Тогтоол №10463·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Б нь хариуцагч Ч.Атай үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах тухай амаар тохиролцож, эд хөрөнгийг шилжүүлсэн боловч үнийн дүн болон бусад нөхцөл дээр маргаан үүсч, улмаар хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцох, эд хөрөнгө болон төлбөрийг харилцан буцаах, түүнчлэн зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбоотойгоор олох байсан орлого, илүү төлсөн мөнгө, засварын зардлыг гаргуулахаар маргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлж, олох байсан орлого 63,000,000 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулж, хэлцлээр шилжүүлсэн 118,425,000 төгрөг, барилгын арчлалт, засан сайжруулалтад гарсан зардал 31,390,000 төгрөг, зээлд илүү төлсөн 90,400,000 төгрөгийг тус тус гаргуулах.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-16, **Дугаар**: 156/ШШ2023/00601
- **Шийдвэр**: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагчийн эзэмшлээс чөлөөлж, нэхэмжлэгчээс 110,241,000 төгрөгийг гаргуулан хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.8, 56.5-д зааснаар хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, талууд харилцан авсан зүйлээ буцаан өгөх, Иргэний хуулийн 94.1, 94.2, 94.3-д зааснаар хариуцагчийг шударга эзэмшигч гэж үзэн олох байсан орлогыг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн зээлийн гэрээний хүү шаардах эрхгүй болохыг тогтоолгох, илүү төлсөн мөнгийг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-18, **Дугаар**: 226/МА2024/00001
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болж чадаагүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-14, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/00303
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын зарим заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчийн хооронд үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ амаар байгуулагдсан бөгөөд гэрээ нь үүргийн хэлцлийн хувьд хүчин төгөлдөр гэж үзнэ.
- Иргэний хуулийн 109.1, 109.2, 110.1-д заасан өмчлөх эрх шилжүүлэх хэлцлийн хэлбэрийн шаардлагыг хангаагүй нь гэрээг бүхэлд нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болохгүй.
- Худалдах-худалдан авах гэрээний үнийг 100,000,000 төгрөг гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгчээс 110,241,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид, хариуцагчийн эзэмшлээс үл хөдлөх хөрөнгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь Иргэний хуулийн 205.1-д нийцнэ.
- Хариуцагч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг гэрээний үндсэн дээр эзэмшиж байсан тул Иргэний хуулийн 90.1-д зааснаар шударга эзэмшигч бөгөөд үр шимийг хүртэх эрхтэй тул олох байсан орлого 63,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
- Нэхэмжлэгч бус этгээд Д.Ц-д холбогдох сөрөг нэхэмжлэлийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 117.1-д зааснаар хэрэгсэхгүй болгосон.
- Нэхэмжлэгч Н.Б-д холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт илүү төлсөн 90,400,000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг Иргэний хуулийн 281.1, 199.3-т зааснаар хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
- Анхан шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн худалдах-худалдан авах болон зээлийн гэрээний үүргийн хэмжээ, төлбөр төлсөн байдлыг банкны дансны мэдээлэлд тулгуурлан тооцоолж, зааглан шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т нийцсэн.
- Хэлцлээр шилжүүлсэн үл хөдлөх эд хөрөнгийг буцаах болон үнэ гаргуулах, зээлийн гэрээний дагуу төлөгдсөн илүү мөнгийг гаргуулах зэрэг нь нэхэмжлэлийн шаардлага бус, харин нэхэмжлэлийн үндэслэл гэж үзэхээр байхад шүүх эдгээрийг нэхэмжлэлийн шаардлага гэж шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй.