Тогтоол №21064

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгчид түрээсийн төлбөр, засвар үйлчилгээний зардлыг шаардсан. Хариуцагч цар тахлын улмаас түрээсийн төлбөрийг төлж чадаагүй, ажлын байрны нөхцөл байдал, засвар үйлчилгээний зардлын талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон засвар үйлчилгээний зардалд тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэгч талд олгох шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нэхэмжлэгчийн засвар үйлчилгээний зардлын шаардлагыг нотлоогүй, хангалтгүй баримтаар шийдвэрлэсэн гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ нь улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлтэй. Гэсэн хэдий ч, Иргэний хуулийн холбогдох зүйлд заасны дагуу түрээслүүлэгч нь хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй байдаг тул хариуцагч түрээсийн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Засвар үйлчилгээний зардлын хувьд хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, шүүхэд нотлох баримт гаргаж өгөөгүй тул хариуцагчаас нэхэмжлэгч талд төлбөр гаргуулах нь зөв байсан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан тул хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн байрны төлбөр болон алданги шаардсан. Хариуцагч нь байранд хийсэн засвар үйлчилгээний зардлаа нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон хэрэглээний зардалд 32,598,516.48 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, өөрийн хийсэн засвар үйлчилгээний зардлыг нэхэмжилсэн. Давж заалдах шатны шүүхээс хариуцагчаас түрээсийн болон хэрэглээний төлбөрт нийт 13,098,516 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд байгуулсан түрээсийн гэрээний нөхцөл, цар тахлын улмаас үүссэн нөхцөл байдал, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг хэрэглэж шийдвэрлэсэн. Гэрээний хугацаанаас өмнө цуцлагдсан тохиолдолд засвар үйлчилгээний зардлыг нэхэмжлэх эрхгүй гэх заалтыг харгалзан үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "ССЭЭЖЭ" ХХК нь "ЭДП" ХХК-иас түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалт, нүүлгэлтийн зардалд нийт 30,505,188 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: "ССЭЭЖЭ" ХХК нь хариуцагчаас түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардал, нүүлгэлтийн зардлыг гаргуулах. - **Хариуцагч**: "ЭДП" ХХК нь түрээсийн гэрээг Үл хөдлөх эд хөрөнгийн газарт бүртгүүлээгүй тул хууль зүйн хувьд хүчин төгөлдөр бус, мөн түрээсэлсэн өрөө нь ашиглах нөхцөлгүй байсан, цар тахлын улмаас компанийн үйл ажиллагаа доголдсон тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-02, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02188 - **Шийдвэр**: "ЭДП" ХХК-аас 21,271,855 төгрөг гаргуулж, "ССЭЭЖЭ" ХХК-д олгож, үлдэх 9,233,333 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 222.7. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-30, **Дугаар**: 2211 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгчийн талд хэт нэг талыг барьсан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-12-08, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрч, түрээсийн гэрээ нь бүртгэлгүй тул хүчин төгөлдөр бус, мөн түрээсэлсэн өрөө нь ашиглах боломжгүй байсан, цар тахлын нөхцөл байдлыг харгалзаагүй. - **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалын үндэслэлийг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 318.3, 318.4, 56.1.8-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус байна. - Гэрээ хүчин төгөлдөр бус боловч хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийг ашигласан тул Иргэний хуулийн 56.5, 492.1, 492.1.1-д зааснаар үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн хэмжээгээр буцаан төлөх үүрэгтэй. - Хоёр шатны шүүхийн тогтоосон 21,271,855 төгрөгийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн хэмжээнд тооцож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангах нь хууль зөрчихгүй. - Хариуцагч нь эд зүйлээ суллаж өгөөгүйгээс нэхэмжлэгчийн гаргасан нүүлгэлтийн зардал 600,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 492.1.1-д зааснаар гаргуулах нь зөв. - Хариуцагчийн 904 тоот өрөөг ашиглах боломжгүй байсан, цар тахлын нөхцөл байдлын улмаас дампуурлын байдалтай байгаа гэх үндэслэлээр шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах хуульд заасан нөхцөл тогтоогдоогүй. Зохигч нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болон татгалзлаа нотлох үүрэгтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Г.Э " ХХК нь "С.М.Г " ХХК-ийн талбайг түрээсэлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөр болон илүү ашигласан талбайн төлбөрийг төлөөгүй гэх маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: "С.М.Г " ХХК нь түрээсийн гэрээний үүрэгт 186,008,618 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Г.Э " ХХК нь гэрээ хүчин төгөлдөр бус, төлбөрөө бүрэн төлсөн, нэмэлт талбай ашиглаагүй, гэрээг цуцлах хүсэлтээ мэдэгдсэн тул нэхэмжлэлийг хүлээж аваагүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-06, **Дугаар**: 183/ШШ2021/02832 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөрт 12,293,418 төгрөг, алдангид 255,000 төгрөг, нийт 12,548,418 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 287.1, 232.4, 232.8-д зааснаар хариуцагч нь гэрээний хугацаанд төлбөл зохих үүргээ биелүүлээгүй, цар тахлын нөхцөл байдал болон түрээсийн зүйлийг ашиглуулаагүйг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-03-21, **Дугаар**: 210/МА2022/00521 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээний хугацааг буруу тогтоосон, алдангийн хэмжээг үндэслэлгүй бууруулсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх түрээсийн гэрээг эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж дүгнэсэн нь буруу боловч, гэрээний зүйл нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн нэг хэсэг байсан тул улсын бүртгэлд бүртгүүлэх боломжгүй бөгөөд гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзнэ. Энэ нь шийдэлд нөлөөлөөгүй. - Хариуцагч гэрээг цуцлах талаар удаа дараа мэдэгдэж, талууд гэрээний хугацааг сунгаагүй болох нь тогтоогдсон. Иймд гэрээний хугацаа дууссанаас хойших түрээсийн төлбөрийг шаардах үндэслэлгүй. - Шүүх цар тахлын нөхцөл байдал болон нэхэмжлэгч түрээсийн зүйлийг ашиглуулаагүй зэргийг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулсан нь Иргэний хуулийн 232.8-д нийцсэн. - Илүү ашигласан 150 м.кв талбайн түрээсийн төлбөр гаргуулах шаардлагыг нотлох баримтгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1-д нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа гаргуулах, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас тодорхой мөнгө гаргуулах, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой талуудын гомдлыг хүлээн авч, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж үзэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэв. Гэрээ цуцлагдсан хугацааны төлбөр, ашиглалтын зардлын талаарх маргааныг шийдвэрлэв. Хариуцагч Ц.О нь гэрээний оролцогч биш тул түүнийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй. Гэрээний дагуу гэрээ цуцлагдах хүртэлх хугацааны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Ашигласан цахилгаан, усны төлбөрийг гэрээний нөхцөл, баримтын үндэслэлтэйгээр шийдвэрлэв. Харилцан тооцооны үндсэн дээр эцэст шийдвэрлэв.