Тогтоол №20686

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийг тогтоолгох, хууль бус өмчлөлөөс мал гаргуулах, өв залгамжлалаар ногдох хэсгийг гаргуулах, өв хүлээн авсан зээлийн өрийг төлүүлэх тухай нэхэмжлэлтэй холбоотой хэрэг. АНХАН ШАТ: Шүүх нь хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийг тогтоон, хөрөнгийг гэр бүлийн гишүүдэд хуваарилж, зарим шаардлагыг хангаж, заримыг нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль болон нотлох баримтын үнэлгээг буруу хийсэн гэж үзэн, тухайлбал, нэг гэр бүлийн гишүүний өв залгамжлах эрхийг тогтооход хууль бус лавлагааг үндэслэсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүх нь нотлох баримтыг бүх талаас нь үнэлж чадаагүй, тухайлбал, гэр бүлийн гишүүний өвлөх эрхийг тогтооход шаардлагатай баримтыг бүрэн гаргуулаагүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гэр бүл цуцалсан боловч гэр бүлийн дундын өмчлөлийн маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б.******* нь гэр бүл цуцалж, дундын өмчөөс өөрт ногдох хэсгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: П.******* нь гэр бүл цуцалж, дундын өмчөөс өөрт ногдох хэсгийг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-02-15, **Дугаар**: 92 - **Шийдвэр**: Завхан аймгийн Улиастай сумын Богдын гол багийн ******* тоот хаягт байрлах хувийн орон сууцыг хариуцагч П.*******гийн өмчлөлд үлдээж, гэр бүлийн гишүүдэд оногдох нийт 45,000,000 төгрөгийг П.*******гээс гаргуулж нэхэмжлэгч Б.*******, хүү Ш., охин Ш. нарт олгосон. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн гэр бүлийн дундын өмчийг хуваах. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-04-08, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Б.*******, Хариуцагч П.******* - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь өмч хуваахдаа хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 8 дахь заалтад өөрчлөлт оруулж, 11 дэх заалтыг хүчингүй болгон, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Завхан аймгийн Улиастай сумын Богдын гол багийн ******* тоот хаягт байрлах орон сууцыг хариуцагч П.*******гийн өмчлөлд үлдээж, нэхэмжлэгч болон хүүхдүүдэд нийт 45,000,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь алдаатай. - Тухайн орон сууцыг нэхэмжлэгч Б.*******ын өмчлөлд үлдээж, Б.*******оос гэр бүлийн гишүүдэд оногдох хувь хөрөнгөөс 15,000,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагч П.*******д олгох нь зүйтэй. - Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.2-т заасныг удирдлага болгон анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч И.Ж нь хүү Б.Ч, бэр Э.Б нарт орон сууцаа бэлэглэсэн боловч, бэр нь түүнийг гэрээсээ хөөж, улмаар орон сууцыг бусдад худалдсан. - **Нэхэмжлэгч**: И.Ж нь үл хөдлөх эд хөрөнгө бэлэглэлийн гэрээг хүчингүй болгуулж, орон сууц худалдсан 59 500 000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Э.Б нь бэлэглэлийн гэрээгээр шилжүүлсэн орон сууц нь Б.Ч-ийн хөрөнгөөр бий болсон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-25, **Дугаар**: 101/ШШ2021/00956 - **Шийдвэр**: И.Ж, Б.Ч, Э.Б нарын хооронд байгуулагдсан 2019 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн үл хөдлөх хөрөнгө бэлэглэлийн гэрээг хүчингүй болгож, хариуцагч нараас 59 500 000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 276.1, 280.2-т заасныг баримтлан бэлэглэлийн гэрээг хүчингүй болгож, орон сууцны үнийг гаргуулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-05-28, **Дугаар**: 210/МА2021/00862 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Э.Б - **Гомдлолын шалтгаан**: Уг орон сууцыг нэхэмжлэгч өөрийн хөрөнгөөр худалдан аваагүй, харин Б.Ч-ийн мөнгөөр бий болсон тул шийдвэрийг эс зөвшөөрөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгчийн бэлэглэлийн гэрээг хүчингүй болгох үндэслэл нь үнэн зөв, бодит байдалд нийцсэн эсэх нь эргэлзээтэй байна. - Б.Ч, Э.Б нар гэр бүл болсон бөгөөд 2011-2017 онуудад 3 хүүхэдтэй болж, гэрлэлтээ цуцлуулаагүй хамтран амьдарч байна. - Орон сууц нь зохигчдын хооронд 3 удаагийн бэлэглэлийн гэрээгээр харилцан шилжсэн. - Хариуцагч Б.Ч, Э.Б нар 2019 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр гэрлэлт цуцлах нэхэмжлэлээ татан авсан нь орон сууц шилжсэн цаг хугацаатай давхцаж байна. - Нэхэмжлэгч И.Ж нь Б.Ч-ийн гэр бүлийн гишүүн мөн эсэх, маргаан бүхий орон сууц гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгөд хамаарах эсэх нь тодорхойгүй байна. - Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.4-т заасан "гэр бүлийн гишүүн"-ийн тодорхойлолтод И.Ж хамаарах эсэхийг тодруулах шаардлагатай. - Иргэний хуулийн 129.4-т заасан гэр бүлийн гишүүнд ногдох эд хөрөнгийн хэсгийг тодорхойлохдоо хөдөлмөрийн оролцоо, хөрөнгийн хэмжээг харгалзах зохицуулалттай тул нэхэмжлэгчийн статусыг тодруулах зайлшгүй шаардлагатай. - Дээрх ажиллагааг давж заалдах шатны шүүх нөхөн гүйцэтгэж, хэрэгт авагдсан баримтын хүрээнд шийдвэрлэх боломжгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу үүссэн мөнгө төлөхтэй холбоотой нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид болон гуравдагч этгээдэд мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоолгүй, харилцан зөрчилтэй тайлбарууд, нотлох баримтуудыг хангалттай үнэлэлгүй шийдвэр гаргасан. Талуудын орон сууцны хамтран өмчлөх эрхийн үндэслэл, төлбөрийн харьцааг тодруулах шаардлагатай.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгчид нь гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын хөрөнгөөс өөрт ногдох хэсгийг тогтоолгох, хууль бус эзэмшлээс хөрөнгөө гаргуулах, өвлөх хөрөнгөөс ногдох хэсгийг тогтоолгох, өрийн үүргээс ногдуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь талийгаачийн ганц охин бөгөөд эцгийнхээ өвлөх эрхтэй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгч нарт малыг тогтоосон хэмжээгээр гаргуулж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулах, орон сууцыг хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгөд тооцуулах нэхэмжлэлийг хангаагүй. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёс, үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, хэргийн оролцогчийн баримтыг бодитой харьцуулан үнэлээгүй, хуулийг буруу тайлбарласан, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буруу тогтоосон гэж үзэж, шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр мөн шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хууль зүйн болон бодит үндэслэлийг тодорхой заагаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан эсэхийг тогтоох хэсэгт дурдаагүй, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буруу тогтоосон зэрэг үндэслэлээр шийдвэрийг хүчингүй болгон буцаасан.