Тогтоол №23755

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг зам тээврийн осол гаргаж, автомашинд нь хохирол учруулсан гэж буруутган нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, учирсан хохирлын үнэлгээ хэт өндөр гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь зам тээврийн хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, нэхэмжлэгчийн автомашинтай мөргөлдсөний улмаас 7,143,600 төгрөгийн хохирол учирсныг тогтоож, хариуцагчаас 1,951,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, шүүх нь мэргэшсэн үнэлгээчдийн дүгнэлтийг үндэслэн хийсэн үнэлгээг хүчингүй болгох нөхцөлийг харгалзан үзээгүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь хариуцагчийн гомдлыг эс зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг тогтоохдоо шинжээчээр томилогдсон байгууллагын тогтоосон хохирлын хэмжээ болон даатгалын нөхөн төлбөрийг хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас осол гарсан нь тогтоогдсон тул гэм хорын хэмжээг багасгах үндэслэлгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн осол, авто машины эвдрэл, засвар, сэлбэг, бусад зардлаар учирсан хохирлыг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчөөгүй, өөрийн буруутай үйлдлээс осол гараагүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсний зарим хэсгийг гаргуулж өгсөн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлага хангаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан боловч тогтоол бус, шүүгчийн захирамж гаргах ёстой байсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг ноцтой зөрчсөн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018-02-05-ны өдөр хариуцагч байгууллагын жолооч Б.Туяа тусгай зориулалтын автомашин жолоодож явахдаа замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчиж, улаан гэрлээр уулзвар нэвтэрсний улмаас нэхэмжлэгчийн автомашиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Ч, автомашинд учирсан гэм хорын хохиролд 13,245,700 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “АЭ” ХХК, хохирлын үнэлгээг зөвшөөрөхгүй, өмнө нь төлсөн 6,300,000 төгрөгийг хасаж, үлдэх 2,700,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-25, **Дугаар**: 102/ШШ2019/01183 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 6,678,364 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 6,567,336 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1. Шинжээчийн тогтоосон 12,978,364 төгрөгийн хохирлоос хариуцагчийн төлсөн 6,300,000 төгрөгийг хасаж тооцсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-06-12, **Дугаар**: 1076 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлын үнэлгээ бодит бус, автомашины зах зээлийн үнэ гаалийн мэдүүлгээс зөрүүтэй, дахин шинжээч томилуулах хүсэлтийг шийдвэрлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч байгууллагын жолооч улаан гэрлээр уулзвар нэвтэрч осол гаргасан буруутай болох нь эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийтгэвэр, магадлалаар тогтоогдсон. - Автомашины эзэмшигч Г.Ч нь Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-д зааснаар учирсан гэм хорыг арилгахыг шаардах эрхтэй. - Шүүхээс томилогдсон "Гэрэгэ Эстимейт" ХХК-ийн гаргасан 12,978,364 төгрөгийн үнэлгээ нь бодит судалгаанд үндэслэгдсэн, үндэслэл бүхий дүгнэлт гэж үзэв. - Автомашиныг гаалиар нэвтрүүлэх үеийн суурь үнэлгээг зах зээлийн бодит үнэ гэж үзэх үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч автомашинаа засварласан эсэх, эсвэл бусдад худалдсан эсэх нь гэм буруутай этгээдийг хохирол төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Анхан шатны шүүх хариуцагчийн дахин шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн осолтой холбоотойгоор учирсан хохирлыг гаргуулах, хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс учирсан хохирлыг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн зарим шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч талын баримтыг бүрэн судлаагүй, нөхцөл байдал гэнэтийн шинжтэй байсан, цагдаагийн шалгалтыг дутуу хийсэн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй бөгөөд зам тээврийн осолд хариуцагч М.Б-ын буруутай үйлдэл тогтоогдсон учир гэм хорыг нөхөн төлөх үүрэгтэй. Сөрөг нэхэмжлэлийн хувьд хохирлыг нэхэмжлэгч учруулсан гэх нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас учруулсан гэм хорын хохиролд мөнгө гаргуулахаар шаарджээ. Хариуцагч нь осол нь нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 3,492,000 төгрөг, улсын тэмдэгтийн хураамжид 70,822 төгрөг гаргуулах шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүсч гомдол гаргав. Хариуцагч нь шинжээчийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдлыг тусгаагүй, эргэлзээтэй гэж үзжээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хяналтын шатны шүүхээс осол гарсан шалтгаан, нөхцөл байдлын талаар дахин шинжээч томилох шаардлагагүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль хэрэглээний хувьд учир дутагдалтай боловч ноцтой зөрчил биш гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчсөн нь тогтоогдсон, автомашинд учирсан эвдрэл гэмтэл нь хариуцагчийн буруутай үйлдэл, зам тээврийн ослын улмаас үүссэн нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. Хариуцагчийн гаргасан гомдол, нотлох баримтууд нь хуулийн хүчин төгөлдөр байдал, хангалттай үндэслэлгүй байв.