Тогтоол №20906

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2016-10-01-ний өдөр хариуцагч Д.У тээврийн хэрэгсэл жолоодож явахдаа зам тээврийн осол гаргаж, явган зорчигч Б.Э-ын хөлийг дайрч эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол учруулан, хэргийн газрыг орхиж зугтаасан. Үүний улмаас нэхэмжлэгч хөдөлмөрийн чадвараа 60 хувь алдаж, тахир дутуугийн тэтгэвэр тогтоолгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Э. Хөдөлмөрийн чадвар алдсаны цалин, тэтгэврийн зөрүү болон эмчилгээний зардалд 8,541,692 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Д.У. Тээврийн хэрэгслийн өмчлөгч нь "К" ХХК тул хариуцагч биш, хөдөлмөрийн чадвар алдалтын дүгнэлт эргэлзээтэй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-04, **Дугаар**: 142/ШШ2020/00332 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 4,840,306 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 3,699,136 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1. Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд хохирол учирсан нь тогтоогдсон тул гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-21, **Дугаар**: 71 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Машины өмчлөгч биш тул Иргэний хуулийн 499 дүгээр зүйлийг хэрэглэх ёстой, хариуцагчийг буруу тогтоосон. - **Шийдвэр**: Шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.3. Хариуцагч тухайн тээврийн хэрэгслийг ашиглах эрх авсан этгээд тул учирсан гэм хорыг өөрөө хариуцах үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-11, **Дугаар**: [Тодорхойгүй] - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Тээврийн хэрэгслийн ашиглалтаас үүссэн гэм хорыг өмчлөгч хариуцах ёстой, шүүх эмнэлгийн дүгнэлт эргэлзээтэй. - **Шийдвэр**: Шийдвэр болон магадлалыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 497.1, 505.1-д зааснаар бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд хохирогчийн дутуу авсан цалин, эмчилгээний зардал болон зайлшгүй гарсан зардлыг төлөх үүрэгтэй. - Хариуцагч Д.У нь замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын журам зөрчиж осол гаргасан нь эрүүгийн шүүхийн хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоолоор тогтоогдсон. - Тээврийн хэрэгслийн өмчлөгч нь компани байсан хэдий ч хариуцагч тухайн үед тээврийн хэрэгслийг ашиглах эрхийг шилжүүлэн авч, жолоодож явсан тул Иргэний хуулийн 499.3-т зааснаар гэм хорыг өөрөө хариуцна. - Нэхэмжлэгчийн хөдөлмөрийн чадвар алдалт, тэтгэврийн зөрүүтэй холбоотой баримтууд хуулийн шаардлага хангасан бөгөөд шүүх тэдгээрийг үндэслэлтэй үнэлж, хохирлын хэмжээг зөв тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн осолоос учирсан эрүүл мэндийн хохирлыг барагдуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь осолтой холбоотой бусад гомдлыг дурдаж, хариуцлага хүлээхээс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндийн гэм хорын хохиролд тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах гомдол гаргасан. Гомдолд нэхэмжлэгч болон түүний нөхрийн буруутай үйлдлүүдийг дурдаж, учирсан хохирлыг хэтрүүлэн тооцсон гэж маргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болж нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд гэм хор учирсан нь тогтоогдож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар хариуцагч хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй. Анхан шатны шүүх хэргийн бодит байдлыг зөв тогтоож, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн тул шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай маргалдаж, биедээ хохирол учруулсан тул эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохиролд мөнгө гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 4,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчид гаргуулан өгч, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч нь нэхэмжлэгч эмчилгээ хийлгээгүй, нэхэмжилж буй мөнгөн дүн зах зээлийн үнэлгээ хэтэрсэн, шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь эрхийг зөрчсөн үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн үйлдсэн гэм хорын улмаас учирсан хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн анхан шатны шүүх зөв тогтоож шийдвэрлэсэн. Хариуцагч нь татгалзлаа нотлох баримт гаргаж чадаагүй, шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь хууль зөрчөөгүй тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас учруулсан гэм хорын хохиролд мөнгө гаргуулахаар шаарджээ. Хариуцагч нь осол нь нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 3,492,000 төгрөг, улсын тэмдэгтийн хураамжид 70,822 төгрөг гаргуулах шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүсч гомдол гаргав. Хариуцагч нь шинжээчийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдлыг тусгаагүй, эргэлзээтэй гэж үзжээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хяналтын шатны шүүхээс осол гарсан шалтгаан, нөхцөл байдлын талаар дахин шинжээч томилох шаардлагагүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль хэрэглээний хувьд учир дутагдалтай боловч ноцтой зөрчил биш гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчсөн нь тогтоогдсон, автомашинд учирсан эвдрэл гэмтэл нь хариуцагчийн буруутай үйлдэл, зам тээврийн ослын улмаас үүссэн нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. Хариуцагчийн гаргасан гомдол, нотлох баримтууд нь хуулийн хүчин төгөлдөр байдал, хангалттай үндэслэлгүй байв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зам тээврийн ослоос учирсан хохирлыг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь ослын улмаас учирсан бодит зардлыг төлснөө, нэхэмжлэгчийн үлдсэн шаардлага нь үндэслэлгүй хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 1 481 850 төгрөг гаргуулж олгуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нь шүүх хуралдаан дээр өмгөөлүүлэх эрхийг нь хангаагүй, өмгөөлөгчийн хуралдаан давхцсан гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин хэлэлцүүлэхээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нь Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, зам тээврийн осол гаргаж, нэхэмжлэгчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. Нэхэмжлэгчийн эмчилгээний зардалд төлсөн бодит баримттай зардлуудыг шүүх хүлээн зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдолд дурдсан үндэслэл нь хуулийн дагуу хангагдах боломжгүй, хуралдаан хойшлуулах хүсэлт нь нотлогдоогүй, мөн өмгөөлөгчийн хууль зүйн үйлчилгээтэй холбоотой тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.