Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гуравдагч этгээдийн өмчлөх эрхтэй эд хөрөнгийг зээлийн барьцаанд ашигласан нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болох эсэх маргаан. Захиалагч талууд төлбөрийг нь бүрэн төлж, орон сууц болон автозогсоолын өмчлөх эрхийг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн байсан тул банк болон барилгын компани нар тухайн эд хөрөнгийг өөрийн нэр дээр бүртгүүлж, зээлийн барьцаа болгосон байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Банк болон барилгын компани нарын хоорондын зээлийн барьцааны гэрээ нь гуравдагч этгээдийн эрх ашгийг зөрчсөн тул хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлэлцэх, барьцаанаас чөлөөлөх шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Улсын бүртгэл дэх өмчлөгчийн нэр нь гэрээний талуудын нэр байсан тул барьцаалах эрхтэй, мөн банк нь эд хөрөнгийн байдлыг шалгах үүрэгтэй байсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр болно гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж тогтоосон тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Улсын бүртгэл дэх өмчлөгчийн нэр нь гэрээний талуудын нэр байсан тул банк нь улсын бүртгэл үнэн зөв гэж үзэх зарчмыг үгүйсгэхгүй, мөн барилга ашиглалтад ороогүй байсан тул банкныг эд хөрөнгийн байдлыг шалгах үүрэгтэй гэж үзэх боломжгүй тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Улсын бүртгэл дэх өмчлөх эрх шилжих тухай зохицуулалт нь улсын бүртгэл үнэн зөв байх хуулийн дээрх заалтыг үгүйсгэхгүй тул банк нь улсын бүртгэл дээрх өмчлөгчийн нэр дээр гэрээ байгуулсан нь хууль зөрчсөн гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хууль 112).
• Барилга ашиглалтад ороогүй, улсын комисс хүлээн аваагүй тохиолдолд тухайн эд хөрөнгийн байдлыг шалгах үүрэг нь барьцаалагч талд хамааралгүй тул банкныг эд хөрөнгийн тодорхойлолтыг бүрдүүлээгүй гэж үзэх үндэслэлгүй (Банкны тухай хууль 23.2.3, 23.4).
• Барилгын компани нь ажил гүйцэтгэсэн тул эд хөрөнгийг захиалагчийн өмчлөлд шилжүүлэх ёстой байсан ч өөрийн нэр дээр бүртгүүлж, гуравдагч этгээдийн эрх ашгийг хөндсөн нь барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 56.1.1).