Тогтоол №3273·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ж.Н нь Баянгол дүүргийн 1-р хорооны нутаг дэвсгэрт 24 м.кв талбайд павильон барих зөвшөөрөл авч, 1999 оноос хойш газар ашиглах гэрээг сунган, газрын төлбөрийг төлж ирсэн. Уг газар нь нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар "Т" ХХК-д олгогдсон дахин барилгажилтын төсөлд давхцсан тул нэхэмжлэгчийн газрын ашиглах эрхийг сунгах хүсэлтийг татгалзжээ. Нэхэмжлэгчийн барилгыг нураасан бөгөөд учирсан хохирлыг нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Газар ашиглах эрхийн хугацааг сунгуулах хүсэлтийг шийдвэрлэхээс татгалзсан Баянгол дүүргийн Газар зохион байгуулалтын албаны дэд зөвлөлийн 2020 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн 05 дугаартай тэмдэглэл, дүгнэлтийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах, Баянгол дүүргийн Засаг даргын 2020 оны 03 дугаар сарын 30-ны 12/1403 дугаар шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах, газар ашиглах эрхийн хугацааг сунгахыг Баянгол дүүргийн Засаг дарга, Газар зохион байгуулалтын албанд даалгах, Баянгол дүүргийн Засаг даргын 2022 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн А/35 дугаар захирамжийн Ж.Н-д холбогдох хэсгийг хууль бус болохыг тогтоож, учирсан хохирлыг гаргуулах, Хот байгуулалт, хөгжлийн газрын 2020 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн архитектур төлөвлөлтийн даалгаврын Ж.Н-ын газартай давхцалтай хэсгийг хүчингүй болгуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгч нь хүчин төгөлдөр газар эзэмших эрхийн гэрчилгээгүй тул газар эзэмших эрхийг сунгах хууль зүйн үндэслэлгүй. Мөн нэхэмжлэгчийн газар нь дахин барилгажилтын төсөлд хамрагдсан, инженерийн шугам сүлжээ бүхий газар тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах боломжгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-02-15, **Дугаар**: 128/ШШ2024/0139
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, зарим шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 21.2.3, 27.1, 27.4, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1. Нэхэмжлэгч хүчин төгөлдөр газар эзэмших эрхийн гэрчилгээгүй, газар нь дахин барилгажилтын төсөлд хамрагдсан, инженерийн шугам сүлжээтэй давхцалтай.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-09, **Дугаар**: 221/МА2024/0242
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 2 дахь заалтад нэмэлт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн хууль хэрэглээ зөв.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-06-24, **Дугаар**: 221
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр, магадлал нь үндэслэлгүй, газар эзэмших эрхийг үгүйсгэж, хохирлыг шийдвэрлээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын холбогдох заалтыг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Ж.Н нь 1999 оноос хойш газрыг бодитоор ашиглаж, гэрээг сунган, газрын төлбөрийг тогтмол төлж ирсэн нь захиргааны байгууллагатай тогтоосон харилцаа, итгэл үнэмшлийг бий болгосон.
- Нэхэмжлэгчид 1999 онд олгосон газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ нь тухайн үеийн хуулийн дагуу олгогдсон боловч 2002 онд батлагдсан Газрын тухай хуулийн шаардлагын дагуу хүчин төгөлдөр гэрчилгээгүй тул газар эзэмших эрхийг сунгах хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгчийн ашиглаж байсан газар нь хотын хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд нийцүүлэн дахин барилгажилтын төсөлд хамрагдсан, инженерийн шугам сүлжээ бүхий газар тул газар эзэмших гэрээ байгуулахыг даалгах, давхцалтай хэсгийг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хангах үндэслэлгүй.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 104.1-д зааснаар захиргааны байгууллагын хууль ёсны үйл ажиллагаанаас иргэний хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн тохиолдолд нөхөн олговор олгох ерөнхий шаардах эрхтэй.
- Баянгол дүүргийн Засаг даргын 2022 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн А/35 дугаар захирамжийг хэрэгжүүлж, газрыг албадан чөлөөлж павильоныг буулгасан нь нэхэмжлэгчийн хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн тул учирсан хохирол, нөхөн олговрын асуудлаар маргах эрхтэй.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн хохирол, нөхөн олговрын шаардлагыг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1-ээр хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу байна.
- Нэхэмжлэгч нь хохирлын асуудлаар эхлээд Захиргааны ерөнхий хуулийн 104.3-т заасны дагуу урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар захиргаатай харилцан тохиролцох зохицуулалттай тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.3-т заасан үндэслэлээр хүлээн авахаас татгалзах нь зүйтэй.
- Иймд, "Баянгол дүүргийн Засаг даргын 2022 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн А/35 дугаар захирамжийг хууль бус байсан болохыг тогтоолгох, уг захирамжийн улмаас учирсан хохирлыг барагдуулах" нэхэмжлэлийн шаардлагыг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.3-д заасан үндэслэлээр хүлээн авахаас татгалзсан өөрчлөлтийг оруулж, газрыг албадан чөлөөлсөн шийдвэр үйл ажиллагааг хянуулах эрхтэй болохыг дүгнэсэн.
ХуульTech