Тогтоол №5168·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Т нь хариуцагч Э.Э-д 15,000,000 төгрөгийг 5%-ийн хүүтэй зээлдүүлж, орон сууцыг барьцаалсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул үндсэн зээл, хүү, алданги нийт 23,625,000 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Э.Э-ээс үндсэн зээл 15,000,000 төгрөг, хүү 750,000 төгрөг, алданги 7,875,000 төгрөг, нийт 23,625,000 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчид 15,000,000 төгрөг төлөхийг зөвшөөрч байгаа боловч зээлийн болон барьцааны гэрээ худал, хүчин төгөлдөр бус тул хүү, алданги болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-04-02, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00743
- **Шийдвэр**: Хариуцагч Э.Э-гаас 23,250,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Н.Т-д олгуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.2, 232.4, 175.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-06-04, **Дугаар**: 1288
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул хүү, алданги болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах заалтыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 175.1-д заасан үндэслэлгүй, үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй тул хүчин төгөлдөр бус.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-27, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Э.Э-
- **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн гэрээ 4 хоногийн хугацаатай байгуулагдсан тул 8,000,000 төгрөгийн хүү, алдангийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч Э.Э-гаас 15,000,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Н.Т-д олгож, нэхэмжлэлээс 8,625,000 төгрөг гаргуулах болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагад нийцээгүй.
- Нэхэмжлэгч Н.Т- нь банк бус санхүүгийн байгууллагаас зээл чөлөөлөх үйл ажиллагаа эрхэлдэг болохоо хүлээн зөвшөөрсөн боловч тусгай зөвшөөрөлтэй эсэх нь тогтоогдоогүй.
- Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн 15.3.4-т банкнаас бусад этгээд хадгаламж, зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрлийн үндсэн дээр эрхлэхээр заасан.
- Нэхэмжлэгч зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрөлтэй эрхэлдэг болох нь тогтоогдоогүй тул зохигчийн хооронд байгуулсан зээлийн гэрээ Иргэний хуулийн 56.1.8-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус.
- Зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул хүү, алданги гаргуулах хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус нөхцөлд барьцааны гэрээ Иргэний хуулийн 56.1.10-т зааснаар мөн адил хүчин төгөлдөр бус байна.
- Иргэний хуулийн 56.5-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул хариуцагчаас 15,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.