Тогтоол №20884

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг өөртөө хамаарах автомашин, чиргүүлийг хүлээлгэн өгөхийг шаардсан. Автомашиныг хууль бусаар шилжүүлэн авсан, эсвэл гэрээний дагуу үүрэг биелүүлэхийг шаардаж буй нь тодорхойгүй. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй, хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч итгэмжлэлийн хүрээ, автомашин шилжүүлэн авах харилцааг шүүх зөв үнэлээгүй, нотлох баримтын хүрээг хязгаарлаагүй гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй, нэхэмжлэлийг хүлээн авахгүй гэж тайлбарласан. Давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл (өмчөө шаардаж байна уу, гэрээний үүргээ шаардаж байна уу) тодорхойгүй байсан. Анхан шатны шүүх өмчлөгчийн шаардах эрхийн талаарх хуулийн зохицуулалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. Хэрэгт маргааны үйл баримтыг тогтоох хангалттай нотлох баримт авагдаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэд автомашиныг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, өмчлөх эрхийг шилжүүлэн бүртгүүлэх шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчийн нэр дээр шилжүүлэн бүртгүүлэхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлыг хүлээн авч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг бүрэн тодруулалгүй, талуудыг мэтгэлцүүлэлгүй хэргийг шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалт, зарчмыг зөрчсөн. Талуудын хооронд эрх зүйн харилцаа үүссэн эсэх, хэлцэл хийгдсэн эсэх талаарх маргааныг бүрэн тодруулж, үндэслэлтэй дүгнэлт хийх боломжгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өөрийн өмчлөлийн тээврийн хэрэгслүүдийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, олсон орлогыг гаргуулах, хариуцагч нь тээврийн хэрэгслийн өмчлөх эрхийг тогтоолгох шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Тээврийн хэрэгслийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, тодорхой хэмжээний орлогыг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шийдвэрийг эс зөвшөөрч, үлдсэн орлогыг гаргуулж өгөхийг шаардсан. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй хэмээн үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Тээврийн хэрэгслийн өмчлөгчийг тогтоосон нь худалдах-худалдан авах гэрээ, болон бусад баримтаар нотлогдсон. Нэхэмжлэгч нь хууль бус эзэмшил, олсон орлогын талаарх нэхэмжлэлийн шаардлагыг баримтаар нотлож чадаагүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түүний эзэмшлийн автомашиныг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: ****. Хариуцагч **** нь нэхэмжлэгчийн эхнэрийн 25,000,000 төгрөгийн өрний улмаас автомашиныг барьцаалж авсан бөгөөд 5,100,000 төгрөгийг төлөхөд ч буцаан өгөхгүй байгаа тул автомашиныг гаргуулах. - **Хариуцагч**: ****. Автомашиныг хууль бусаар эзэмшээгүй, нэхэмжлэгчийн эхнэртэй зээлийн гэрээний төлбөр тооцоотой байгаа. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-04, **Дугаар**: 142/ШШ2020/00747 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас автомашиныг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 106.3-т зааснаар. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-31, **Дугаар**: 107 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч ****, түүний өмгөөлөгч М.Мэндбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй, бичмэл нотлох баримтын шаардлагыг хангаагүй гэрээг үндэслэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4-т зааснаар. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: [Өдөр байхгүй], **Дугаар**: [Дугаар байхгүй] - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч ****, түүний өмгөөлөгч М.Мэндбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн тул шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх маргаан бүхий автомашин хариуцагчийн эзэмшилд хэрхэн шилжсэн, үйл баримтад үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй. - Зохигчийн хооронд гэрээний харилцаа үүссэн эсэх, хариуцагчийн эзэмшлийг хууль бус гэж үзэх эсэхийг бүрэн тодруулаагүй. - Зөвхөн нэхэмжлэгчийн гуравдагч этгээдтэй байгуулсан лизингийн болон барьцааны гэрээг үндэслэсэн нь хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзэх боломжгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.6-д зааснаар нэхэмжлэлийн шаардлагын талаарх тайлбарыг зөвхөн зохигч талууд гаргах бөгөөд шүүхээс үйл баримт, хууль зүйн талаар дүгнэлт хийснээр мэтгэлцэх зарчим хангагдана. - Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар өмчлөгч нь өмчлөлийн зүйлээ хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй бөгөөд нэхэмжлэгч автомашины өмчлөгч байхаас гадна хариуцагчийн эзэмшил хууль бус байхыг шаардана. - Маргаан бүхий автомашиныг хариуцагчийн эзэмшилд шилжих болсон хүсэл зориг, түүний илэрхийлэл, бусад нөхцөл байдалд шүүхээс дүгнэлт хийснээр зохигчийн хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг тодорхойлж хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэх нөхцөл бүрдэнэ. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй байхад давж заалдах шатны шүүх залруулалгүй хэвээр үлдээсэн нь хэргийг бүхэлд нь хянах үүргээ биелүүлээгүй. - Хэрэгт авагдсан баримтын хэмжээнд нэхэмжлэлийн талаар дүгнэлт хийж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д заасныг удирдлага болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь тодорхой маркийн тээврийн хэрэгслийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээний дагуу мөнгө шилжүүлээгүй тул гэрээ байгуулагдаагүй, улмаар өмчийн эрх үүсэхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн баталгаа болгох зорилгоор тээврийн хэрэгслийг нэхэмжлэгчийн нэр дээр шилжүүлсэн байх ба, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй учир тээврийн хэрэгслийг шилжүүлэхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх нь талуудын тайлбар, хэргийн баримтыг бүрэн тогтоож, харилцан зөрүүтэй асуудлыг тодруулж шийдвэрлээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн гэж үзэн, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хянан хэлэлцээд, анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэл, хэргийн баримт, зохигчийн гэрээний агуулгатай холбоотой зөрүүтэй тайлбарыг тодруулалгүйгээр шийдвэрлэсэн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлөхүйц ноцтой зөрчил болсон гэж дүгнэн, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хэргийн баримт, гэрээний агуулгын талаарх зөрүүтэй тайлбарыг тодруулах, зохигчийн эрх, үүрэг, хүлээлгэх хариуцлагыг хуульд нийцүүлэн шийдвэрлэх зорилгоор хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн.