Тогтоол №20573

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлдэгч зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул банк зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Зээлийн гэрээний үүрэгт нийт төлбөр гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. - **Хариуцагч**: Зээлийн хүүгийн тооцооллыг зөвшөөрөхгүй, цар тахлын нөхцөл байдлаас шалтгаалан төлбөр төлөх боломжгүй болсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-12, **Дугаар**: 102/ШШ2020/01234 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1 болон 453.1-т зааснаар зээлдэгч авсан зээлээ хугацаандаа эргүүлэн төлөх, хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдолд хэтэрсэн хугацааны хүү төлөх үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-07-01, **Дугаар**: 210/МА2020/01458 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг бүрэн үнэлээгүй, хэтэрсэн хүүг үндэслэлгүй өндөр тогтоосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн болон барьцааны гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 451.1, 156.1-т заасан шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч гэрээнд заасан эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчсөн нь тогтоогдсон тул банк Иргэний хуулийн 453.1-т зааснаар үндсэн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхтэй. - Хариуцагчийн дурдсан цар тахлын нөхцөл байдал нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн төлбөр төлөх үндсэн үүргээс бүрэн чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Барьцааны гэрээ хуулийн дагуу улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн тул Иргэний хуулийн 175.1-т зааснаар үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эм Жи Эл Эс” ХХК нь хариуцагч “Тайван зам” ХХК-иас 5,500,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эм Жи Эл Эс” ХХК нь “Тайван зам” ХХК-д замын нэмэлт засварын ажил гүйцэтгэсэн хэдий ч төлбөрөө аваагүй тул нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: “Тайван зам” ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, ажил гүйцэтгэлийг баталгаажуулсан акт байхгүй тул төлбөр хийх үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2024 оны 05 дугаар сарын 25-ны өдрийн “Захиалгат ажлын гэрээ”-гээр “Эм Жи Эл Эс” ХХК нь “Тайван зам” ХХК-ийн барилгын талбайд замын нэмэлт засварын ажлыг 5,500,000 төгрөгөөр хийж гүйцэтгэхээр тохиролцсон. - Ажил гүйцэтгэлийн акт, төлбөр нэхэмжилсэн баримт, банкны баримтууд. - Гэрээний ерөнхий нөхцлийн 3.1.2-т "гүйцэтгэсэн ажлыг акт үйлдэж баталгаажуулна" гэж заасан. - Хариуцагч талын захирал гүйцэтгэсэн ажлыг хүлээн авсан боловч албан ёсны акт үйлдэж баталгаажуулаагүй. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-05-01, **Дугаар**: 103/ШШ2025/00372 - Хариуцагч “Тайван зам” ХХК-иас 5,500,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч “Эм Жи Эл Эс” ХХК-д олгох. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-т зааснаар захиалгаар ажил гүйцэтгэгч нь захиалагчийн даалгавраар тохирсон ажил гүйцэтгэх, захиалагч нь гүйцэтгэсэн ажлыг хүлээн авч хөлс төлөх үүргийг хүлээдэг. - Хэдийгээр ажил гүйцэтгэлийн акт байхгүй ч талууд гэрээ байгуулж, нэхэмжлэгч тал ажлыг гүйцэтгэж, хариуцагч тал ажлыг хүлээн авсан нь шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон. - Гэрээнд заасан ажил гүйцэтгэгдсэн болохыг гэрчүүдийн мэдүүлэг, банкны гүйлгээний баримтууд болон бусад нотлох баримтуудаар батлагдсан. - Иргэний хуулийн 207.1-т заасны дагуу гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй нь гэрээний зөрчил болно. - Иргэний хуулийн 208.1-д заасны дагуу мөнгөн төлбөрийн үүрэг гүйцэтгэгдээгүй тул хариуцагч нь нэхэмжлэгчид төлбөр төлөх үүрэгтэй. - Улсын тэмдэгтийн хураамжид нэхэмжлэгчийн төлсөн 93,500 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Банк - Үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд нийт 42,560,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Иргэн - Зээлийн эргэн төлөлтийн тооцоолол буруу, нэмэгдүүлсэн хүүг үндэслэлгүй тооцсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-11, **Дугаар**: 101/ШШ2018/02540 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д зааснаар зээлдэгч зээлийг хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-02-22, **Дугаар**: 210/МА2019/00356 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн нөхцөл байдал, зээл төлөлтийн баримтыг дутуу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан зээл болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар хугацаа хэтэрсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэг хэвээр байна. - Хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэл болох зээл төлөлтийн тооцооллыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т заасны дагуу баримтаар нотлоогүй. - Үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 175.1-д нийцсэн бөгөөд анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хөрөнгө хуваалцах маргааны дагуу үүссэн нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, эд хөрөнгийг хуваах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Давж заалдах гомдлолыг үндэслэлгүй гэж үзэн, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэр бүл салалтын улмаас үүссэн эд хөрөнгийн хуваалтыг зохицуулсан хуулийн заалтыг хэрэглэсэн. Шүүх нь гэрлэлтийн хугацаанд хамтран өмчилж байсан эд хөрөнгийг шууд хуваах үндэслэлтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хөрөнгө хуваалцахтай холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Гэрлэлтээ цуцлуулсны дараа хуваалцах хөрөнгийн жагсаалт, түүний хуваарилалтыг тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргасан ба хуваалцах хөрөнгийг тодорхойлохдоо эрх зүйн зөрчил гарсан гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хөрөнгийг хуваалцахдаа эрх зүйн зөрчил гараагүй гэж дүгнэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрлэлтийн үед хамтран бий болгосон эд хөрөнгийг хуваалцахдаа эрх зүйн хэм хэмжээг зөрчөөгүй, хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн.