Тогтоол №1524·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Э.Т-ын өмчлөл, эзэмшлийн газар, үл хөдлөх эд хөрөнгө нь үерийн хамгаалалтын далангийн барилга угсралтын ажлын зурагт орсон тул нөхөн олговор нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Э.Т нь "Газар болон үл хөдлөх эд хөрөнгийн нөхөн олговор олгохгүй байгаа эс үйлдэхүй хууль бус болохыг тогтоож, нөхөн олговор олгохыг даалгах" шаардлага гаргасан.
- **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга, Нийслэлийн Газрын алба нь нэхэмжлэгчийн газрыг дайруулалгүйгээр далангийн ажлыг хийсэн тул нөхөн олговор олгох үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-02, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0279
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 27.1.1, 32.1.3, 32.5-д заасан нөхөн олговор олгох үндэслэл тогтоогдоогүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-06-20, **Дугаар**: 221/МА2018/0363
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийн үл хөдлөх эд хөрөнгө үерийн хамгаалалтын далангийн трасст тодорхой хэмжээгээр орсон ч, газар чөлөөлөлт хийгдээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-01, **Дугаар**: 210/МА2018/0515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 32 дугаар зүйл, Газрын тухай хуулийн 43 дугаар зүйлийн дагуу нөхөх олговор олгох нь төрөөс иргэний өмчийн болон эзэмшлийн газрыг улсын тусгай хэрэгцээг үндэслэн солих буюу эргүүлэн авах тохиолдолд үүснэ.
- Нэхэмжлэгчийн өмчлөл болон эзэмшлийн газар, түүн дээрх үл хөдлөх хөрөнгө нь үерийн хамгаалалтын далангийн барилга угсралтын ажлын зурагт анх орсон боловч, талууд нөхөх олговрын хэмжээгээр тохиролцож чадаагүй.
- Үерийн хамгаалалтын далангийн ажлыг нэхэмжлэгчийн газрыг дайруулалгүйгээр (хашааны гадна талаар) хийсэн нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон.
- Бодит байдал дээр нэхэмжлэгчийн газрыг чөлөөлөх, үл хөдлөх хөрөнгийг буулгах ажил хийгдээгүй тул нөхөх олговор шаардах эрх зүйн урьдчилсан нөхцөл бий болоогүй.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.8-д заасан "хууль ёсны итгэлийг хамгаалах" зарчим үйлчлэх боломжгүй, учир нь нэхэмжлэгчийн хувьд захиргааны үйл ажиллагаанд итгэсний улмаас эдийн болон мөнгөн дүнгээр илэрхийлэгдэх эрх зүйн үр дагавар үүссэн үйл баримт тогтоогдоогүй.