Тогтоол №10859·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Э.О, Д.Э нар нь "Х" ХК-аас ипотекийн зээл авч, "М" ХХК-тай амь насны даатгалын гэрээ байгуулсан. Э.О нас барсны улмаас даатгалын тохиолдол үүсч, "М" ХХК нөхөн төлбөрийг хэсэгчлэн олгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.Э нь даатгалын нөхөн төлбөрийн үлдэгдэл 17,118,493 төгрөгийг "М" ХХК-иас гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "М" ХХК нь даатгалын нөхөн төлбөрийг хууль, журмын дагуу хувь тооцон олгосон, нэхэмжлэгч шаардах эрхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-02-10, **Дугаар**: 191/ШШ2025/01211
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, 17,118,493 төгрөгийг "М" ХХК-аас гаргуулж Д.Э-д олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 4.1.4, 4.1.6, Иргэний хуулийн 443.8-д зааснаар даатгалын гэрээнд заасан нөхцөлүүд болон даатгалын тохиолдол бий болсон тул нөхөн төлбөрийг бүрэн олгох ёстой. Нэхэмжлэгч Д.Э нь нас барсан даатгуулагчийн эцэг бөгөөд хамтран зээлдэгч учраас нэхэмжлэл гаргах эрхтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-04-18, **Дугаар**: 210/МА2025/00632
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-06-25, **Дугаар**: 210/МА2025/00632
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, шаардах эрх өвлөгдсөн эсэх нь тодорхойгүй, хуурамч баримтад үндэслэж олговор олгох боломжгүй, даатгалын мэдүүлгийн маягтыг даатгалын тохиолдол бий болсны дараа бөглүүлсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Э.О, Д.Э нар нь "Х" ХК-тай ипотекийн зээлийн гэрээ, "М" ХХК-тай амь насны даатгалын гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон.
- Даатгалын гэрээнд зааснаар Э.О гэнэтийн ослын улмаас нас барсан нь даатгалын тохиолдол мөн.
- Даатгалын гэрээний "Ипотекийн зээлдэгчийн амь даатгалын баталгаа" хэсэгт Э.О зээлийн төлбөрийг 100 хувь хариуцахаар бөглөсөн нь даатгалын зуучлагч "Х" ХК-ийн алдаатай үйлдэл байсан ч хариуцагчийн татгалзлыг нотлох хууль зүйн үндэслэл болохгүй.
- Санхүүгийн зохицуулах хорооноос "М" ХХК-д даатгуулагчийн хохирлыг бүрэн барагдуулж, зуучлагчаас зөрүүг нэхэмжлэх боломжтой тухай албан бичиг хүргүүлсэн.
- Нэхэмжлэгч Д.Э нь нас барсан Э.О-ын эцэг бөгөөд зээлийн болон даатгалын гэрээний оролцогч учраас зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэгч, даатгалын гэрээний үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн хувьд нөхөн төлбөрийг шаардах эрхтэй.
- Зээлийн гэрээгээр Э.О, Д.Э нар зээлийн үүргийг хэсгээр хариуцахаар тохиролцсон байдал тогтоогдоогүй тул аль аль нь зээлийн үүргийг бүхэлд нь төлөх үүргийг хүлээнэ.
- Даатгалын гэрээний талууд даатгуулагч нарын амь нас эрсдсэн үед тооцох зээлийн төлөгдвөл зохих үнийн дүн, олгогдвол зохих даатгалын нөхөн төлбөрийн хувь хэмжээг харилцан тохиролцсон нь гэрээний талуудын харилцан хүлээх үүрэг болно.