Тогтоол №7553·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Хангарьд" ХХК нь "Морьтхангай" ХХК-д ашигт малтмал ашиглах тусгай зөвшөөрөл худалдаж, гэрээний үнийг бүрэн төлөөгүй тул үлдэгдэл төлбөр шаардсан. Гэрээний зүйл болсон тусгай зөвшөөрөл нь "Урт нэртэй хууль"-ийн улмаас ашиглах боломжгүй болж, дараа нь талбай, нөөцийн хэмжээ багассан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Хангарьд" ХХК нь "Морьтхангай" ХХК болон "Ганбат тулга" ХХК-аас гэрээний үүргийн үлдэгдэл төлбөр 567,068,580 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: "Морьтхангай" ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, учир нь гэрээний зүйл болсон тусгай зөвшөөрөл нь хуулийн улмаас ашиглах боломжгүй болсон, мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж маргасан. Мөн "Хангарьд" ХХК-аас илүү төлсөн 166,591,408 төгрөгийг буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. "Ганбат тулга" ХХК нь гэрээнд оролцоогүй тул хариуцагчаар татахыг эсэргүүцсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-16, **Дугаар**: 151/ШШ2019/00611
- **Шийдвэр**: "Морьтхангай" ХХК-аас 470,133,780 төгрөгийг гаргуулан "Хангарьд" ХХК-д олгож, "Морьтхангай" ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. "Ганбат тулга" ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 82.4-т зааснаар гэрээний үүргийг шаардах хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээж, Иргэний хуулийн 243.1, 260.1-д заасныг баримтлан шийдвэрлэсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-27, **Дугаар**: 223/МА2019/00028
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч "Морьтхангай" ХХК
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт найруулгын өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 254.2, 260.1-д заасныг баримтлан шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-22, **Дугаар**: 223/МА2019/00028
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч К.Бауиржан, өмгөөлөгч Д.Нямдорж
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээсэн нь хууль буруу хэрэглэсэн, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд байгуулсан ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл худалдах-худалдан авах гэрээ нь Иргэний хуулийн 260 дугаар зүйлд заасан зохицуулалтад нийцсэн хүчин төгөлдөр гэрээ.
- Гэрээний үүргийн төлбөр төлөх сүүлчийн хугацаа 2009.05.30-ны өдөр дууссан тул нэхэмжлэгч төлбөр шаардах эрх нь 2012.05.30-ны өдөр дууссан байна.
- Нэхэмжлэгч тал хөөн хэлэлцэх хугацаанд шаардлага гаргасан баримт хэрэгт байхгүй.
- Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 82.4-т зааснаар нэхэмжлэгчийн шаардах эрхийн хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээхдээ хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. Нэхэмжлэгчид үүргээ биелүүлэх шаардлага гаргахад саад бэрхшээлтэй, хүсэл зоригоос гадуур даван туулж чадахааргүй нөхцөл байдал үүссэн нь тогтоогдоогүй.
- Шинэ хууль батлагдаж нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнийг талууд хуулийн дагуу харилцан зохицуулах боломжтой байсан. Иймд хүндэтгэн үзэх шалтгаан гарсан гэсэн үндэслэлээр хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээсэн нь хэргийн баримтад тулгуурлаагүй, хууль хэрэглээний алдаатай.
- Үндсэн үүргийн хөөн хэлэлцэх хугацааг сэргээх хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн хөөн хэлэлцэх хугацаа мөн дуусгавар болсон.
- Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн хууль хэрэглээний алдааг залруулаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т заасан үүргээ хэрэгжүүлээгүй.
ХуульTech