Тогтоол №24344

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь барилгын туслах материал түрээслэх гэрээний үлдэгдэл төлбөр, алданги болон худалдагдан борлуулагдсан барааны үнийг шаардсан. Хариуцагч нь төлбөрөө хийсэн, бараа материалыг буцаан өгсөн, гэмтэл, дутагдал үгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой дүнг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, тодорхой дүнг нэмж гаргуулахаар гомдол гаргасан. Шүүх нь гэрээний үүргийн үлдэгдэл, гэмтэл, алданги тооцохтой холбоотой асуудлуудад хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэснийг тогтоож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь гэрээний үүргийн үлдэгдэл, бараа материал дутагдуулсан, гэмтээсэнтэй холбоотой асуудлуудад нотлох баримтыг дүгнэн, хариуцагчийн төлөх ёстой үндсэн дүнг тогтоосон. Гэрээний дагуу алданги тооцох эрхтэй байсныг тогтоож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг хэрэглэн алдангийн хэмжээг тодорхойлж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, нэхэмжлэлийн шаардлагын тодорхой хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй болон буцаан хүлээлгэн өгөөгүй барилгын материалын үнэ, түрээсийн төлбөр, алданги шаардсан. Хариуцагч нь материалын үнийг төлөхөө илэрхийлсэн боловч түрээсийн төлбөр, алданги төлөхөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь буцаан хүлээлгэн өгөөгүй материалын үнийг анхан шатны шүүхээс буруу тогтоосон, гэрээний хугацаа нь сунгагдсан гэж үзэж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангахыг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний шинж чанартай. Хариуцагч нь гэрээний хугацаа дууссан байдлаар зарим материалыг буцаан өгөөгүй нь тогтоогдсон боловч уг материалуудыг үргэлжлүүлэн ашигласан, бусдад ашиглуулсан нь нотлогдоогүй тул гэрээг сунгагдсан гэж үзэх үндэслэлгүй. Анхан шатны шүүхээс гэрээний төлбөр, алдангийг буруу тооцоогүй, хариуцагчаас буцаан хүлээлгэн өгөөгүй материалын үнийг дэнчингээс хасч тооцсон нь хуульд нийцсэн. Иймд нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Хх" ХХК нь "М К" ХХК-д холбогдуулан гэрээний үүрэгт 151,092,850 төгрөг, 149 ширхэг бараа материалын үнэ 5,999,600 төгрөг, нийт 157,092,450 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "М К" ХХК-аас гэрээний үүрэгт нийт 157,092,450 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, 99,923,810 төгрөг төлөхийг зөвшөөрч, үлдэх хэсэгт маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-21, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02388 - **Шийдвэр**: "М К" ХХК-аас 139,893,330 төгрөгийг гаргуулж "Хх" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 11,199,520 төгрөг болон 5,999,600 төгрөгийн 149 ширхэг бараа материалыг буцаан гаргуулах шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 189.5, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-11, **Дугаар**: 2272 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээнд байхгүй заалтыг үндэслэсэн, алдангийн хэмжээг хэт их гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн найруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-23, **Дугаар**: 210/МА2020/01662 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээнд байхгүй зүйлийг үндэслэсэн, алдангийн хэмжээг бууруулаагүй нь хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд байгуулагдсан "Барилгын туслах материал түрээслэх" гэрээ нь худалдах-худалдан авах болон хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээний шинжийг агуулсан холимог гэрээ. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 189.5-д заасан "нэрлэгдээгүй гэрээ" гэж буруу хэрэглэсэн алдааг давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 318.1-ийг хэрэглэн залруулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэлийн шаардлага холимог гэрээний түрээсийн хэсэгтэй холбоотой тул шүүх Иргэний хуулийн 318.1-д зааснаар шаардах эрхийг тодорхойлсон нь хууль зөрчөөгүй. - Түрээсийн төлбөрийн дутуу 99,923,810 төгрөг, гэрээний 7.2-т заасан алданги 39,969,520 төгрөгийг гаргуулсан нь Иргэний хуульд нийцсэн. - Хариуцагчийн "алдангийн хэмжээ хэт их" гэх тайлбар, гомдлыг шүүх хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй гэж үзсэн нь үндэслэлтэй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ш.Г нь "Г" ОНӨААТҮГ-т 420 м2 ажлын байр, агуулахыг түрээслүүлсэн боловч түрээсийн төлбөрөө бүрэн аваагүй. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Г нь "Г" ОНӨААТҮГ, ИТХ, Засаг дарга, Засаг даргын Тамгын газраас түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл 7,200,000 төгрөг болон алданги 3,600,000 төгрөг, нийт 10,800,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: - "Г" ОНӨААТҮГ: Гэрээг төлөөлөх эрхгүй этгээд байгуулсан тул хүчин төгөлдөр бус, мөн үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлгүй, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийг зөрчсөн гэж маргасан. - ИТХ, Засаг дарга: Гэрээнд оролцоогүй тул хариуцагч биш гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-20, **Дугаар**: 133/ШШ2018/00324 - **Шийдвэр**: "Г" ОНӨААТҮГ-аас 7,200,000 төгрөг гаргуулж, алданги 3,600,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 287.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-13, **Дугаар**: 21 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-06, **Дугаар**: 000063364 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн эрх зүйн байдлыг буруу тодорхойлж, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй. - "Г" ОНӨААТҮГ нь Аж ахуйн тооцоотой үйлдвэрийн газар бөгөөд 50 сая төгрөгөөс доош үнийн дүн бүхий гэрээг өөрийн эрх хэмжээнд байгуулах эрхтэй. - Талуудын хооронд байгуулсан гэрээг "Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийг зөрчсөн" гэж үзэж хүчингүй болгосон нь үндэслэлгүй. - Гэрээний үүргийн биелэлт тогтоогдсон тул үлдэгдэл төлбөрийг хариуцагч "Г" ОНӨААТҮГ-аас гаргуулах нь зүйтэй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн алданги болон бусад хариуцагчдад холбогдох шаардлагыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулах шаардлагатай. - Иргэний хуулийн 287.1, 232.6-д заасныг баримтлан шийдвэрийг өөрчилсөн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Түрээслүүлэгч " **** ****" ХХК нь түрээслэгч иргэн ****-ээс түрээсийн гэрээний үүрэгт түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. Хариуцагч түрээсийн төлбөртөө эд хөрөнгө хүлээлгэж өгсөн тул өргүй гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Түрээсийн төлбөр 5,593,548 төгрөг, алданги 2,796,000 төгрөг, нийт 8,389,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Түрээсийн байранд байсан 12 нэр төрлийн эд хөрөнгийг нэхэмжлэгчид хүлээлгэж өгсөн тул төлбөр төлөгдсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-11, **Дугаар**: 183/ШШ2020/02437 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 236.1.2-т зааснаар үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь гүйцэтгэвэл зохих үүргийн оронд өөр гүйцэтгэлийг хүлээн авснаар үүрэг дуусгавар болсон гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-16, **Дугаар**: 2369 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг буруу дүгнэж, түрээсийн төлбөрийг эд хөрөнгөөр сольж тооцох тохиролцоо хийгдээгүй байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр 5,593,548 төгрөг гаргуулж, алданги 2,796,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1. Талууд гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулахдаа бичгээр үйлдэхээр тохиролцсон боловч төлбөрийг эд хөрөнгөөр барагдуулах талаар бичгээр тохиролцоогүй тул үүрэг дуусгавар болоогүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: [Дугаар тодорхойгүй] - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн тул магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр байна. - Түрээсийн гэрээний 13.4-т гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийг зөвхөн бичгээр хийхээр заасан боловч мөнгөн төлбөрийн үүргийг эд хөрөнгөөр солих талаар бичгээр тохиролцсон баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэл буюу төлбөрийг эд хөрөнгөөр барагдуулсан гэх тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д заасны дагуу нотолж чадаагүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгсөн гэх 12 нэр төрлийн эд хөрөнгө, тэдгээрийн үнийг жич нэхэмжлэх эрхтэй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.