Тогтоол №20117

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг төлүүлэхээр шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн хэмээн маргаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх гэрээний нөхцөл, талуудын үйл баримтыг үндэслэн шийдвэр гаргасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн 2020 оны 09 дүгээр сарын 09-ний өдрийн 5/2143 тоот албан бичгийг хууль бус болохыг тогтоолгож, нийтийн эзэмшлийн зам, талбайг чөлөөлүүлэхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Отгонбаяр, нийтийн эзэмшлийн зам, талбайг чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Захирагчийн ажлын алба, нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-20, **Дугаар**: 210/МА2020/01777 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.1.2-т заасан нэхэмжлэлийн шаардлага хангагдаагүй, маргаж буй актаар нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдөөгүй, уг акт нь захиргааны акт биш, харин тухайн асуудлаар байр сууриа илэрхийлсэн албан бичиг байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-01-08, **Дугаар**: 210/МА2021/00103 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчсөн захиргааны актын талаар дүгнэлт өгөөгүй, холбогдох хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгчийн маргаж буй 5/2143 тоот албан бичиг нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 3.1.1-д заасан захиргааны акт биш, харин иргэний хүсэлтэд өгсөн хариу буюу байр суурийг илэрхийлсэн бичиг байна. - Уг албан бичгээр нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдөөгүй тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.1.2-т заасан нэхэмжлэлийн шаардлага хангагдаагүй. - Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг бүрэн тогтоож, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна. - Нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх үндэслэл болохгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг Нийслэлийн Засаг даргын 2017 оны А/794 дүгээр захирамжийн хавсралтад өөрчлөлт оруулах тухай хүсэлтийг шийдвэрлэхгүй байгаа нь хууль бус болохыг тогтоолгохоор хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: "Тэнгэр холдинг" ХХК, Нийслэлийн Засаг даргын 2017 оны А/794 дүгээр захирамжийн хавсралтад өөрчлөлт оруулах тухай хүсэлтийг шийдвэрлэхгүй байгаа нь хууль бус болохыг тогтоолгох. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга, Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-05, **Дугаар**: 207/МА2019/00128 - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Засаг даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, захиргааны актын төслийг хянан шийдвэрлэхийг даалгасан. - **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 34.1, 34.2-т заасан хугацаанд захиргааны хэргийг шийдвэрлээгүй нь хууль бус. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-09-11, **Дугаар**: 207/МА2019/00128 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 34.1-д заасан хугацааг буруу тайлбарлаж, анхан шатны шүүх хэтрүүлэн дүгнэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нийслэлийн Засаг дарга нь захиргааны хэргийг шийдвэрлэх хугацааг Захиргааны ерөнхий хуулийн 34.1-д зааснаар 30 хоногийн дотор шийдвэрлэх үүрэгтэй. - Тус хуулийн 34.2-т зааснаар нэмэлт судалгаа хийх шаардлагатай бол хугацааг 30 хүртэл хоногоор сунгаж болох боловч энэ тухайгаа мэдэгдэх ёстой. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг 2018 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдөр хүлээн авснаас хойш нийт 168 хоног хянан шийдвэрлээгүй нь хуульд заасан хугацааг хэтрүүлсэн. - Захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргах хугацааг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.4-т зааснаар тооцвол нэхэмжлэгч хугацаа хэтрүүлээгүй. - Анхан шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д зааснаар дүгнэсэн нь үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан “Ажлын байрны түрээсийн гэрээ”-г цуцлахыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: “Б” ХХК нь “Ажлын байрны түрээсийн гэрээ”-г цуцалж, 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 2022 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэлх түрээсийн төлбөр болох 17,900,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаарддсан. - **Хариуцагч**: “Ө” ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, гэрээг цуцлах үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-04, **Дугаар**: 210/МА2022/00473 - **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 207.1, 219.1-д зааснаар гэрээг цуцлах нөхцөл байдал үүсээгүй, нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцлах үндэслэлгүй байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-05-02, **Дугаар**: 210/МА2022/00814 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ Иргэний хуулийн заалтуудыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч “Б” ХХК нь “Ө” ХХК-тай байгуулсан ажлын байрны түрээсийн гэрээг цуцлах үндэслэлээ гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзсэн. - Анхан шатны шүүх гэрээг цуцлах нөхцөл байдал үүсээгүй, нэхэмжлэгч өөрөө гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцлах үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн нь зөв. - Иргэний хуулийн 219.1-д зааснаар түрээслэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд түрээслүүлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй. Гэвч энэ тохиолдолд нэхэмжлэгч нь түрээслэгч биш, харин түрээслүүлэгч юм. - Мөн Иргэний хуулийн 207.1-д зааснаар гэрээний аль нэг тал гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд нөгөө тал нь гэрээг цуцлах эрхтэй. - Нэхэмжлэгч түрээсийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй болохыг харуулж байгаа тул гэрээг цуцлах үндэслэлгүй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Т ХХК болон МТЗ ТӨХК-ийн хооронд байгуулагдсан хөрс хуулалтын ажлын гэрээний үнийн дүн, алдангийг нэхэмжилж, гэрээний санхүүжилтийг МХБ ХХК-д даалгахыг хүссэн. МТЗ ТӨХК нь тус гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Т ХХК, хөрс хуулалтын ажлын хөлс 5,156,130,705.94 төгрөг, алданги 2,578,065,352.49 төгрөг, нийт 7,734,196,058.49 төгрөгийг МТЗ ТӨХК-аас гаргуулах, МТЗ ТӨХК-д санхүүжилт олгохыг МХБ ХХК-д даалгах. - **Хариуцагч**: МТЗ ТӨХК, гэрээний хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох. МХБ ХХК, өөрсдийн үүрэг хүлээгээгүйг тайлбарлаж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-09-08, **Дугаар**: 181/ШШ2023/02742 - **Шийдвэр**: МТЗ ТӨХК болон Т ХХК-ийн хоорондын хөрс хуулалтын ажлын гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож, МТЗ ТӨХК-аас 4,551,183,500 төгрөг гаргуулан Т ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн бусад шаардлага болон МХБ ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 492.1.1, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 42.1.1, 42.1.2-т заасны дагуу гэрээг тендер шалгаруулалтгүйгээр байгуулсан нь хууль зөрчсөн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-11-27, **Дугаар**: 210/МА2023/02072 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Т ХХК болон хариуцагч МТЗ ТӨХК. - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэж, алданги болон МХБ-ын санхүүжилтийг шаардсан. Хариуцагч МТЗ ТӨХК нь шинжээчийн дүгнэлтийг үнэн зөв бус гэж, гэрээний төлбөрийг хариуцахгүй гэж гомдол гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 3.6, 3.4-т заасан Хөгжлийн банкны үйл ажиллагаа, үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой зохицуулалтад маргаан бүхий гэрээ хамаарахгүй гэж үзсэн. - Хөрс хуулалтын ажлын гэрээг байгуулахдаа тендер шалгаруулалтын журмыг баримтлаагүй, хуульд заасан зөвшөөрлийг аваагүй нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 42.1.1, 42.1.2-т заасан гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болно. - Гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсноор талуудын хооронд гэрээний үүрэг үүсэхгүй тул нэхэмжлэгч алдангийг шаардах эрхгүй. - МТЗ ТӨХК нь Иргэний хуулийн 343.1-д зааснаар ажлын хөлс төлөх үүргийг хүлээх бөгөөд Хөгжлийн банкнаас санхүүжилт аваагүй нь түүнийг үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Шүүх харьяалал зөрчөөгүй бөгөөд гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар дүгнэлт хийх эрхтэй. МТЗ ТӨХК-ийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдөөгүй гэх давж заалдах гомдол үндэслэлгүй. - МУХБ-ны тухай хуулийн 8.1, 8.2-т зааснаар Хөгжлийн банкны санхүүжүүлэх төсөл, хөтөлбөрийн жагсаалтыг УИХ баталж, зээл олгох шийдвэрийг Хөгжлийн банкны зээлийн хороо гаргадаг тул зээл олгох шийдвэр гараагүй нөхцөлд санхүүжүүлэх боломжгүй. - Хөгжлийн банк болон МТЗ ТӨХК-ийн хооронд байгуулагдсан төсөл санхүүжүүлэх гэрээгээр МТЗ ТӨХК нь холбогдох баримт бичгийг бүрдүүлж ирүүлээгүй тул санхүүжилт олгох боломжит хугацаа дууссанаар санхүүжилтийг цуцалсан нь үндэслэлтэй. Мөн МХБ ХХК нь хөрс хуулалтын гэрээний оролцогч тал биш. - Шинжээчийн дүгнэлт үндэслэлтэй гарсан тул МТЗ ТӨХК-ийн шинжээчийн дүгнэлтийг үнэн зөв бус гэх гомдол үндэслэлгүй.