Тогтоол №19065

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хуулийн этгээд нь бусдын эд хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшсэний улмаас хохирол учруулсан гэх хэрэг. АНХАН ШАТ: Зөрчлийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг зөрчсөн үндэслэлээр хариуцагчаас хохирлыг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шийдвэртэй санал зөрөлдөж, хэргийн бодит байдлыг тогтоох шаардлагатай гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь хэргийн баримт, талуудын гаргасан нотлох баримтуудыг үндэслэн хуулийн этгээдийн үйлдлийг хууль бус гэж дүгнэж, учирсан хохирлыг барагдуулах нь зүйтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Монгол Улсын Засгийн газар, Олон улсын валютын сангийн хамтран хэрэгжүүлэх "Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр"-ийн хүрээнд хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай" Засгийн газрын 2017 оны 3 дугаар сарын 29-ний өдрийн 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Тэтгэврийг тогтоох, тэтгэмж олгох, хөнгөлөлт, нэмэгдэл олгох түр журам"-ын 2.1-д заасныг үндэслэн тэтгэвэр тогтоолгохоор хариуцагчид хүсэлт гаргасныг хариуцагч татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Сайнбуян, Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасны дагуу тэтгэвэр тогтоолгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг даргын дэргэдэх Ахмад настны хөгжлийн төв, нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хүлээж авах боломжгүй гэж татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-23, **Дугаар**: 210/МА2018/00735 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Г.Сайнбуянд Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан “Ахмад настны тэтгэвэр”-ийг тогтоохыг хариуцагчид даалгасан. - **Үндэслэл**: Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан" гэдэг нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "20 ба түүнээс дээш жил ажиллаж тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан"-д хамаарах бөгөөд нэхэмжлэгч нь уг шаардлагыг хангаж байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-19, **Дугаар**: 210/МА2018/01421 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан" гэх шаардлагыг хангаагүй тул тэтгэвэр тогтоох үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Засгийн газрын 2017 оны 103 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан" гэдэг нь Ахмад настны тухай хуулийн 10.1.1-д заасан "20 ба түүнээс дээш жил ажиллаж тэтгэвэр тогтоолгосон ахмад настан"-тай агуулгын хувьд ижил байна. - Нэхэмжлэгч нь хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд 20 ба түүнээс дээш жил ажилласан нь тогтоогдсон. - "Түр журам"-ын 2.1-д заасан "тэтгэвэр тогтоолгосон" гэдэг нөхцөл нь Ахмад настны тухай хуулийн зорилготой нийцэхгүй байна. Тус хуулийн зорилго нь нийгмийн халамжийн тэтгэвэр авдаг боловч тэтгэврээ тогтоолгосон гэж үзэгдэхгүй байгаа ахмадуудад хамаарна. - Иймд анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3-т нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшсэн, бусдад учруулсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн хууль бус үйлдлээс улбаалж өөрт учирсан хохирлыг барагдуулахыг шаардсан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг нэхэмжлэгчийн хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй гэж шийдвэрлэсэн. Энэ шийдвэрийг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад үндэслэн гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. Учир нь хариуцагчийн үйлдлийг хууль бус гэж үзсэн, учирсан хохирлыг тогтоосон үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн. Хуулийн хэрэглээ зөв байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хууль бус үйлдлээр хохирсон гэх үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас хохирлыг барагдуулах үүрэг хүлээлгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Давж заалдах гомдлыг хангахгүй, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хэргийн бодит байдал, хуулийн зүйл заалтыг зөв хэрэглэсэн үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн үйлдэл нь хууль бус байсан гэж үзэн учруулсан хохирлыг барагдуулах нэхэмжлэлийг гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг нэхэмжлэгчид хохирол төлөхөөр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, үндэслэлгүй гэж үзэн давж заалдсан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн үйлдлийг холбогдох хуулийн дагуу хянаж үзээд, хууль зөрчсөн болохыг тогтоосон. Нэхэмжлэгчийн учруулсан хохирлыг баримтаар нотлогдсон гэж үзэж, нөхөн төлбөр гаргуулах үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн.