Тогтоол №25113

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь барилгын туслах материал түрээслэх гэрээний үлдэгдэл төлбөр, алданги болон худалдагдан борлуулагдсан барааны үнийг шаардсан. Хариуцагч нь төлбөрөө хийсэн, бараа материалыг буцаан өгсөн, гэмтэл, дутагдал үгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой дүнг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, тодорхой дүнг нэмж гаргуулахаар гомдол гаргасан. Шүүх нь гэрээний үүргийн үлдэгдэл, гэмтэл, алданги тооцохтой холбоотой асуудлуудад хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэснийг тогтоож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь гэрээний үүргийн үлдэгдэл, бараа материал дутагдуулсан, гэмтээсэнтэй холбоотой асуудлуудад нотлох баримтыг дүгнэн, хариуцагчийн төлөх ёстой үндсэн дүнг тогтоосон. Гэрээний дагуу алданги тооцох эрхтэй байсныг тогтоож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг хэрэглэн алдангийн хэмжээг тодорхойлж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, нэхэмжлэлийн шаардлагын тодорхой хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч "ХХ" ХХК нь хариуцагч "МК" ХХК-тай байгуулсан барилгын туслах материал түрээслэх гэрээний төлбөр болон эргүүлэн өгөөгүй бараа материалын үнийг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 139,893,330 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хууль хэрэглээг өөрчилж, түрээсийн төлбөрийг 139,893,330 төгрөгөөр тогтоож, 11,199,520 төгрөг болон 5,999,600 төгрөгийн бараа материалыг буцаан гаргуулах шаардлагыг хангахаас татгалзсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээслэх болон худалдах-худалдан авах гэрээний шинжтэй холимог гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. Гэрээний нөхцөл, гүйцэтгэлийг Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсгийн дагуу түрээсийн гэрээний зохицуулалтаар шийдвэрлэсэн. Нэхэмжлэгч талаас ирүүлсэн баримтууд нь хариуцагчийн гарын үсэггүй байсан тул эргүүлэн өгөөгүй бараа материалын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Алдангийн хэмжээнд давж заалдах гомдлыг хангах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, эд хөрөнгө үрэгдүүлсэн, засвар хийсэн, тээврийн зардлыг төлөөгүй хэмээн үзэж, нийт 78,941,620 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, алданги төлөх үндэслэлгүй хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөрт 47,223,305 төгрөг, алдангид 23,611,652.5 төгрөг, нийт 70,834,957.5 төгрөг гаргуулах, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн алданги тогтоосон хэсэгт гомдол гаргав. Гэрээнд алдангийн талаар тодорхой заалт байхгүй, тооцоо нийлэх акт нь алдангийн талаар тодорхойгүй, гэрээний загвар заалт байсан гэж маргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулан, алдангийн тооцоолол болон эд хөрөнгө үрэгдүүлэлттэй холбоотой зарим дүгнэлтийг залруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээнд алданги тооцох заалт байгаа, мөн тооцоо нийлэх актаар алдангийн тооцох нөхцөлөлийг тохиролцсон нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалттай нийцнэ. Нэхэмжлэгчийн хохирол нэхэмжилсэн нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүйтэй холбоотой. Анхан шатны шүүхэд баримтаар нотлоогүй гэж үзсэн засвар, үрэгдүүлэлт, тээврийн зардлын нэхэмжлэлийг Иргэний хуулийн дагуу авч үзэх боломжтой.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Хх" ХХК нь "М К" ХХК-д холбогдуулан гэрээний үүрэгт 151,092,850 төгрөг, 149 ширхэг бараа материалын үнэ 5,999,600 төгрөг, нийт 157,092,450 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "М К" ХХК-аас гэрээний үүрэгт нийт 157,092,450 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, 99,923,810 төгрөг төлөхийг зөвшөөрч, үлдэх хэсэгт маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02388 - **Шийдвэр**: "М К" ХХК-аас 139,893,330 төгрөгийг гаргуулж "Хх" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 11,199,520 төгрөг болон 5,999,600 төгрөгийн 149 ширхэг бараа материалыг буцаан гаргуулах шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 189.5, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-11, **Дугаар**: 2272 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээнд байхгүй заалтыг үндэслэсэн, алдангийн хэмжээг хэт их гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн найруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-23, **Дугаар**: 210/МА2020/01662 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээнд байхгүй зүйлийг үндэслэсэн, алдангийн хэмжээг бууруулаагүй нь хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд байгуулагдсан "Барилгын туслах материал түрээслэх" гэрээ нь худалдах-худалдан авах болон хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээний шинжийг агуулсан холимог гэрээ. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 189.5-д заасан "нэрлэгдээгүй гэрээ" гэж буруу хэрэглэсэн алдааг давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 318.1-ийг хэрэглэн залруулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэлийн шаардлага холимог гэрээний түрээсийн хэсэгтэй холбоотой тул шүүх Иргэний хуулийн 318.1-д зааснаар шаардах эрхийг тодорхойлсон нь хууль зөрчөөгүй. - Түрээсийн төлбөрийн дутуу 99,923,810 төгрөг, гэрээний 7.2-т заасан алданги 39,969,520 төгрөгийг гаргуулсан нь Иргэний хуульд нийцсэн. - Хариуцагчийн "алдангийн хэмжээ хэт их" гэх тайлбар, гомдлыг шүүх хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй гэж үзсэн нь үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Түрээсийн гэрээний дагуу түрээслүүлсэн эд хөрөнгийн үнэ болон дутагдуулсан эд хөрөнгийн төлбөрийг гаргуулах тухай нэхэмжлэлтэй иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь нийт 10,755,400 төгрөгийг шаардсан. Хариуцагч нь эд хөрөнгийг гэрээнд заасан тоо ширхэгээр хүлээлгэн өгөөгүй, дутуу өгсөн хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад тулгуурлан хариуцагчаас 9,652,050 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхны шатны шүүхийн шийдвэртэй холбогдуулан гомдол гаргаж, хариуцагчийг буруутай гэж үзсэн нь хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй, хэт нэг талыг барьсан гэж маргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдсон. Гэрээний хавсралтад заасан бараа материалын тоо хэмжээг хариуцагч хүлээн авсан гэх боловч хүлээлгэн өгөхдөө дутуу өгсөн нь тогтоогдсон. Түрээслүүлэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, түрээслэгч нь эд хөрөнгийг бүрэн бүтэн буцаан өгөх үүргээ зөрчсөн. Гэрээ дууссанаас хойш түрээслүүлсэн эд хөрөнгийг ашигласан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй тул нэмж түрээсийн төлбөр тооцох үндэслэлгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт дээрх үндэслэлүүдээр өөрчлөлт оруулж, зарим нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.