Тогтоол №5469·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Бат-Эрдэнэ Голомт банкнаас орон сууцны зээл авч, Э.А хамтран зээлдэгчээр оролцсон. Д.Бат-Эрдэнэ “М” ХХК-тай орон сууц, зээлдэгчийн гэнэтийн ослын даатгалын гэрээ байгуулсан. Д.Бат-Эрдэнэ үйлдвэрлэлийн ослоор нас барсны дараа “М” ХХК зээлийн үлдэгдлийн 50%-ийг Голомт банкинд төлсөн боловч үлдсэн 50%-ийг төлөхөөс татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Э.А нь “М” ХХК-иас даатгалын гэрээний нөхөн төлбөрт 25,181,504.84 төгрөгийг гаргуулж, Голомт банк дахь Д.Бат-Эрдэнийн зээлийн дансанд шилжүүлэхийг шаардсан. Тэрээр өөрийгөө даатгалын гэрээ байгуулаагүй тул үлдэгдэл төлбөрийг хариуцах ёсгүй гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: “М” ХХК нь даатгалын гэрээний 8 дугаар зүйлд заасны дагуу нөхөн төлбөрийн 50%-ийг олгосон бөгөөд гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн тул нэхэмжлэлийг үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-17, **Дугаар**: 181/ШШ2018/01137
- **Шийдвэр**: “М” ХХК-иас даатгалын нөхөн төлбөрт 25,181,504.84 төгрөгийг гаргуулж, Голомт банк дахь Д.Бат-Эрдэнийн зээлийн дансанд шилжүүлэхийг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 8.3, 9.1.9.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-16, **Дугаар**: 1637
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 8.3, 9.1.9-д заасан үндэслэлгүй. Даатгагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийг шаардах эрхгүй гэж дүгнэсэн нь учир дутагдалтай.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Даатгалын гэрээний 8 дугаар зүйлд "даатгалын тохиолдол учирсан зээлдэгчид ногдох нөхөн төлбөрийн хувийг тогтоохдоо зээлдэгч болон хамтран зээлдэгчийг ижил үүрэг хариуцлагатай гэж үзэн, зээлдэгч тус бүрт тэнцүү хувиар тооцно" гэж тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 189.1-д заасан гэрээг чөлөөтэй байгуулах зарчмыг зөрчөөгүй.
- “М” ХХК нь зээлийн үлдэгдэл дүнгийн 50%-ийг “Голомт банк” ХХК-д шилжүүлсэн нь хууль болон гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлсэн гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Даатгуулагч нас барснаар хамтран зээлдэгч зээлийн төлбөр төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй тул зээлийн үүргийг бүхэлд нь даатгагчаас гаргуулахыг хүссэн нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл үндэслэлгүй.
- Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.