөх зохицуулалт байхгүй, харин зээлийн хугацаа сунгах, үлдэгдэл хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй байх зохицуулалт байсан. Барьцааны хөрөнгийн өмчлөгч нь зээлдэгчид хөрөнгөө барьцаалах, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрхийг итгэмжлэлээр олгосон тул түүнийг гуравдагч этгээдээр оролцуулах шаардлагагүй гэж дүгнэв. Анхан шатны шүүх нь хуульд заасан журмыг баримталж, талуудын эрхийг хангасан тул шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй хариуцагч нараас зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардал гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар нь үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч цар тахал, улсын бодлогоос шалтгаалж хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх болон гэрээг цуцлах үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн хариуцагчаас тодорхой мөнгөн төлбөрийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэрлэсэн. Нэг хариуцагчтай холбоотой хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, нотариатын зардлыг төлөхтэй холбоотой анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсэгт гомдол гаргасан. Цар тахлын нөхцөл байдал, улсын бодлогоос шалтгаалж хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх боломжгүй, мөн нотариатын зардал нь хохиролд хамаарахгүй гэж маргасан. Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нь улсын бодлого нь хөрөнгө оруулалтын зээлд хамаарахгүй, хүү зогсоох шийдвэр байгаагүй гэж тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй байхаар шийдвэрлэсэн. Шүүх нь зээлийн гэрээний үүргийн дагуух төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага үндэслэлтэй гэж үзсэн. Улсын бодлого нь зээлийн хүү болон шимтгэлийг чөлөөлөх талаар зохицуулаагүй, мөн нотариатын зардал нь гэрээний зөрчлөөс үүдэлтэй хохиролд хамаарна гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээдээс мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төгрөг гаргуулах, гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэрээний үүргээ биелүүлэхэд нөлөөлсөн цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзан зээлийн хүүгийн тодорхой хэсгийг хасуулах, улмаар гомдлоо хангаж өгөхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд зээл, хүүгээ төлөөгүй нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйлүүд, гэрээний нөхцөлөөр тогтоогдсон. Ковид-19 цар тахлын улмаас сувилалын үйл ажиллагаа зогссон нь зээлдэгч талыг Иргэний хуулийн 220 дугаар зүйлд заасан журмын дагуу гэрээ байгуулах үеийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор санал, шаардлага гаргах эрх олгохгүй. Зээлдэгч нь зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээ зөрчсөн тул зээлдүүлэгч үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх хэргийг хуулийн дагуу шийдвэрлэж, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, зээлдэгчийн үүргээ биелүүлээгүй нөхцөл байдлыг зөв тогтоож, холбогдох хуулийг зөв хэрэглэсэн. Зээлийн барьцаа болгон тогтоогдсон үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлийг хангасан нь Иргэний хуулийн 174, 175 дугаар зүйлд нийцсэн. Хариуцагч нарын давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд нь хууль зүйн хувьд болон хэргийн баримтаар нотлогдоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагчийг зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч зээл, хүүгийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч нэмэгдүүлсэн хүү, өмгөөлөгчийн зардлыг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 451.1, 175.1 дүгээр зүйлийг баримтлан хариуцагчаас үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, өмгөөлөгчийн хөлс гаргуулан, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал давж заалдах гомдолд зээлээ төлж чадаагүй нөхцөл байдлыг дурдаж, нэмэгдүүлсэн хүүг хасаж тооцохыг хүссэн. Нэхэмжлэгч тал Иргэний хуулийн 453.1-д заасныг үндэслэн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих, нэмэгдүүлсэн хүүг хуульд заасны дагуу шийдвэрлэхийг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан. Талууд байгуулсан зээл, барьцааны гэрээний хүчин төгөлдөр байдлыг шүүх зөв тодорхойлсон. Хариуцагчийн хөдөлмөр эрхлэх боломжгүй болсон, цар тахлын нөлөө зэрэг нь гэрээний нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 453.1 дүгээр зүйлийг баримтлаагүй алдаа гаргасныг залруулж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний дагуу төлөөгүй үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь үндсэн зээлийг хүлээн зөвшөөрч, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нийт 19,246,900 төгрөг гаргуулах, үлдэх 3,913,380 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, давагдашгүй хүчин зүйл (цар тахал), хариуцагчийн биеийн байдлыг харгалзаагүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь гэрээ, хуулийн дагуу хүү, нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхтэй, засгийн газрын шийдвэр нь бүх төрлийн зээлд хамаарахгүй, хариуцагч зээл хойшлуулах хүсэлт гаргаагүй тул гомдлыг хангахгүй байх гэж хариу тайлбар гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсныг тогтоож, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхив. Зээлдэгч нь гэрээний нөхцлийг хүлээн зөвшөөрч, гэрээнд заасан хугацаанд мөнгөө буцаан төлөх, хугацаа хэтэрвэл хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй. Анхан шатны шүүхээс зээлдэгчийн төлсөн төлбөр, нэмэгдүүлсэн хүүгийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуульд нийцсэн. Цар тахал болон хүүхэд асрах чөлөөтэй байсан нь хүү төлөхөөс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.