Тогтоол №20854

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээл болон хүү гаргуулах, барьцааны хөрөнгөөр үүргийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагчид зээлийн төлбөрийг барагдуулсан, гэрээ нь хуульд нийцээгүй, зарим хариуцагч зээлтэй холбоогүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас зээл, хүү гаргуулж, үүрэг гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулах, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар давж заалдсан. Нэхэмжлэгч барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр, хамтран өмчлөгчийн зөвшөөрөл бүрэн шийдвэрлэгдээгүй гэж үзсэн. Хариуцагч нар гэрээний хугацаа дуусаагүй, нэхэмжлэгч гэрээг цуцалсан эсэх нь тодорхойгүй, нэхэмжлэгчийн үйл ажиллагаа хуульд нийцээгүй гэж маргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэх явцдаа зохигчдын эрхийг зөрчсөн, нотлох баримтыг бүрдүүлэх, шийдвэрлэхэд алдаа гаргасан. Тухайлбал, хариуцагчийн нотлох баримт гаргуулах хүсэлтийг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгож, барьцааны гэрээний хүчин төгөлдөр байдалтай холбоотой нотариатчаас бүртгэлийн дэвтэр гаргуулах хүсэлтийг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан. Иймд давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчдаас зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргав. Хариуцагч нар зээл авсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, харин барьцааны хөрөнгийн талаар маргав. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөс хангуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн нэг нь шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хэргийг шийдвэрлэхдээ хуулийг буруу тайлбарласан, талуудын эрх тэгш байдлыг хангалгүй, тодорхой бус шийдвэр гаргасан гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсэгт алдаа байгааг тогтоон, өөрчлөлт оруулж, гомдлыг бүхэлд нь хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хооронд зээл болон барьцааны гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдож, Иргэний хуулийн зохих хэсгүүдэд нийцсэн. Зээлдэгч нар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээний үүргийн биелэлтийг шаардах эрхтэй. Үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь хэд хэдэн үүрэг гүйцэтгэгчээс аль нэгээс нь үүргийг бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхийн барьцааны зүйлээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах хэлбэрийг тогтоохдоо шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасан нь буруу байсан тул барьцаалагч буюу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй гэж өөрчлөв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Мэргэнфинанс ББСБ ХХК, ******ХХК-иуд нь **** ХХК-д 500,000,000 төгрөгийн зээл олгосон бөгөөд зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг ********** ХХК-ийн эзэмшлийн газраар барьцаалсан. **** ХХК зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул нэхэмжлэгч нар зээлийн үүргийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг шаардсан. Хариуцагч нар зээл болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Мэргэнфинанс ББСБ ХХК, ******ХХК - Зээлийн гэрээний үүрэгт 1,358,733,333 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: **** ХХК, ********** ХХК - 2018 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн зээл болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-05-05, **Дугаар**: 183/ШШ2023/01481 - **Шийдвэр**: **** ХХК-аас 760,890,667 төгрөгийг Мэргэнфинанс ББСБ ХХК-д, 384,010,000 төгрөгийг ******ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ********** ХХК-ийн эзэмшлийн 1,300 м.кв газрыг албадан дуудлага худалдаанд оруулж, үнийн дүнгээс 1,144,900,667 төгрөгийг нэхэмжлэгч нарт олгохыг даалгаж, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 281.1, 175.1-д заасныг баримтлан зээлийн гэрээний үүргийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах үндэслэлтэй, сөрөг нэхэмжлэл үндэслэлгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-08-04, **Дугаар**: 210/МА2023/01529 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, зээл болон барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцохгүй орхисон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг тогтоох хэсгийн 3, 4 дэх заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Мэргэнфинанс ББСБ ХХК болон **** ХХК-ийн хооронд Иргэний хуулийн 451.1-д заасан банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээ байгуулагдсан нь хүчин төгөлдөр. - ******ХХК болон **** ХХК-ийн хооронд Иргэний хуулийн 281-д заасан зээлийн гэрээ байгуулагдсан нь хүчин төгөлдөр. ******ХХК нь банк бус санхүүгийн байгууллага биш тул тусгай хуулийн хориглох хэм хэмжээг зөрчөөгүй. - Хариуцагч **** ХХК нь зээлийн гэрээний дагуу 500,000,000 төгрөгийг хүлээн авч, ашигласан нь тооцоо нийлсэн актаар нотлогдсон тул зээлдүүлэгч нар мөнгөн хөрөнгийг дутуу олгосон гэх хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй. - Зээлийн гэрээний хугацаа хэтэрсэн тул нэхэмжлэгч нар үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардах эрхтэй. - Барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 156.1, Газрын тухай хуулийн 35.3.6-д заасан шаардлагыг хангаж, улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тул хүчин төгөлдөр. - Анхан шатны шүүх барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахдаа Иргэний хуулийн 175.1-ийг баримталсан нь алдаатай бөгөөд Иргэний хуулийн 159.1-ийг баримтлах ёстой. - Шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт "өмчлөлийн" гэснийг "эзэмшлийн" гэж, "м.кв га" гэснийг "м.кв" гэж, Иргэний хуулийн "56.1" гэснийг "56.1.1" гэж тус тус залруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн нэхэмжлэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах тухай. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас төлбөр гаргуулах, төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь зээлийн хүүгийн хэмжээг үндэслэлгүй бууруулсан хэмээн гомдол гаргасан. Хариуцагч нар нь барьцаа хөрөнгө нь хангалттай тул өөрийн хөрөнгөөр үүргийг хангуулах шаардлагагүй хэмээн тайлбарлав. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд Иргэний хуульд нийцсэн хүчин төгөлдөр зээл, барьцааны гэрээ байгуулсан. Зээлдэгч нар нь гэрээнд заасан хугацаанд мөнгө болон хүүг төлөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэл гаргах үед гэрээ цуцлагдсан хэмээн үзэж, түүнээс хойших хүү, нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхгүй. Анхан шатны шүүх хуулийг хэрэглэхдээ зарим талаар алдаа гаргасан боловч шийдвэрийн тогтоох хэсэгт шууд тусгагдаагүй тул өөрчлөлт оруулах шаардлагагүй. Нийт төлбөрөөс төлсөн дүнг хасаж, үлдэх хэсгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь зөв бөгөөд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр нь хуульд нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчдад зээлүүлсэн мөнгө болон хүү, алдангийг гаргуулах, мөн барьцаалсан автомашиныг борлуулах шаардлага гаргажээ. Хариуцагчид зээлийн гэрээг хүлээн зөвшөөрч, төлбөр хийх талаар мэдүүлэг өгсөн боловч нэг хариуцагч нь өөрөө мөнгө аваагүй, нөгөө хариуцагч нь мөнгийг захиран зарцуулсан тул өөрөө хариуцлага хүлээхгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзэн, өөрөөс мөнгө гаргуулах нь үндэслэлгүй, талуудын эрх тэгш байдал хангагдаагүй, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хэтрүүлсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах хэсгийг өөрчилж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд зээл болон барьцааны гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдсон. Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул зээлдүүлэгч нь төлбөр шаардах эрхтэй. Үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь өөрийн үзэмжээр аль үүрэг гүйцэтгэгчээс ч төлбөр шаардаж болох бөгөөд зээлдэгч нар хамтран хариуцах үндэслэлтэй. Барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах хэсэгт хуулийн зохицуулалтыг буруу хэрэглэснээс өөрчлөлт оруулсан.