Тогтоол №20164

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Багш байсан этгээд сургуулийн захирлын албан тушаалд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулахаар шаарджээ. АНХАН ШАТ: Захирамжийг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгож, олговор гаргуулж, даатгалын шимтгэлийг төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ажил олгогч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй гэж үзэн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажилтантай байгуулсан гэрээг хугацаатай байгуулсан нь хуульд нийцсэн, албан тушаалын тодорхойлолтод заасан шаардлагыг хангаагүй, зөрчил гаргасан зэрэг үндэслэлээр ажлаас чөлөөлсөн нь зөвтэй байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Булган аймгийн Эрдмийн өргөө цогцолбор сургуульд холбогдох ажилд эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгал болон эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн төлөлтийг нэхэмжлэсэн иргэний хэргийг хяналтын шатанд шийдвэрлэсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Жаргалдулам, амьдрах ухаан технологийн багшийн ажилд эгүүлэн тогтоолгож ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн төлөх шаардлага тавьсан. - **Хариуцагч**: Булган аймгийн Булган сумын Эрдмийн өргөө цогцолбор сургууль, захирал Н.Янжмаа болон төлөөлөгчид амьдран ажилд орох зөрүүтэй дүгнэлт, орон тооны асуудал зэргээр нэхэмжлэлтэй холбоотой тайлбар тайлбарлаж байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: — - **Дугаар**: 111 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: хөдөлмөрийн тухай хууль 128.1.2, 69.1, 129.2 ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: — - **Дугаар**: 72 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Магадлалд хууль буруу хэрэглэсэн - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангаж, 132 хоногийн нөхөн олговрын хэмжээ 5 855 510 төгрөгийг олгуулах; нийгмийн даатгалын шимтгэл тооцож дэвтэрт бичихийг даалгасных; улсын тэмдэгтийн хураамж 108 638 төгрөгийг улсын төсөвт төлүүлэхээр заалтыг нэмж, бусад заалтын тоонуудыг хэвээр үлдээх - **Үндэслэл**: хөдөлмөрийн тухай хууль 128.1.2, 69.1, 129.2, 129.3; иргэний гэрээ, шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.5, 56.1, 57.1, 57.4, 60.1; улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль 41.1.5; иргэний хууль 62.4 ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: — - **Дугаар**: — - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: магадлалд хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн - **Шийдвэр**: гомдолыг хангахгүй; хяналтын журмаар гаргасан гомдлын өгүүлэл нь зөв байр суурьтай гэж дүгнэсэн - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 32.5, 57.1, 57.4, 56.1, 60.1; Хөдөлмөрийн тухай хууль 128.1.2, 69.1, 129.2, 129.3; Иргэний хууль 62.4; Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 176.2.2 ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хөдөлмөрийн тухай хууль: 128.1.2, 69.1, 129.2, 129.3, 40.1.1, 40.1.4 - Иргэний хууль: 62.4 - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль: 32.5, 56.1, 57.1, 57.4, 60.1, 176.2.2 - Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль: 41.1.5 - Сургалтын төлөвлөгөөг шинэчлэн батлах тухай тушаал, багшийн ажиллах нормын журам зэрэг холбогдох журам, эрх зүйн зохицуулалт - Түгээмэл дүгнэлт: давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим заалтыг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хөнгөнөөр шийдвэрлэхэд хүргэсэн; мөн хөндлөн асуудлуудад хуульчилсан зөв үйлчлэх зарчмыг баримтлав.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Багш ажлаас үндэслэлгүй халагдсан гэж үзэн, тушаалыг хүчингүй болгох, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулах, даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2-т зааснаар ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинг гаргуулах, даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй гарсан, орон тоо цөөрүүлэх эрхтэй, цалинг буруу тооцсон гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил олгогч нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.1-д заасан үндэслэлээр хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан боловч энэ нь нэг ажлын байрыг хассан, мөн хассан ажлын байрандаа шинэ ажилтан томилсон нь хуулийг зөрчсөн гэж үзсэн. Ажилтан халагдсан хугацааны цалинг тооцохдоо нотлох баримтад үндэслэн хийсэн нь хууль зөрчөөгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Г.А нь Д-д дотуур байрны багшаар түр ажиллаж байгаад жирэмсний амралттай байсан багш С.Амгаланжаргал ажилдаа эргэн ирэхэд ажлаас чөлөөлөгдсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.А нь өөрийгөө ажлаас хууль бусаар чөлөөлсөн, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж, дэвтэрт бичилт хийлгэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д нь Г.А-г түр ажлын байранд томилсон бөгөөд жирэмсний амралттай байсан багш ажилдаа эргэн ирсэн тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дагуу ажлаас чөлөөлсөн нь хууль ёсны гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-20, **Дугаар**: 881 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, Г.А-г дотуур байрны багшийн ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх олговор 3,094,972 төгрөгийг гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж, дэвтэрт бичилт хийхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 128.1.5, 46.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-28, **Дугаар**: 91 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчсөн, ямар хуулийн заалтыг үндэслэсэн нь тодорхойгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсэгт нэмэлт өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Г.А нь жирэмсний амралттай байсан багшийн оронд түр хугацаагаар ажилд томилогдсон. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 23.2.3-т зааснаар жирэмсний болон амаржсаны амралттай ажилтны оронд ажиллах ажилтантай эзгүй байгаа ажилтныг ажилдаа эргэж орох хүртэл хугацаагаар хөдөлмөрийн гэрээ байгуулдаг. - Ажил олгогч жирэмсний амралттай байсан багш ажилдаа эргэн ирэх хүсэлт гаргасны дагуу Г.А-тай байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан нь хууль зөрчөөгүй. - Ажил олгогчийн тушаалд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 23.2.3-ыг баримталсан нь оновчгүй боловч тушаалын агуулга нь хөдөлмөрийн гэрээний хугацаа дууссан гэж үзэх үндэслэлтэй. - Ажил олгогч нэхэмжлэгчийг ажлаас чөлөөлсөн нь дотуур байрны багшийн орон тоо нэмэгдсэн, шинээр ажилтан авсан үйл баримттай холбоогүй. - Анхан шатны шүүх ажил олгогчийн тушаал хууль зөрчөөгүй гэж дүгнэсэн боловч, нэхэмжлэгчийг сул орон тоонд ажиллуулаагүйг эрх зүйн байдлыг дордуулсан гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хангасан нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн алдааг засч, зөвтгөсөн нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтад үндэслэгдсэн. - Давж заалдах шатны шүүх магадлалынхаа тогтоох хэсэгт хэрэглэвэл зохих хуулийн зохицуулалтыг заагаагүй нь дутагдалтай байсан тул энэ талаар нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаж, магадлалд өөрчлөлт оруулсан. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Г.М-ийг Дундговь аймгийн Засаг даргын 2016 оны Б/54 дүгээр захирамжаар "Говийн Ирээдүй" цогцолбор сургуулийн захирлын ажлаас чөлөөлсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.М нь ажлаас үндэслэлгүй халагдсан тул захирамжийг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулахыг хүссэн. Тэрээр хамтын сангийн хөрөнгийг зориулалтын дагуу зарцуулсан, өмнөх гомдлууд үндэслэлгүй болох нь тогтоогдсон, мөн хөдөлмөрийн сахилга ноцтой зөрчсөн баримт байхгүй гэж маргасан. - **Хариуцагч**: Дундговь аймгийн Засаг дарга нь Г.М-ийг хөдөлмөрийн гэрээний ноцтой зөрчил гаргасан, хамт олны дунд ёс суртахуунгүй үйлдэл гаргасан, байгууллагын хамтын сангийн хөрөнгийг зүй бусаар зарцуулж ажил олгогчийн итгэлийг алдсан тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.4, 40.1.5-ыг үндэслэн ажлаас чөлөөлсөн нь зөв гэж тайлбарласан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-06-20, **Дугаар**: 139/ШШ2017/00211 - **Шийдвэр**: Г.М-ийг ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин 7,106,112 төгрөгийг Дундговь аймгийн Засаг даргаас гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалд даатгуулахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.2, 69.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-09-13, **Дугаар**: 218/МА2017/00016 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-11-09, **Дугаар**: 210/МА2017/00016 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Уранбайгаль - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн гаргасан хөдөлмөрийн гэрээний ноцтой зөрчлүүдийг буруу дүгнэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ажил олгогч ажилтныг ажлаас халахдаа Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1.4, 40.1.5-д заасан үндэслэлээр хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах эрхтэй боловч ажилтны гаргасан зөрчил нь баримтаар тогтоогдсон байх шаардлагатай. - Шүүх нэхэмжлэгч Г.М хөдөлмөрийн гэрээнд тухайлан заасан зөрчил гаргасан нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй гэж үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн. - Ажил олгогчоос ажлаас чөлөөлөхдөө дурдсан “хамтын сангийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан”, “хамт олны санал гомдол 2-оос дээш удаа ирсэн”, “захиргаанаас өгсөн үүрэг даалгаврыг 2-оос доошгүй удаа биелүүлээгүй”, “хамт олны дунд үлгэргүй байдал гаргасан” зэрэг нь баримтаар нотлогдоогүй. - Нэхэмжлэгчийн ажлаас халагдсан үндэслэл нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 131.1, 131.2-т заасан сахилгын шийтгэл ногдуулах хугацааг хэтрүүлсэн байна. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтад тулгуурлан Хөдөлмөрийн тухай хуулийн холбогдох зүйл, заалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.