Тогтоол №6161·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: ПОЭЭ ХХК нь ГК ХХК-д 2017 оны 9 дүгээр сарын 12-ны өдөр “Газрын тосны бүтээгдэхүүн худалдах, худалдан авах гэрээ”-ээр 90,000 литр дизель түлш нийлүүлсэн боловч ГК ХХК нь 38,374,899 төгрөгийн үндсэн төлбөрийг төлөөгүй байна.
- **Нэхэмжлэгч**: ПОЭЭ ХХК нь ГК ХХК-иас гэрээний үүрэгт 38,374,899 төгрөгийн үндсэн төлбөр болон гэрээний 3.2 дахь хэсэгт заасан алданги 19,187,449 төгрөг, нийт 57,562,348 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: ГК ХХК нь үндсэн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч алдангийн хэмжээг хэт өндөр гэж үзэн, мөн гэрээний хугацаа дуусаагүй, нэхэмжлэгч албан ёсоор мэдэгдээгүй тул алданги авах эрхгүй гэж маргасан. Мөн түрээсийн барьцаа 20,000,000 төгрөгөөс суутгал хийхийг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-03, **Дугаар**: 102/ШШ2018/03635
- **Шийдвэр**: ГК ХХК-иас 47,968,624 төгрөгийг гаргуулан ПОЭЭ ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 9,593,725 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.8-д зааснаар алдангийн хэмжээг илт их гэж үзэн 50 хувиар бууруулсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-25, **Дугаар**: 371
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх алдангийн хэмжээг буруу бууруулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, ГК ХХК-иас 57,562,348 төгрөгийг гаргуулан ПОЭЭ ХХК-д олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.4-д зааснаар алдангийн хэмжээг гүйцэтгээгүй үүргийн 50 хувиар хязгаарласан нь хууль зөрчөөгүй байна. Анхан шатны шүүх алдангийг багасгахдаа Иргэний хуулийн 232.8-ыг зөрчсөн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-15, **Дугаар**: 210/МА2019/00613
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэт өндөр алдангийг хэвээр үлдээсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчийн хооронд байгуулагдсан “Газрын тосны бүтээгдэхүүн худалдах, худалдан авах гэрээ” нь Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ бөгөөд хүчин төгөлдөр.
- Хариуцагч 38,374,899 төгрөгийн үндсэн төлбөрийг төлөөгүй нь тогтоогдсон тул уг төлбөрийг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 243.1-д нийцсэн.
- Гэрээний 3.3-т заасны дагуу алдангийг хоног тутамд 0.2 хувиар тооцож, Иргэний хуулийн 232.4-т зааснаар нийт алдангийн хэмжээг гүйцэтгээгүй үүргийн 50 хувиар хязгаарлаж 19,187,449 төгрөг нэхэмжилсэн нь хууль зөрчөөгүй.
- Анхан шатны шүүх алдангийг багасгахдаа Иргэний хуулийн 232.8-г зөрчсөн нь давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй. Алдангийн хэмжээг илт их гэж үзэх үндэслэл хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй.
- Нэхэмжлэгчийг төлбөр нэхэмжлэх эрхээ хэрэгжүүлээгүй гэж буруутгах боломжгүй, учир нь дизель түлш нийлүүлсний дараа албан бичгээр мэдэгдэж, тооцоо нийлж акт үйлдсэн, мөн шүүхэд хандах хугацаа нь хэтрээгүй байна.
- Хариуцагч алдангийг багасгах хүсэлт гаргаагүй байхад шүүх өөрийн санаачилгаар бууруулсан нь үндэслэлгүй. Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны диспозитив зарчмын дагуу хүсэлт гарсан байх нь зохистой.
ХуульTech