Тогтоол №21985

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Өв залгамжлагч нь нас барсан иргэний улсын бүртгэлд орон байртай гэх баримтыг үндэслэн түүний үл хөдлөх хөрөнгийг өвлөн авах эрхтэй гэж үзэн шүүхэд нэхэмжлэл гаргажээ. АНХАН ШАТ: Шүүх нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, нас барсан иргэний улсын бүртгэлд бүртгэлтэй байсан орон сууцыг өв залгамжлагчид шилжүүлэх шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь нас барсан иргэний улсын бүртгэлд орон байртай болох нь нотлогдоогүй, үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөх эрхийн гэрчилгээ байхгүй зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэв. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Өвлөх эрхийн тухай ойлголт, улсын бүртгэлийн үнэн байдал, үл хөдлөх хөрөнгийн эрх зүйн байдлыг тогтоох журмыг шүүх тайлбарлаж, улсын бүртгэлд бүртгэлтэй мэдээлэл нь хуулийн дагуу нотлох баримтын хүчинтэй гэж үзэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохтой холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Шүүх иргэний эрх зүйн харилцааг зохицуулсан хуулийн зүйл заалтыг үндэслэн шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргасан тал нь анхны шийдвэрийн хуулийн хэрэглээнд алдаа байгааг дурдаж, шийдвэрийг өөрчлөхийг шаардсан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хэлэлцээд анхны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь иргэний хуульд заасан өвлөх эрхтэй холбоотой зохицуулалтыг хэргийн бодит байдалтай уялдуулан авч үзэж, гэрээний үүргийг биелүүлээгүйг үндэслэл болгон шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нас барсан хойно түүний гэр бүлийн гишүүдийн нэг нь бусдын хамаарал бүхий өвлөх эрхийн гэрчилгээг хууль бусаар авсан хэмээн нэхэмжлэгч нь гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хүлээн аваагүй, хариуцагч нотариатч нь холбогдох хуулийн дагуу үйлдэл хийсэн гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсний улмаас үндэслэлгүй болсон хэмээн давж заалдсан. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн, үндэслэлтэй гэж үзэн нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь талийгаачтай хамт амьдарч байсан, өвлөх эрхтэй байсан боловч гэрчилгээ авахад оролцуулаагүй гэж маргасан. Харин шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн баримтуудад үндэслэн нэхэмжлэгч нь тухайн үед өвлөх хууль ёсны эрх бүхий этгээд болох нь нотлогдоогүй гэж дүгнэсэн. Хуульд заасан ёсоор хууль ёсны өвлөгчид болох эхнэр, хүүхдүүд нь өвлөх эрхийн гэрчилгээгээ авсан бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрх ашиг зөрчигдсөн нь тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан эцгийнхээ өвлөх эрхийг тогтоолгож, улмаар өмчлөх эрхийн гэрээг гэрчилсэн нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, бусдыг гүтгэж байна гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг хууль ёсны өвлөгчөөр тогтоож, газар бэлэглэлийн гэрээг гэрчилсэн нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн зарим хэсгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль бус, үндэслэлгүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Өвлөх эрхийг тогтоосон, гэрээг хүчингүй болгосон үндэслэлүүдийг хөндсөн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтыг бүрэн тогтоож чадаагүй, нэхэмжлэгчээс гадна бусад өвлөгч байгаа эсэх, өвлөх эрхээс татгалзсан эсэхийг тогтоогоогүй нь хэргийн шийдвэрлэлтэд учир дутагдалтай болсон гэж дүгнэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг удирдлага болгон, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр мөн шүүхэд буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өөрийн газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгосон захиргааны актуудыг илт хууль бус болохыг тогтоолгох, хүчингүй болгуулах шаардлага гаргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь эцгийнхээ өвөлжөөг авсан боловч газрын гэрчилгээ шилжүүлэн авч чадалгүй нас барсан, газрын бичиг баримт банкны барьцаанд байсан, өөрт нь мэдэгдэлгүй эрхийг нь хүчингүй болгосон, шүүх хуралдаанд албадан байцаалт хийсэн гэж гомдол гаргажээ. Хариуцагч нь газрын эрхийн гэрчилгээг шилжүүлэхэд шаардлагатай баримтууд дутуу, амаар тохиролцсон байдлыг үндэслэл болгосон, улмаар нэхэмжлэгчийн эрхийг хүчингүй болгосон захирамж нь хуульд нийцсэн, нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчөөгүй гэж маргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Газрын тухай хуулийн зохих заалтууд, Захиргааны ерөнхий хуулийн заалтуудыг хэрэглэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байсан тул хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхилоо.