Тогтоол №6744·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 85,000 ам.долларын үнэтэй үр тарианы комбайныг худалдаж, хариуцагч урьдчилгаа 5 хувийг төлсөн. Хариуцагч ган гачгийн улмаас төлбөрөө төлж чадахгүй болж техникийг буцаан өгсөн бөгөөд нэхэмжлэгч уг техникийг өөр компанид 70,000 ам.доллароор зарж, зөрүү 15,000 ам.долларыг хохирол гэж нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: МБ ИХХК. Хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчсөнөөс техникийг буцаан авч, хуучирсан гэх шалтгаанаар хямд зарсан тул үнийн зөрүү 40,000,800 төгрөгийг гаргуулна.
- **Хариуцагч**: “А Т” ХХК. Байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлийн улмаас төлбөр төлөх хугацааг сунгахаар тохиролцсон байтал техникийг хураан авсан, хохирол учирсан нь баримтаар нотлогдоогүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-26, **Дугаар**: 183/ШШ2019/00464
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 40,000,800 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэв.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.1, 262.1. Хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн төлбөр төлөх үүргээ зөрчсөн тул гэрээнээс татгалзсантай холбоотой учирсан хохирлыг нэхэмжлэгчид төлөх үүрэгтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-22, **Дугаар**: 711
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирлын хэмжээ үндэслэлгүй, техникийг бараг шинээр нь буцааж өгсөн байхад үнийн зөрүү нэхэмжилсэн нь буруу.
- **Шийдвэр**: Шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 28,667,240 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.3. Хариуцагчийн төлсөн урьдчилгаа төлбөрийг нэхэмжилсэн хохирлын дүнгээс хасаж тооцох нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-13, **Дугаар**: 001/ХТ2019/00889
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч хохирол учирсныг баримтаар нотлоогүй, техникийг 70,000 доллараар зарсан гэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй.
- **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгов.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн байна.
- Иргэний хуулийн 227.3-т зааснаар гэрээнээс татгалзсантай холбоотой хохирлыг шаардахдаа эд хөрөнгийн алдагдал, үнэ буурсан зэргийг үндэслэл бүхий баримтаар нотлох үүрэгтэй.
- Техникийг буцаан авах үед элэгдэл, эвдрэл байсан эсэх, энэ нь техникийн үнэлгээнд хэрхэн нөлөөлсөн тухай баримт хэрэгт авагдаагүй.
- Нэхэмжлэгч "хуучин техник" гэх шалтгаанаар үнэ буурсан гэх тайлбараа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2-т зааснаар нотолж чадаагүй.
- Хохирол учирсан нь эргэлзээгүй баримтаар тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэлийг хангах хууль зүйн үндэслэлгүй.