Тогтоол №23961

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч нь иргэн хариуцагчийг зам тээврийн ослоор учирсан хохирлыг барагдуулахаар нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчаас хохирлыг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргажээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч хохирлын хэмжээний талаарх гомдол гаргасан боловч шүүх гомдлыг хүлээн аваагүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс үүдсэн зам тээврийн ослоор нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг тогтоосон нотлох баримтууд болон шинжээчийн дүгнэлтүүд хангалттай байсан. Хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гаргасан хохирлын үнэлгээний талаарх гомдол нь үндэслэлгүй бөгөөд анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн гэж дүгнэжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018-02-05-ны өдөр хариуцагч байгууллагын жолооч Б.Туяа тусгай зориулалтын автомашин жолоодож явахдаа замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж, улаан гэрлээр уулзвар нэвтэрсний улмаас нэхэмжлэгчийн автомашиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Ч, автомашинд учирсан гэм хорын хохиролд 13,245,700 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “АЭ” ХХК, хохирлын үнэлгээг зөвшөөрөхгүй, өмнө нь төлсөн 6,300,000 төгрөгийг хасаж, үлдэх 2,700,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-25, **Дугаар**: 102/ШШ2019/01183 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 6,678,364 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 6,567,336 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1. Шинжээчийн тогтоосон 12,978,364 төгрөгийн хохирлоос хариуцагчийн төлсөн 6,300,000 төгрөгийг хасаж тооцсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-06-12, **Дугаар**: 1076 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлын үнэлгээ бодит бус, автомашины зах зээлийн үнэ гаалийн мэдүүлгээс зөрүүтэй, дахин шинжээч томилуулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч байгууллагын жолооч улаан гэрлээр уулзвар нэвтэрч осол гаргасан буруутай болох нь эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийтгэвэр, магадлалаар тогтоогдсон. - Автомашины эзэмшигч Г.Ч нь Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-д зааснаар учирсан гэм хорыг арилгахыг шаардах эрхтэй. - Шүүхээс томилогдсон "Гэрэгэ Эстимейт" ХХК-ийн гаргасан 12,978,364 төгрөгийн үнэлгээ нь бодит судалгаанд үндэслэгдсэн, үндэслэл бүхий дүгнэлт гэж үзэв. - Автомашиныг гаалиар нэвтрүүлэх үеийн суурь үнэлгээг зах зээлийн бодит үнэ гэж үзэх үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч автомашинаа засварласан эсэх, эсвэл бусдад худалдсан эсэх нь гэм буруутай этгээдийг хохирол төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Анхан шатны шүүх хариуцагчийн дахин шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг талын жолоочийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй автомашины эвдрэл, гэмтлийг нөхөн төлүүлэх нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Авто осолд буруутай этгээдээс гэм хорын хохирол гаргуулж, нэхэмжлэгчид төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал нь зам тээврийн ослын улмаас учирсан хохирлын хэмжээ, түүнийг тогтоосон баримтууд болон төлбөрийн хугацаанд маргаж, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахыг шаардсан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч болон түүний өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зам тээврийн осол, учирсан гэм хорын хохирлыг тогтоосон баримтууд нь хуулийн дагуу үндэслэлтэй байсан. Гэм хор учруулсан этгээд өөрийн буруу биш гэдгээ нотлоогүй тул гэм хорын хариуцлагаас чөлөөлөгдөхгүй. Хохирлыг арилгахдаа гэм хор учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх үүрэгтэй. Хариуцагч нь өөрийн татгалзлаа баримтаар нотлоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Жолооч хориглосон газарт гүйцэж түрүүлэн зам тээврийн осол гаргаж, нөгөө талын тээврийн хэрэгслийн эвдрэлд учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Зөрчил гаргагчийг Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн гэж үзэн, учирсан хохирлын зарим хэсгийг гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч осол гарахад буруутай гэдгээ болон баримт байхгүй гэж тайлбарласан ч, давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Жолооч нь гүйцэж түрүүлэхийг хориглосон газар, хэвтээ тэмдэглэлийг зөрчин үйлдсэн нь тогтоогдсон бөгөөд энэ үйлдлээс улбаалж нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөнд хохирол учирсан гэж үзсэн. Анхан шатны шүүх нь хохирлын баримтуудыг хуулийн дагуу үнэлэн шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байв. Хариуцагчийн машины эвдрэл нь өөр шалтгаантай гэх тайлбар нь баримтаар нотлогдоогүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Батцоож жолоодохдоо замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчин эсрэг урсгал сөрж, Г.Сэвжидийн машиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасны улмаас Г.Сэвжидийн автомашинд болон зорчигчдод гэм хор учирчээ. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Сэвжид нь Б.Батцоожийн буруутай үйлдлээс өөрийн автомашинд учирсан 1.938.000 төгрөгийн хохирол, зорчигчдын эмчилгээний зардал, машины тээвэрлэлтийн зардал, олох байсан орлого, сэтгэл санааны хохирол зэрэг нийт 4.544.680 төгрөгийг нэхэмжилжээ. - **Хариуцагч**: Б.Батцоож осол гарахад нэхэмжлэгчийн хурд хэтрүүлсэн нь нөлөөлсөн тул өөрийгөө буруугүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, шинжээчийн дүгнэлтийг нягтлахыг хүсжээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-01-13, **Дугаар**: 182/ШШ2017/00132 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Батцоожоос 2.648.000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Г.Сэвжидэд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1.896.680 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.1, 510.1-д зааснаар тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад учирсан гэм хорыг эзэмшигч нөхөн төлөх үүрэгтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-03-15, **Дугаар**: 741 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Батцоож - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь шинжээчийн дүгнэлтийг өрөөсгөл үндэслэсэн, ослын шалтгааныг бүрэн тодорхойлоогүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-05-15, **Дугаар**: 741 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Батцоож - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх ослын шалтгааныг зөв тодорхойлоогүй, шинжээчийн дүгнэлтийг өрөөсгөл үндэслэж, нэхэмжлэгчийн хурдыг тодорхойлоогүй, сэтгэл санааны хохирол болон бусад зардлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч Б.Батцоож Замын хөдөлгөөний дүрмийн 8.2-т заасан “эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх буюу тойрон гарахаас бусад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно” гэсэн заалтыг зөрчсөн нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. - Ослын улмаас нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан 1.938.000 төгрөгийн хохирол, тээврийн хэрэгслийг УБ хотод авчрахад гарсан 590.000 төгрөгийн зардал, хүү С.Бархасын эмчилгээний 120.000 төгрөгийн төлбөр нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 499.1-д зааснаар тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад бусдын эд юмс эвдэрч, гэмтсэн бол тухайн тээврийн хэрэгслийг эзэмшигч учирсан гэм хорыг нөхөн төлөх үүрэгтэй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд нэхэмжлэлийн шаардлага тус бүрээр дүгнэлт өгч, зарим хэсгийг хангасан нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. - Хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172 дугаар зүйлд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул үндэслэлтэй байна.