Тогтоол №23748

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Б, Б.Д нар нь Д.Б-ээс 1.5 сая төгрөгийн зээл авч, хашаа байшингаа барьцаалсан боловч зээл, хүү, алдангиа төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь Б.Б, Б.Д нараас зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 1 745 728 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Б, Б.Д нар нь зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг төлөхөд татгалзах зүйлгүй боловч зээлийн хүү, алданги болон зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-12, **Дугаар**: 184/ШШ2019/02237 - **Шийдвэр**: Хариуцагч нараас 1 140 494 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэж, нэхэмжлэлийн 605 234 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.1, 232.4, 281.1, 175.1-д заасныг баримтлан, зээлийн гэрээний үүргийг хүү, алдангийн хамт тооцож, төлөгдсөн дүнг хасч, үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. Зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг нотлох баримтаар нотлогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-11-06, **Дугаар**: 210/МА2019/02737 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй, зээлийн хүү, алданги болон зээл төлүүлэхэд гарсан зардлыг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчид 2018-02-28-ны өдөр зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 281.1, 156.1, 156.2-т заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр гэрээ байна. - Гэрээний дагуу хариуцагч нар 1 500 000 төгрөгийг сарын 6%-ийн хүүтэй, гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5%-ийн алданги тооцохоор тохиролцсон. - Хариуцагч Б.Б нь гэрээний хугацаанд 1 306 250 төгрөгийг төлсөн бөгөөд 2019-02-28-ны өдрөөс хойш төлөлт хийгээгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн зээлийн гэрээний хугацаанд төлсөн 1 306 250 төгрөгийг гэрээний үүрэг болох 2 094 000 төгрөгөөс хасч, үлдэх 760 336 төгрөгөөс алданги тооцон, нийт 1 140 494 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн зээл төлүүлэхээр эрж хайхад гарсан зардалд 126 212 төгрөг зарцуулсан гэх шаардлага нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасан нотлох үүргээ биелүүлээгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д зааснаар хариуцагч сайн дураар үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр зөв байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн төлбөр болон барьцаалсан хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэл хангуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болох тодорхой хэмжээний төгрөгийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хүү тооцоолол тодорхойгүй, шинжээч томилуулах шаардлагатай байсан мэт боловч шийдвэрлэгдээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлсэн хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон. Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч үүргийг шаардах эрхтэй. Хариуцагчээс төлсөн мөнгийг Иргэний хуулийн дагуу зээлийн төлбөрт тооцон, үлдэгдэл төлбөрийг барьцаалсан хөрөнгөөс гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ц.С нь “Газаркапитал партнерс ББСБ” ХХК-аас зээл авсан бөгөөд зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгчээс зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: “Газаркапитал партнерс ББСБ” ХХК нь Ц.С-ээс 19,189,008 төгрөг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: Ц.С нь үндсэн зээл болон хүүг төлөхийг зөвшөөрсөн боловч нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-18, **Дугаар**: 455 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Ц.С-ээс 19,189,008 төгрөг гаргуулан, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.1, 451.1, 453.1-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг биелүүлээгүй тохиолдолд үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад зардлыг гаргуулах үндэслэлтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-05-07, **Дугаар**: 135/2018/00154/и - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Одонтуяа - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэмэгдүүлсэн хүү 1,536,509 төгрөгийг төлөх үндэслэлгүй тул хасч шийдвэрлэхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2018 оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 455 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдсан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-д заасан шаардлагад нийцсэн. - Зохигчдын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн бөгөөд зээлдэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар банк, эрх бүхий хуулийн этгээдтэй байгуулсан зээлийн гэрээний үүргээ зөрчсөн этгээд нь зээлийн гэрээний хугацаа дууссан боловч зээлийг эргэн төлөх хүртэлх хугацаанд зээлийн хүү болон гэрээгээр тохиролцсон нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. - Хэрэгт авагдсан бичгийн баримтуудаар зээлдэгч зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон тул нэхэмжлэгч нэмэгдүүлсэн хүү тооцож нэхэмжилсэн нь хууль болон гэрээнд нийцсэн. - Хариуцагч давж заалдах гомдол гаргахдаа нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөс чөлөөлөгдөх хууль зүйн үндэслэлийг дурдаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хуулийн этгээд нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй үндсэн дээр үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад зардлыг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар нэхэмжилжээ. Зээлдэгч нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, хууль зүйн туслалцааны хөлс зэргийг төлөхөөс татгалзан, гэрээний зарим заалтыг хууль зөрчсөн, гэрээний зориулалтыг буруу бичсэн гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг баримтлан хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгон, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч гэрээний заалтын талаарх маргаан, хууль бус байдал, нэхэмжлэгч шаардах эрхээ хэрэгжүүлээгүй гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөхийг хүссэн. Нэхэмжлэгч нь шаардах эрхээ хэрэгжүүлэх хуулийн хугацааны дотор шүүхэд хандсан, өөр бусад аргаар нэхэмжлэлээ гаргах боломжтой байсан гэж тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж дүгнэн, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ нь хүчин төгөлдөр болохыг тогтоож, талуудын хооронд үүссэн харилцааг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар зөв зохицуулсан. Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд зээлдэгч нь үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй бөгөөд энэ эрхээ хэрэгжүүлээгүй нь зээлдүүлэгчийн эрх, үүргээ зөрчсөн гэж үзэх үндэслэл болохгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "ММ финанс ББСБ" ХХК нь О.Гончиг, Б.Оюунчимэг, Н.Мөнхцэцэг нарт 2017 оны 6 дугаар сарын 6-ны өдөр 15,000,000 төгрөгийн зээлийг 3 сарын хугацаатай, сарын 3.5 хувийн хүүтэй олгосон. Зээлийн барьцаанд О.Гончиг, Б.Оюунчимэг нарын өмчлөлийн орон сууцыг тавьсан. Зээлдэгч нар зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлдүүлэгч шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: "ММ финанс ББСБ" ХХК нь Б.Оюунчимэг, Н.Мөнхцэцэг нараас зээлийн гэрээний үүрэгт 27,797,940 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Оюунчимэг, Н.Мөнхцэцэг нар нь зээлийн үндсэн төлбөр болох 15,000,000 төгрөгийг төлөхийг хүссэн боловч хугацаа хэтэрсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг зөвшөөрөөгүй. Мөн Н.Мөнхцэцэг нь зээлийн гэрээний тал биш тул хариуцагчаас чөлөөлөхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-26, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02525 - **Шийдвэр**: Б.Оюунчимэг, Н.Мөнхцэцэг нараас 26,849,716 төгрөгийг гаргуулж, "ММ финанс ББСБ" ХХК-д олгож, үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 453.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 2031 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хугацаа хэтэрсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон Н.Мөнхцэцэгийг хариуцагчаас чөлөөлөхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-07-19, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлалын зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, хугацаа хэтэрсэн болон нэмэгдүүлсэн хүүг хэрэгсэхгүй болгож, Н.Мөнхцэцэгийг хариуцагчаас чөлөөлөхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээгээр "ММ финанс ББСБ" ХХК нь 15,000,000 төгрөгийг зээлдүүлсэн, зээлдэгч нар үүргээ бүрэн биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 156.1, 156.2-т заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Зээлийн гэрээний 2.9-д гэрээний үүргийг зохих ёсоор биелүүлээгүй бол үндсэн хүүгийн 20 хувиар нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр заасан нь хуульд нийцсэн. - Хариуцагч үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул үндсэн, хэтэрсэн хугацааны болон нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. - Барьцааны зүйлээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахад Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-ийг зөв хэрэглэсэн. - Хариуцагч Н.Мөнхцэцэг нь зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурснаа үгүйсгэж чадаагүй тул түүнийг хариуцлагаас чөлөөлөх гомдол үндэслэлгүй. - Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь бодитойгоор үнэлж, үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй.